Shloka 42

धृतराष्ट्र–दुर्योधन संवादः

Vāraṇāvata-vivāsana-nīti: Dhṛtarāṣṭra and Duryodhana’s Policy Dialogue

Devanagari script

स नित्यमाश्रमं गत्वा द्रोणेन सह पार्थिव: । चिक्रीडाध्ययनं चैव चकार क्षत्रियर्षभ:,वह राजकुमार क्षत्रियोंमें श्रेष्ठ था। वह प्रतिदिन भरद्वाज मुनिके आश्रममें जाकर द्रोणके साथ खेलता और अध्ययन करता था

Transliteration

sa nityam āśramaṁ gatvā droṇena saha pārthivaḥ | cikrīḍādhyayanaṁ caiva cakāra kṣatriyarṣabhaḥ ||

Translation

Vaiśampāyana nói: Vị vương tử ấy, bậc ưu tú giữa hàng kṣatriya, thường xuyên đến am thất và ở bên Droṇa, ngày ngày vừa vui chơi vừa chuyên cần học tập—nêu rõ sự rèn luyện cân bằng mà một người sẽ gánh vác vương quyền phải có.

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta
• Type: Noun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• नित्यम्: always, daily
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य

• आश्रमम्: to the hermitage
• आश्रमम्: Karma
• Type: Noun
• Root: आश्रम
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• गत्वा: having gone
• Type: Verb
• Root: गम्
• Form: क्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral)

• द्रोणेन: with Droṇa
• द्रोणेन: Karana
• Type: Noun
• Root: द्रोण
• Form: Masculine, Instrumental, Singular

• सह: together with
• Type: Indeclinable
• Root: सह

• पार्थिवः: the king/prince
• पार्थिवः: Karta
• Type: Noun
• Root: पार्थिव
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• चिक्रीड: played
• Type: Verb
• Root: क्रीड्
• Form: Perfect (Liṭ), Third, Singular, Parasmaipada

• अध्ययनम्: study
• अध्ययनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अध्ययन
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• एव: indeed, also
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• चकार: did, performed
• Type: Verb
• Root: कृ
• Form: Perfect (Liṭ), Third, Singular, Parasmaipada

• क्षत्रियर्षभः: bull among Kṣatriyas; best of warriors
• क्षत्रियर्षभः: Karta
• Type: Noun
• Root: क्षत्रिय-ऋषभ
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Droṇa
• Āśrama (hermitage)