Shloka 44
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
अथ सा जगतां माता महाराज्ञी महोदया / निर्जगामा ग्निपुरता वरद्वारात्प्रतापिनी
Transliteration
atha sā jagatāṃ mātā mahārājñī mahodayā / nirjagāmā gnipuratā varadvārātpratāpinī
Translation
Bấy giờ, Mẹ của muôn loài, bậc Đại Vương Hậu đầy đại phúc, rực rỡ oai quang, bước ra từ thành Agnipura qua Cửa Ban Ân.
Word by Word
अथthen
अथ:
सम्बन्ध/प्रसङ्गसूचक (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमसूचक/अनन्तरार्थक (indeclinable; then/thereupon)
साshe
सा:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
जगताम्of the worlds
जगताम्:
षष्ठी-सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
माताmother
माता:
कर्ता (Karta/Subject; apposition)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
महाराज्ञीthe great queen
महाराज्ञी:
कर्ता (Karta/Subject; apposition)
TypeNoun
Rootमहा + राज्ञी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय-समास (महती राज्ञी)
महोदयाhighly fortunate
महोदया:
विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootमहा + उदया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण; कर्मधारय (महान् उदयः यस्याः/महती उदया)
निर्जगामwent out
निर्जगाम:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootनि + √गम् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
अग्निपुरतःin front of the fire
अग्निपुरतः:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootअग्नि + पुरतः (अव्यय)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्यय (adverbial); अर्थः—अग्नेः पुरतः (in front of the fire)
वरद्वारात्from the excellent gate
वरद्वारात्:
अपादान (Apādāna/Source)
TypeNoun
Rootवर + द्वार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; तत्पुरुष (वरं द्वारम्)
प्रतापिनीradiant/majestic
प्रतापिनी:
विशेषण (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootप्रतापिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण