Shloka 74
प्रत्याहारवर्णनम्
Pratyāhāra—Cosmic Withdrawal / Dissolution Sequence
Devanagari script
वर्णाश्रमाचारयुक्तः शिष्टः शास्त्राविरोधनः / वर्णाश्रमाणां धर्मो ऽयं देवस्थानेषु कारणम्
Transliteration
varṇāśramācārayuktaḥ śiṣṭaḥ śāstrāvirodhanaḥ / varṇāśramāṇāṃ dharmo 'yaṃ devasthāneṣu kāraṇam
Translation
Sống đúng ācāra của varṇa–āśrama, là người hiền thiện và không trái với śāstra—đó chính là dharma của varṇa–āśrama, làm nền nhân cho các đền thờ chư Deva.
Word by Word
varṇa-āśrama-ācāra-yuktaḥendowed with conduct of varṇa and āśrama
varṇa-āśrama-ācāra-yuktaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvarṇa (प्रातिपदिक) + āśrama (प्रातिपदिक) + ācāra (प्रातिपदिक) + yukta (कृदन्त, √yuj)
Formबहुपद-तत्पुरुष-समास; कृदन्त-विशेषण, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
śiṣṭaḥa cultured/learned person
śiṣṭaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśiṣṭa (कृदन्त, √śās/√śiṣ)
Formकृदन्त-प्रातिपदिक; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘शिष्ट’ = सदाचारवान्/संस्कृतः
śāstra-avirodhanaḥnot contradicting scripture
śāstra-avirodhanaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśāstra (प्रातिपदिक) + avirodhana (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘शास्त्रस्य अविरोधी’
varṇa-āśramāṇāmof the varṇas and āśramas
varṇa-āśramāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootvarṇa (प्रातिपदिक) + āśrama (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास; पुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), बहुवचन
dharmaḥduty/law
dharmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ayamthis
ayam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
deva-sthāneṣuin temples/places of the gods
deva-sthāneṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक) + sthāna (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative), बहुवचन
kāraṇamcause/ground
kāraṇam:
Vidheyapada (विधेय/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkāraṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन