Shloka 72
प्रत्याहारवर्णनम्
Pratyāhāra—Cosmic Withdrawal / Dissolution Sequence
Devanagari script
अप्रद्वेषो ऽनभिष्वङ्गः प्रीतितापविवर्जनम् / वैराग्यकारणं ह्येते प्रकृतीनां लयस्य च
Transliteration
apradveṣo 'nabhiṣvaṅgaḥ prītitāpavivarjanam / vairāgyakāraṇaṃ hyete prakṛtīnāṃ layasya ca
Translation
Không oán ghét, không vướng mắc, và lìa cả vui thích lẫn nóng bức khổ não—đó là nhân của vairāgya, đồng thời là nhân cho sự tan hòa của các prakṛti.
Word by Word
अ-प्रद्वेषःnon-hatred
अ-प्रद्वेषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रद्वेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नञ्-समासार्थक निषेध (negated): absence of hatred
अ-नभिष्वङ्गःnon-clinging (non-attachment)
अ-नभिष्वङ्गः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअभिष्वङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नञ्-निषेध: non-attachment/clinging
प्रीति-ताप-विवर्जनम्avoidance of pleasure and pain
प्रीति-ताप-विवर्जनम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रीति (प्रातिपदिक) + ताप (प्रातिपदिक) + विवर्जन (प्रातिपदिक; √वृज्/वर्ज्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (copulative) 'प्रीतिः च तापः च' + 'विवर्जनम्' (avoidance)
वैराग्य-कारणम्cause of dispassion
वैराग्य-कारणम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवैराग्य (प्रातिपदिक) + कारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: 'वैराग्यस्य कारणम्'
हिfor/indeed
हि:
Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formहेतौ/निश्चयार्थक निपात (particle: for/indeed)
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम
प्रकृतीनाम्of the prakṛtis/natures
प्रकृतीनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootप्रकृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
लयस्यof dissolution/merging
लयस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
चand
च:
Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)