Shloka 75
अनुक्रमणिकाध्यायः (Anukramaṇikā Adhyāya) — Invocation, Narrator Frame, and Textual Scope
ततः सस्मार हेरम्बं व्यास: सत्यवतीसुतः । स्मृतमात्रो गणेशानो भक्तचिन्तितपूरक:,निष्पाप शौनक! तदनन्तर सत्यवतीनन्दन व्यासजीने भगवान् गणेशका स्मरण किया और स्मरण करते ही भक्तवांछाकल्पतरु विष्नेश्वर श्रीगणेशजी महाराज वहाँ आये, जहाँ व्यासजी विद्यमान थे। व्यासजीने गणेशजीका बड़े आदर और प्रेमसे स्वागत-सत्कार किया और वे जब बैठ गये, तब उनसे कहा--
tataḥ sasmāra herambaṃ vyāsaḥ satyavatīsutaḥ | smṛtamātro gaṇeśāno bhaktacintitapūrakaḥ ||
Rồi Vyāsa, con của Satyavatī, tưởng niệm Heramba (Gaṇeśa). Vừa khởi niệm, Đức Gaṇeśa—Đấng thành tựu điều người mộ đạo ấp ủ—liền hiện đến. Đoạn này nêu rõ ý nghĩa đạo đức và lòng sùng kính: sự tưởng niệm chân thành (smaraṇa) cùng lòng tôn kính sẽ mời gọi sự trợ giúp thiêng liêng cho một việc làm chính đáng—ở đây là việc trước tác Mahābhārata.
Educational Q&A
The verse highlights the power of sincere remembrance and devotion: when a righteous task is begun with reverence, divine support is believed to arise promptly. It also frames the Mahābhārata’s composition as a sacred act requiring auspicious invocation.
Vyāsa invokes Gaṇeśa (Heramba). Gaṇeśa appears immediately upon being remembered, setting the stage for Gaṇeśa’s role in assisting the transmission/writing of the Mahābhārata.