Shloka 26
प्रत्याहारवर्णनम्
Pratyāhāra—Cosmic Withdrawal / Dissolution Sequence
Devanagari script
ऊर्ध्वभावो ह्यधोभावः सुखदुःखे प्रियाप्रिये / सर्वमेतत्प्रपञ्चस्थं गुणमात्रात्मकं स्मृतम्
Transliteration
ūrdhvabhāvo hyadhobhāvaḥ sukhaduḥkhe priyāpriye / sarvametatprapañcasthaṃ guṇamātrātmakaṃ smṛtam
Translation
Trạng thái cao và thấp, vui và khổ, ưa và ghét—tất cả đều thuộc về thế giới hiện tượng, và được ghi nhớ là chỉ do các guna cấu thành.
Word by Word
ūrdhva-bhāvaḥthe upward state
ūrdhva-bhāvaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootūrdhva (प्रातिपदिक) + bhāva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय-प्रायः: ऊर्ध्वः भावः
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
adhaḥ-bhāvaḥthe downward state
adhaḥ-bhāvaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootadhaḥ (अव्यय-प्रातिपदिकवत्) + bhāva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय-प्रायः: अधः भावः
sukha-duḥkhepleasure and pain
sukha-duḥkhe:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsukha (प्रातिपदिक) + duḥkha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, द्विवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः
priya-apriyethe dear and the not-dear
priya-apriye:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpriya (प्रातिपदिक) + apriya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, द्विवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः
sarvamall (this)
sarvam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
etatthis
etat:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
prapañca-sthamsituated in the manifested world
prapañca-stham:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootprapañca (प्रातिपदिक) + stha (कृदन्त; √sthā स्था)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः: प्रपञ्चे स्थितम्; ‘स्थ’ = क्तवत्/कृदन्त-प्राय विशेषण
guṇa-mātra-ātmakamconsisting of guṇas alone
guṇa-mātra-ātmakam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootguṇa (प्रातिपदिक) + mātra (प्रातिपदिक) + ātmaka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः: गुणमात्रम् आत्मा यस्य/यत् (अर्थतः ‘केवल-गुणस्वरूप’)
smṛtamis said/considered
smṛtam:
Kriyā (क्रियासमर्थ/विधेय)
TypeVerb
Rootsmṛta (कृदन्त; √smṛ स्मृ)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे विधेय (predicative)