Shloka 75
Śrīcakra–Mantra–Pūjāvidhi: Agastya–Hayagrīva Saṃvāda
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
यदा कदाचित्स्तुतिनिन्दनादौ निन्दन्तु लोकाः स्तुवतां जनो वा / इति स्वरूपं सुधिया समीक्ष्य विषादखेदौ न भजेत्प्रपन्नः
Transliteration
yadā kadācitstutinindanādau nindantu lokāḥ stuvatāṃ jano vā / iti svarūpaṃ sudhiyā samīkṣya viṣādakhedau na bhajetprapannaḥ
Translation
Dẫu khi nào, giữa lời khen hay tiếng chê—dù người đời có chê bai, hay kẻ tán dương có ca tụng—người đã quy phục nương tựa, xét bằng trí sáng rằng đó là lẽ thường, thì không nên ôm lấy sầu muộn và phiền não.
Word by Word
यदाwhen
यदा:
Kāla (काल/Time)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal conjunction/adverb)
कदाचित्at some time
कदाचित्:
Kāla (काल/Time)
TypeIndeclinable
Rootकदाचित् (अव्यय)
Formअव्यय; अनियतकालवाचक (at some time)
स्तुति-निन्दन-आदौin (matters of) praise and blame, etc.
स्तुति-निन्दन-आदौ:
Adhikarana (अधिकरण/Occasion)
TypeNoun
Rootस्तुति (प्रातिपदिक) + निन्दन (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; द्वन्द्वसमास (स्तुति च निन्दनं च) + ‘आदि’; ‘in praise/blame etc.’
निन्दन्तुlet (them) blame
निन्दन्तु:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√निन्द् (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
लोकाःpeople
लोकाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
स्तुवताम्of those praising
स्तुवताम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeVerb
Root√स्तु (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (present active participle) ‘स्तुवत्’; षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; ‘of those who praise’
जनःa person/people
जनः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वाor
वा:
Prakaraṇa (प्रकरण/Connector)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्प (disjunction ‘or’)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/निश्चयार्थक
स्वरूपम्the true nature (of it)
स्वरूपम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootस्वरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सुधियाwith clear intelligence
सुधिया:
Karaṇa (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootसुधी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; ‘with good understanding’
समीक्ष्यhaving reflected
समीक्ष्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Converb)
TypeVerb
Rootसम्+ईक्ष् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘having considered/observed’
विषाद-खेदौdespondency and distress
विषाद-खेदौ:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootविषाद (प्रातिपदिक) + खेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन; द्वन्द्वसमास (विषादश्च खेदश्च)
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
भजेत्should resort to/experience
भजेत्:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√भज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
प्रपन्नःthe surrendered person
प्रपन्नः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootप्र√पद् (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्यय (past participle) ‘one who has taken refuge/surrendered’