Shloka 23

Vāraṇāvata-prasaṃsā and the Pāṇḍavas’ Departure (वरणावत-प्रशंसा तथा पाण्डव-प्रयाणम्)

Devanagari script

अहो वो धिग्‌ बल क्षात्रं धिगेतां व: कृतास्त्राताम्‌ । भरतस्यान्वये जाता ये वीटां नाधिगच्छत,“अहो! तुमलोगोंके क्षत्रिययलको धिक्कार है और तुमलोगोंकी इस अस्त्र-विद्या- विषयक निपुणताको भी धिक्‍कार है; क्योंकि तुमलोग भरतवंशमें जन्म लेकर भी कुएँमें गिरी हुई गुल्लीको नहीं निकाल पाते

Transliteration

vaiśaṃpāyana uvāca | aho vo dhig bala kṣātraṃ dhig etāṃ vaḥ kṛtāstratām | bharatasyānvaye jātā ye vīṭāṃ nādhigacchata ||

Translation

Vaiśaṃpāyana nói: “Hổ thẹn thay sức mạnh Kṣatriya của các ngươi—hổ thẹn cả sự tinh thông binh khí mà các ngươi vẫn tự phụ! Bởi dẫu sinh trong dòng dõi Bharata, các ngươi cũng không thể vớt nổi một viên bi nhỏ rơi xuống giếng.”

Word by Word

• अहो: alas!/oh!
• Type: Indeclinable
• Root: अहो

• वः: of you (pl.)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्
• Form: Genitive, plural

• धिक्: shame on!/fie!
• Type: Indeclinable
• Root: धिक्

• बलम्: strength
• बलम्: Karma
• Type: Noun
• Root: बल
• Form: Neuter, accusative, singular

• क्षात्रम्: kshatriya-hood/warrior nature
• क्षात्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: क्षात्र
• Form: Neuter, accusative, singular

• धिक्: shame on!/fie!
• Type: Indeclinable
• Root: धिक्

• एताम्: this (f.)
• एताम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: एतद्
• Form: Feminine, accusative, singular

• वः: of you (pl.)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्
• Form: Genitive, plural

• कृतास्त्रताम्: skill in weaponry (lit. state of having prepared/learned weapons)
• कृतास्त्रताम्: Karma
• Type: Noun
• Root: कृतास्त्रता
• Form: Feminine, accusative, singular

• भरतस्य: of Bharata
• Type: Noun
• Root: भरत
• Form: Masculine, genitive, singular

• अन्वये: in the lineage
• अन्वये: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: अन्वय
• Form: Masculine, locative, singular

• जाताः: born
• जाताः: Karta
• Type: Adjective
• Root: जात
• Form: Masculine, nominative, plural (past passive participle of √जन्)

• ये: who
• ये: Karta
• Type: Pronoun
• Root: यद्
• Form: Masculine, nominative, plural

• वीटाम्: a pellet/marble (gullī)
• वीटाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वीटा
• Form: Feminine, accusative, singular

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• अधिगच्छथ: you obtain/reach (are able to get)
• Type: Verb
• Root: अधि-√गम्
• Form: Present, parasmaipada, 2nd person, plural

Speaker

वैशग्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśaṃpāyana
• Bharata (lineage)
• vīṭā (small ball/pellet)
• kūpa (well, implied by context)