Shloka 100

वासिष्ठकथनम् (आदित्य–सोमवंशवर्णनम् तथा रुद्रसहस्रनाम-प्रशंसा)

Devanagari script

इतिहासश् च कल्पश् च दमनो जगदीश्वरः दम्भो दम्भकरो दाता वंशो वंशकरः कलिः

Transliteration

itihāsaś ca kalpaś ca damano jagadīśvaraḥ dambho dambhakaro dātā vaṃśo vaṃśakaraḥ kaliḥ

Translation

Ngài là Itihāsa (Lịch sử thánh) và Kalpa (định luật vũ trụ); là Đấng chế ngự và là Jagadīśvara—Chúa tể muôn loài. Ngài là dambha (tự cao phô trương) và cũng là Đấng làm phát sinh dambha; Ngài là Đấng Ban Cho. Ngài là dòng dõi và là Đấng sinh ra các dòng dõi; và Ngài là Kali—thời đại u tối—mà trên đó Ngài vẫn là Pati tối thượng.

Word by Word

• इतिहासः: sacred history/tradition

• कल्पः: cosmic cycle/ritual ordinance

• दमनः: subduer/controller

• जगदीश्वरः: Lord of the world

• दम्भः: pride/ostentation (self-asserting power)

• दम्भकरः: producer of pride/one who causes dambha

• दाता: giver/bestower

• वंशः: lineage/dynasty

• वंशकरः: progenitor/creator of lineages

• कलिः: Kali age/strife/discord

Speaker

Suta Goswami

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the importance of this verse in the context of Linga worship?

It frames Shiva as the all-encompassing Pati who governs cosmic cycles (kalpa) and even Kali; Linga worship is thus devotion to the Lord who transcends and regulates time, lineage, and worldly conditions.

How does this verse describe the nature of Shiva (Shiva-tattva)?

Shiva-tattva is presented as the universal ground: He is both the ordering principle (kalpa) and the controller (damana), immanent in worldly forces like dambha and Kali, yet sovereign over them as Jagadishvara.

What ritualistic or Yogic practice is highlighted here?

The verse implies a Pashupata orientation: recognizing pasha-like forces (pride, Kali’s discord) and taking refuge in Pati through Linga-upasana and disciplined self-restraint (damana).