Shloka 118
Mantrarāja-sādhana Prakāra & Tripurā/Lalitā–Kāmākṣī Tattva
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
सदा कश्चित्तदेवाहं मन्यमानो महेश्वरः / तन्मायामोहितो भूत्वा त्ववशः शवतामगात्
Transliteration
sadā kaścittadevāhaṃ manyamāno maheśvaraḥ / tanmāyāmohito bhūtvā tvavaśaḥ śavatāmagāt
Translation
Có kẻ luôn tự nghĩ: “Ta chính là vị thần ấy”, tự xưng là Maheśvara. Nhưng khi bị Māyā của Ngài làm mê muội, kẻ ấy trở nên bất lực và rơi vào cảnh như xác chết.
Word by Word
sadāalways
sadā:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
kaścitsomeone
kaścit:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootkim (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; अनिश्चितार्थ (indefinite)
tadthat very
tad:
Sambandha (सम्बन्ध/determiner)
TypeAdjective
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-विशेषण, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; ‘एव’ इत्यर्थे निर्देश
evaindeed/only
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
ahamI
aham:
Karta (कर्ता/subject in quoted thought)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, उत्तमपुरुष, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
manyamānaḥthinking
manyamānaḥ:
Karta (कर्ता/participial qualifier of kaścit/maheśvaraḥ)
TypeVerb
Rootman (धातु) + śānac (शानच्)
Formवर्तमानकाले कृदन्त (present middle participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; आत्मनेपदी; ‘मन्यमानः’ = thinking/considering
maheśvaraḥthe Great Lord
maheśvaraḥ:
Karta (कर्ता/subject apposition)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + īśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (महान् ईश्वरः)
tad-māyā-mohitaḥdeluded by that māyā
tad-māyā-mohitaḥ:
Karta (कर्ता/subject complement)
TypeAdjective
Roottad (प्रातिपदिक) + māyā (प्रातिपदिक) + muh (धातु) + kta (क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle) पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (तस्याः मायया मोहितः)
bhūtvāhaving become
bhūtvā:
Kriya (क्रिया/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु) + ktvā (क्त्वा)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), ‘having become’
tuthen/but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविशेष/विरोधार्थक-अव्यय
avaśaḥhelpless
avaśaḥ:
Karta (कर्ता/subject complement)
TypeAdjective
Rootavaśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम्
śavatāmof corpses
śavatām:
Gati/Sambandha (सम्बन्ध: of corpses; with agāt)
TypeNoun
Rootśava (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
agātwent
agāt:
Kriya (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formलुङ् (Aorist), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद