Shloka 107
प्रत्याहारवर्णनम्
Pratyāhāra—Cosmic Withdrawal / Dissolution Sequence
Devanagari script
निरात्मके पुनस्तस्मिन्वाच्यावाच्यं न विद्यते / एतौ संहारविस्तारौ व्यक्ताव्यक्तौ ततः पुनः
Transliteration
nirātmake punastasminvācyāvācyaṃ na vidyate / etau saṃhāravistārau vyaktāvyaktau tataḥ punaḥ
Translation
Nhưng trong trạng thái vô ngã ấy, không còn phân biệt điều có thể nói và không thể nói. Rồi từ đó lại phát sinh cả thu nhiếp và triển khai—hiển lộ và ẩn mật—cả hai.
Word by Word
निरात्मकेin the selfless/non-self (state/entity)
निरात्मके:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeAdjective
Rootनिर् + आत्मक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; नञ्/निर्-पूर्वक-तत्पुरुषः
पुनःagain, further
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध/adverb)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्ययम् (adverb): पुनरावृत्त्यर्थे (again/further)
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम् (in that)
वाच्यम्speakable
वाच्यम्:
Karma (कर्म/Predicate nominal)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) + ण्यत् → वाच्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ण्यत्-प्रत्ययान्त (to be spoken)
अवाच्यम्unspeakable
अवाच्यम्:
Karma (कर्म/Predicate nominal)
TypeAdjective
Rootअ-वाच्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; नञ्-तत्पुरुषः
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/negator)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-निपातः
विद्यतेexists, is found
विद्यते:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम् (Singular), आत्मनेपदम्; अस्त्यर्थे (exists)
एतौthese two
एतौ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), द्विवचनम् (Dual)
संहारविस्तारौcontraction and expansion
संहारविस्तारौ:
Karta (कर्ता/Subject-apposition)
TypeNoun
Rootसंहार + विस्तार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, द्विवचनम्; इतरेतर-द्वन्द्वः (saṃhāra and vistāra)
व्यक्ताव्यक्तौmanifest and unmanifest
व्यक्ताव्यक्तौ:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootव्यक्त + अव्यक्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, द्विवचनम्; इतरेतर-द्वन्द्वः (manifest and unmanifest)
ततःtherefore, from that
ततः:
Hetu (हेतु/Source)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय/तद्-तसिल्)
Formअव्ययम् (ablatival adverb): तस्मात् (therefore/from that)
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध/adverb)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्ययम् (adverb): पुनरपि (again)