Shloka 9
आदि पर्व, अध्याय 104 — कर्णोत्पत्ति, दानधर्म, वैकर्तन-नामकरण
Karna’s Birth, Gift-Ethic, and the Name Vaikartana
इमे महिष्यौ भ्रातुस्ते काशिराजसुते शुभे । रूपयौवनसम्पन्ने पुत्रकामे च भारत,“मेरा पुत्र और तुम्हारा भाई विचित्रवीर्य जो पराक्रमी होनेके साथ ही तुम्हें अत्यन्त प्रिय था, छोटी अवस्थामें ही स्वर्गवासी हो गया। नरश्रेष्ठ] उसके कोई पुत्र नहीं हुआ था। तुम्हारे भाईकी ये दोनों सुन्दरी रानियाँ, जो काशिराजकी कन्याएँ हैं, मनोहर रूप और युवावस्थासे सम्पन्न हैं। इनके ह्ृदयमें पुत्र पानेकी अभिलाषा है। भारत! तुम हमारे कुलकी संतानपरम्पराको सुरक्षित रखनेके लिये स्वयं ही इन दोनोंके गर्भसे पुत्र उत्पन्न करो। महाबाहो! मेरी आज्ञासे यह धर्मकार्य तुम अवश्य करो
ime mahiṣyau bhrātus te kāśirājasute śubhe | rūpayauvanasampanne putrakāme ca bhārata ||
Hỡi Bhārata, đây là hai vương hậu của em trai ngươi—những ái nữ cát tường của vua Kāśī—được ban cho sắc đẹp và tuổi xuân, và trong lòng khát khao có con trai.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds kula-dharma: preserving the royal lineage is treated as a serious ethical obligation, and the queens’ desire for offspring becomes a legitimate concern of state and family duty, setting the stage for the niyoga-based solution discussed in this episode.
Vaiśampāyana describes Vicitravīrya’s two queens—daughters of the king of Kāśī—as youthful and desirous of sons. This description supports the ensuing request that a qualified elder (in context, Bhīṣma is approached) should help secure heirs for the Kuru line.