Shloka 105
Viśukra–Viṣaṅga-vadha (The Slaying of Viśukra and Viṣaṅga) — Lalitopākhyāna
Devanagari script
क्षणाद्विदारयामास नखैः कुलिशकर्कशैः / बलीन्द्रास्त्रं महाघोरं सर्वदैवतनाशनम् / अमुञ्चल्ललिता देवी प्रतिभण्डमहासुरम्
Transliteration
kṣaṇādvidārayāmāsa nakhaiḥ kuliśakarkaśaiḥ / balīndrāstraṃ mahāghoraṃ sarvadaivatanāśanam / amuñcallalitā devī pratibhaṇḍamahāsuram
Translation
Chỉ trong khoảnh khắc, Ngài xé toạc bằng móng tay cứng rắn như lưỡi kim cang. Vũ khí Balīndra cực kỳ kinh khiếp, có thể diệt hết chư thiên—Nữ Thần Lalitā liền phóng ra nhằm vào đại A-tu-la Pratibhaṇḍa.
Word by Word
क्षणात्in a moment; immediately
क्षणात्:
अपादान (Apadāna/Ablative source)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; अव्ययीभावार्थे—‘क्षणात्’ = immediately
विदारयामासtore apart; ripped
विदारयामास:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootवि + दृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्; causative sense via -य- (विदारय-)
नखैःwith (his) nails
नखैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootनख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
कुलिश-कर्कशैः(nails) hard like a thunderbolt
कुलिश-कर्कशैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Rootकुलिश (प्रातिपदिक) + कर्कश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; कर्मधारयः—‘कुलिशवत् कर्कशैः’ (hard like a thunderbolt); विशेषणम् (qualifying नखैः)
बलीन्द्र-अस्त्रम्Bali-Indra’s weapon
बलीन्द्र-अस्त्रम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootबलीन्द्र (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘बलीन्द्रस्य अस्त्रम्’
महाघोरम्very terrible
महाघोरम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootमह (उपसर्ग/पूर्वपद) + घोर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारयः—‘महच्च तत् घोरम्’ विशेषणम् (qualifying अस्त्रम्)
सर्व-दैवत-नाशनम्destroyer of all gods
सर्व-दैवत-नाशनम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + दैवत (प्रातिपदिक) + नाशन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘सर्वेषां दैवतानां नाशनम्’ विशेषणम् (qualifying अस्त्रम्)
अमुञ्चत्released; discharged
अमुञ्चत्:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
ललिताLalitā
ललिता:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootललिता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
देवीthe Goddess
देवी:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; उपपद-विशेष्यभावे—ललितायाः विशेषण/अप्पोज़िशन
प्रतिभण्ड-महासुरम्the great demon Pratibhaṇḍa
प्रतिभण्ड-महासुरम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootप्रतिभण्ड (प्रातिपदिक) + महा (पूर्वपद) + असुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारयः—‘प्रतिभण्डः स महाऽसुरः’