Shloka 14
आस्तीक-उपाख्यान-प्रस्तावः | Introduction to the Āstīka Narrative
वायुभक्षो निराहार: शुष्यन्ननिमिषो मुनि: । इतस्तत: परिचरन् दीप्तपावकसप्रभ:,वे कभी वायु पीकर रहते और कभी भोजनका सर्वथा त्याग करके अपने शरीरको सुखाते रहते थे। उन महर्षिने निद्रापर भी विजय प्राप्त कर ली थी, इसलिये उनकी पलक नहीं लगती थी। इधर-उधर विचरण करते हुए वे प्रज्वलित अग्निके समान तेजस्वी जान पड़ते थे। घूमते-घूमते किसी समय उन्होंने अपने पितामहोंको देखा जो ऊपरको पैर और नीचेको सिर किये एक विशाल गड्ढेमें लटक रहे थे
vāyubhakṣo nirāhāraḥ śuṣyann animiṣo muniḥ | itas tataḥ paricaran dīptapāvakasaprabhaḥ ||
Śaunaka nói: Vị hiền giả ấy sống bằng khí trời, hoặc tuyệt nhiên đoạn thực, khiến thân thể khô gầy bởi khổ hạnh. Ngài đã thắng giấc ngủ nên mắt không chớp. Đi đây đi đó, ngài rực sáng như ngọn lửa bừng cháy.
शौनक उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds tapas (austerity) and indriya-nigraha (self-mastery): restraint over food and sleep is portrayed as generating inner radiance and moral force, preparing the sage to confront a consequential dharmic situation.
Śaunaka describes a sage practicing extreme austerities—living on air or fasting, sleepless and unblinking—wandering with fire-like brilliance. This sets the scene for the next development in which the sage encounters a significant vision tied to ancestral duty.