Shloka 73
दिक्पालादि-शिवलोकान्तर-कथनम्
Account of the Dikpālas and Intervening Realms toward Śiva’s Worlds
Devanagari script
सर्वदिक्षु तदुक्तानि गोपुराणिशत मुने / शालास्तु विंशतिः प्रोक्ताः पञ्चसंख्याधिकाः शुभाः
Transliteration
sarvadikṣu taduktāni gopurāṇiśata mune / śālāstu viṃśatiḥ proktāḥ pañcasaṃkhyādhikāḥ śubhāḥ
Translation
Này hiền giả, ở mọi phương đều có một trăm gopura như đã nói. Còn các śālā (giảng đường) được kể là hai mươi, lại thêm năm nữa, đều cát tường.
Word by Word
sarva-dikṣuin all directions
sarva-dikṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक) + diś (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Plural (बहुवचन); कर्मधारयः (sarvāḥ diśaḥ)
tat-uktānithose mentioned
tat-uktāni:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of gopurāṇi-śatam
TypeAdjective
Roottat (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + ukta (कृदन्त; √vac/वच्)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); past passive participle (क्त) ukta = 'said'; तत्पुरुषः (tat + ukta)
gopurāṇi-śatama hundred gateways
gopurāṇi-śatam:
Karta (कर्ता) / Subject
TypeNoun
Rootgopura (प्रातिपदिक) + śata (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); द्विगुसमासः (śatam of gopurāṇi)
muneO sage
mune:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Vocative (8th/सम्बोधन), Singular (एकवचन)
śālāḥhalls, buildings
śālāḥ:
Karta (कर्ता) / Subject
TypeNoun
Rootśālā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
tubut, and
tu:
Discourse connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormConjunction/particle (समुच्चय/विरोध-निपात)
viṃśatiḥtwenty
viṃśatiḥ:
Pramāṇa/saṅkhyā (प्रमाण/संख्या)
TypeNoun
Rootviṃśati (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); numeral
proktāḥare said, are stated
proktāḥ:
Kriyā (क्रिया) / Predicative
TypeVerb
Rootprokta (कृदन्त; √vac/वच् with pra-)
FormPast passive participle (क्त), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); used predicatively with śālāḥ
pañca-saṃkhyā-adhikāḥfive more (than that number)
pañca-saṃkhyā-adhikāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण) of śālāḥ
TypeAdjective
Rootpañca (प्रातिपदिक) + saṃkhyā (प्रातिपदिक) + adhika (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); तत्पुरुषः—saṃkhyāyāḥ pañca adhikāḥ = 'five more in number'
śubhāḥauspicious
śubhāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); agrees with śālāḥ (by sense)