Shloka 57
Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
गणाग्रणीर्महाशास्ता दुर्गाद्याश्चैव मातरः / या यास्तु देवताः प्रोक्तास्ताः सर्वाः परमेश्वरीम्
Transliteration
gaṇāgraṇīrmahāśāstā durgādyāścaiva mātaraḥ / yā yāstu devatāḥ proktāstāḥ sarvāḥ parameśvarīm
Translation
Gaṇāgraṇī, Mahāśāstā và các Mẫu thần như Durgā; mọi vị thần được nêu danh—tất thảy đều là Parameśvarī tối thượng.
Word by Word
गण-अग्रणीःthe leader of the hosts
गण-अग्रणीः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगण + अग्रणी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘गणानाम् अग्रणीः’ (leader of hosts)
महाशास्ताthe great ruler/teacher
महाशास्ता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहā + शास्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः—‘महान् शास्ता’ (great ruler/teacher)
दुर्गा-आद्याःDurgā and others
दुर्गा-आद्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदुर्गा (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘दुर्गा-प्रमुखाः’ (Durgā and others)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
मातरःmothers (divine mothers)
मातरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
याःwho/which (those who)
याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun)
याःeach and every (whoever)
याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; पुनरुक्ति-प्रयोगः (repetition for distributive sense)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषणार्थक-निपात (particle: but/indeed)
देवताःdeities
देवताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
प्रोक्ताःdeclared/mentioned
प्रोक्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्र + वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त/क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle): ‘said/declared’
ताःthose
ताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; निर्देश-सर्वनाम (demonstrative)
सर्वाःall
सर्वाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम्
परमेश्वरीम्the Supreme Goddess (Parameśvarī)
परमेश्वरीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपरमेश्वरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन