Shloka 38
Śrīcakra–Mantra–Pūjāvidhi: Agastya–Hayagrīva Saṃvāda
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
ततो यमीक्षते वक्ति स्पृशते चिन्तयेच्च यम् / अर्धेन च शरीरेण स वशं याति दासवत्
Transliteration
tato yamīkṣate vakti spṛśate cintayecca yam / ardhena ca śarīreṇa sa vaśaṃ yāti dāsavat
Translation
Từ đó, người mà ta nhìn, nói, chạm và hằng tưởng niệm—dù chỉ bằng nửa thân—kẻ ấy liền rơi vào quyền lực của ta, như kẻ nô bộc.
Word by Word
tataḥthen/thereupon
tataḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण) / Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (indeclinable); तस्मात्/ततः = ‘thereupon/then’ (adverb)
yamwhom
yam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (contextual), द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular); relative pronoun ‘whom’
īkṣatelooks at
īkṣate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootīkṣ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); आत्मनेपद (Ātmanepada)
vaktispeaks (to)
vakti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद (Parasmaipada)
spṛśatetouches
spṛśate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootspṛś (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); आत्मनेपद (Ātmanepada)
cintayetshould think of
cintayet:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootcint (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद (Parasmaipada)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
yamwhom
yam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक (contextual), द्वितीया (Accusative), एकवचन (Singular)
ardhenawith half
ardhena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootardha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन (Singular)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
śarīreṇaby/with the body
śarīreṇa:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootśarīra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), तृतीया (Instrumental), एकवचन (Singular)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative), एकवचन (Singular); demonstrative ‘he’
vaśaminto control/subjection
vaśam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvaśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative), एकवचन (Singular)
yātigoes/comes
yāti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootyā (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद
dāsavatlike a slave
dāsavat:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootdāsa (प्रातिपदिक) + vat (तद्धित-प्रत्यय)
Formअव्यय; उपमानवाचक (similative adverb) ‘like a slave’