Previous Verse
Next Verse

Shloka 396

Āṇīmāṇḍavya–Upākhyāna

The Account of Āṇīmāṇḍavya and the Birth of Vidura

मया दत्तं निजं पुत्र वीरं वीर गृहं नय । इसी प्रकार अंगिराके पुत्र देव-दानव-वन्दित बृहस्पति जिस शास्त्रको जानते हैं, वह भी आपके इस महाबाहु महात्मा पुत्रमें अंग और उपांगोंसहित पूर्णरूपसे प्रतिष्ठित है। जो दूसरोंसे परास्त नहीं होते, वे प्रतापी महर्षि जमदग्निनन्दन परशुराम जिस अस्त्र-विद्याको जानते हैं, वह भी मेरे इस पुत्रमें प्रतिष्ठित है। वीरवर महाराज! यह कुमार राजधर्म तथा अर्थशास्त्रका महान्‌ पण्डित है। मेरे दिये हुए इस महाथनुर्धर वीर पुत्रको आप घर ले जाइये

mayā dattaṃ nijaṃ putraṃ vīraṃ vīra gṛhaṃ naya |

Vaiśampāyana nói: “Ta đã trao cho ngươi chính con trai của ta—hãy nhận lấy vị anh hùng này, hỡi bậc anh hùng, và đưa về nhà ngươi. Nơi người con ấy, toàn bộ thánh học mà Bṛhaspati, con của Aṅgiras—được cả chư thiên lẫn loài a-tu-la tôn kính—thấu triệt, đã an lập viên mãn, cùng mọi chi phần và phụ chi. Nơi người con ấy cũng an lập khoa học binh khí mà Paraśurāma, đại hiền giả, con của Jamadagni—kẻ không ai khuất phục được—đã biết. Hỡi bậc vương giả tối thượng, thiếu niên này là bậc đại thông đạt về vương pháp và quốc sách. Hãy đem về gia thất ngươi cung thủ vĩ đại này, người con dũng mãnh mà ta đã ban.”

मयाby me
मया:
Karana
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, Instrumental, Singular
दत्तम्given
दत्तम्:
Karma
TypeVerb
Rootदा (ददाति) → दत्त
Formक्त (past passive participle), Neuter, Nominative/Accusative, Singular
निजम्one's own
निजम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनिज
FormMasculine, Accusative, Singular
पुत्रम्son
पुत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Accusative, Singular
वीरम्heroic, brave
वीरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवीर
FormMasculine, Accusative, Singular
वीरO hero
वीर:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootवीर
FormMasculine, Vocative, Singular
गृहम्to (your) home
गृहम्:
Karma
TypeNoun
Rootगृह
FormNeuter, Accusative, Singular
नयtake, lead
नय:
Kriya
TypeVerb
Rootनी (नयति)
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bṛhaspati
A
Aṅgiras
D
Devas
D
Dānavas
J
Jamadagni
P
Paraśurāma
T
the son/youth being bestowed (unnamed in the given verse)

Educational Q&A

True fitness for kingship is not merely birth or strength but disciplined learning: sacred knowledge, the science of weapons, and the ethical-political duties of rule (rājadharma and arthaśāstra) must be integrated and fully established in the person.

The speaker formally bestows his son upon a king/hero and urges him to take the youth home, praising the son’s complete training—comparable to Bṛhaspati’s learning and Paraśurāma’s weapon-mastery—and presenting him as an accomplished expert in royal duty and statecraft.