Shloka 9
नियोगप्रसङ्गः — The Niyoga Episode: Births of Dhṛtarāṣṭra, Pāṇḍu, and Vidura
Devanagari script
अनुग्रहार्थ जगत: सर्वकामदुहां वरा । तां लेभे गां तु धर्मात्मा होमधेनुं स वारुणि:,वह गौ सम्पूर्ण जगतपर अनुग्रह करनेके लिये प्रकट हुई थी तथा समस्त कामनाओंको देनेवालोंमें श्रेष्ठ थी। वरुणपुत्र धर्मात्मा वसिष्ठने उस गौको अपनी होमधेनुके रूपमें प्राप्त किया
Translation
Vì muốn ban ân cho khắp thế gian, con bò cái tối thượng—đấng cho mọi điều ước—đã hiện ra. Và Vasiṣṭha, bậc hiền đức, con của Varuṇa, đã thọ nhận con bò ấy làm Homa-dhenu, bò thiêng dùng cho lễ tế hỏa của mình.
Word by Word
अनुग्रहार्थम्for the purpose of favor/blessing
अनुग्रहार्थम्:
Prayojana
TypeIndeclinable
Rootअनुग्रह-अर्थ
FormAvyaya (accusative used adverbially: 'for the sake of')
जगतःof the world
जगतः:
Sambandha
TypeNoun
Rootजगत्
FormNeuter, Genitive, Singular
सर्वकामदुहाम्granting all desires
सर्वकामदुहाम्:
Visheshana
TypeAdjective
Rootसर्व-काम-दुह्
FormFeminine, Accusative, Singular (duh-śatṛ/agentive: 'milking/giving')
वराम्excellent, best
वराम्:
Visheshana
TypeAdjective
Rootवरा
FormFeminine, Accusative, Singular
ताम्her/that (cow)
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
लेभेobtained
लेभे:
Kriya
TypeVerb
Rootलभ्
FormPerfect (Liṭ), 3rd person, Singular, Parasmaipada (middle-like sense: 'obtained for oneself')
गाम्the cow
गाम्:
Karma
TypeNoun
Rootगो
FormFeminine, Accusative, Singular
तुindeed/but
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
FormAvyaya
धर्मात्माrighteous-souled
धर्मात्मा:
Karta
TypeAdjective
Rootधर्म-आत्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
होमधेनुम्the sacrificial cow
होमधेनुम्:
Karma
TypeNoun
Rootहोम-धेनु
FormFeminine, Accusative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
वारुणिःVaruṇa’s son (Vasiṣṭha)
वारुणिः:
Karta
TypeNoun
Rootवारुणि
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes