Shloka 10
प्रत्याहारवर्णनम्
Pratyāhāra—Cosmic Withdrawal / Dissolution Sequence
Devanagari script
नश्यन्त्यापस्तदा तत्र रसतन्मात्रसंक्षयात् / तीव्रतेजोहृतरसाज्योतिष्ट्वं प्राप्नुवन्त्युत
Transliteration
naśyantyāpastadā tatra rasatanmātrasaṃkṣayāt / tīvratejohṛtarasājyotiṣṭvaṃ prāpnuvantyuta
Translation
Tại đó, do tanmātra của vị (rasa) suy tận, thủy đại tiêu mất. Khi vị bị tước đoạt bởi hỏa quang mãnh liệt, chúng đạt đến trạng thái quang minh.
Word by Word
नश्यन्तिperish
नश्यन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√naś (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
आपःwaters
आपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (बहुवचन-प्रयोगः), Nominative (प्रथमा) बहुवचन; subject of नश्यन्ति
तदाthen
तदा:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
तत्रthere
तत्र:
Deśa (देश)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
रस-तन्मात्र-संक्षयात्from the depletion of the subtle element of taste
रस-तन्मात्र-संक्षयात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootरस (प्रातिपदिक) + तन्मात्र (प्रातिपदिक) + संक्षय (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष-परम्परा (रसस्य तन्मात्रस्य संक्षयः), पुंलिङ्ग, Ablative (पञ्चमी) एकवचन; हेतौ (cause)
तीव्र-तेजः-हृत-रसाःwhose essence is taken away by intense fire
तीव्र-तेजः-हृत-रसाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतीव्र (प्रातिपदिक) + तेजस् (प्रातिपदिक) + हृत (कृदन्त) + रस (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुषः: (तीव्रेण तेजसा हृतः रसः येषाम्), स्त्रीलिङ्ग, Nominative (प्रथमा) बहुवचन; आपः-विशेषणम्
ज्योतिष्ट्वम्the state of light (firehood)
ज्योतिष्ट्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक) + त्व (प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, Accusative (द्वितीया) एकवचन; ‘state of light/fire’
प्राप्नुवन्तिattain
प्राप्नुवन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√āp (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
उतindeed/also
उत:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootउत (अव्यय)
Formनिपात (emphatic/also)