Shloka 53

भुवनकोशविन्यासनिर्णयः (ज्योतिर्गति-वृष्टिचक्र-वर्णनम्)

Devanagari script

धरापृष्ठाद्द्विजाः क्ष्मायां विद्युद्गुणसमन्विताः तेषां तेषां वृष्टिसर्गं त्रेधा कथितमत्र तु

Transliteration

dharāpṛṣṭhāddvijāḥ kṣmāyāṃ vidyudguṇasamanvitāḥ teṣāṃ teṣāṃ vṛṣṭisargaṃ tredhā kathitamatra tu

Translation

Từ mặt đất, các lực “nhị sinh” (dvija) khởi lên trên nền đất, mang phẩm tính của tia chớp. Và tại đây, sự phát xuất mưa của từng loại được dạy là có ba phần. Trong trật tự tạo mưa ấy, Đấng Pati điều ngự các quyền năng của tự nhiên để nuôi dưỡng các hữu tình mang thân (paśu) và cho nghi lễ sinh tồn của thế gian được tiếp nối.

Word by Word

• धरापृष्ठात्: from the earth’s surface

• द्विजाः: the twice-born/secondary-born entities (rain-bearing agencies, cloud-forces)

• क्ष्मायाम्: on the earth/ground

• विद्युत्-गुण-समन्विताः: endowed with the property of lightning

• तेषाम् तेषाम्: of each of them respectively

• वृष्टि-सर्गम्: the creation/emanation of rain

• त्रेधा: in three ways/threefold

• कथितम्: is declared/taught

• अत्र तु: here indeed/in this context

Speaker

Suta Goswami

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the importance of this verse in the context of Linga worship?

It frames rain and fertility as part of Shiva’s cosmic governance (Pati over prakriti), encouraging the devotee to worship the Linga as the sustaining source behind nature’s life-giving cycles.

How does this verse describe the nature of Shiva (Shiva-tattva)?

By implying an ordered, threefold regulation of rainfall, it points to Shiva-tattva as the supreme controller who directs the gunas and elemental forces while remaining the transcendent Lord (Pati) of all processes.

What ritualistic or Yogic practice is highlighted here?

The takeaway is contemplative Pashupata discipline: recognizing Shiva’s lordship in lightning, clouds, and rain (bhuta-shuddhi and īśvara-bhāvanā), which supports gratitude-based puja for prosperity and stability.