Shloka 73
Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
कामाक्षीति त्रयो वर्णाः सर्वमङ्गलहेतवः / अथ सा जगदीशानी वेदवेदाङ्गपारगे
Transliteration
kāmākṣīti trayo varṇāḥ sarvamaṅgalahetavaḥ / atha sā jagadīśānī vedavedāṅgapārage
Translation
Danh “Kāmākṣī” gồm ba âm, là nhân duyên của mọi điều cát tường. Rồi Thánh Nữ, Đấng Nữ Chúa của thế gian, thông suốt Veda và các Vedāṅga.
Word by Word
kāmākṣīKāmākṣī
kāmākṣī:
Saṃjñā (संज्ञा)
TypeNoun
Rootkāma (प्रातिपदिक) + akṣī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); name
itithus
iti:
Vākyasaṃbandha (वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle (इति)
trayaḥthree
trayaḥ:
Viśeṣaṇa of Karta (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Roottri (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); numeral adjective
varṇāḥsyllables/letters
varṇāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvarṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
sarva-maṅgala-hetavaḥcauses of all auspiciousness
sarva-maṅgala-hetavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक) + maṅgala (प्रातिपदिक) + hetu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); षष्ठी-तत्पुरुषः—‘सर्वमङ्गलस्य हेतवः’
athathen
atha:
Vākyasaṃbandha (वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormDiscourse particle (अथ)
sāshe
sā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); pronoun
jagad-īśānīthe mistress of the world
jagad-īśānī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक) + īśānī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); षष्ठी-तत्पुरुषः—‘जगतः ईशानी’
veda-veda-aṅga-pārage(in/among those) who have mastered the Vedas and Vedāṅgas
veda-veda-aṅga-pārage:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootveda (प्रातिपदिक) + veda (प्रातिपदिक) + aṅga (प्रातिपदिक) + pāra-ga (कृदन्त; √gam)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); बहुपद-तत्पुरुषः—‘वेदेषु वेदाङ्गेषु च पारगः’ (here as epithet in locative, likely addressing/locative of reference)