Shloka 43
Vāraṇāvata-prasaṃsā and the Pāṇḍavas’ Departure (वरणावत-प्रशंसा तथा पाण्डव-प्रयाणम्)
स मे तत्र सखा चासीदुपकारी प्रियश्न मे । तेनाहं सह संगम्य वर्तयन् सुचिरं प्रभो,वे उस गुरुकुलमें मेरे बड़े ही उपकारी और प्रिय मित्र थे। प्रभो! उनके साथ मिल- जुलकर मैं बहुत दिनोंतक आश्रममें रहा
sa me tatra sakhā cāsīd upakārī priyaś ca me | tenāhaṃ saha saṅgamya vartayan suciraṃ prabho ||
Vaiśampāyana nói: “Ở đó, chàng là bạn đồng hành và bằng hữu của ta—vừa giúp đỡ ta, vừa thân thiết yêu quý. Thưa chúa thượng, gắn bó cùng chàng, ta đã sống lâu ngày trong am thất ấy.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights ethical virtues of companionship: valuing a helpful, affectionate friend and acknowledging support with gratitude; it presents long-term cohabitation in an āśrama as a setting where such virtues are cultivated.
Vaiśaṃpāyana narrates that, in that place (the āśrama/gurukula context), he had a dear and helpful friend; after meeting and joining him, he stayed for a long time in the hermitage.