Shloka 36
भण्डासुरस्य मन्त्रणा
Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā
Devanagari script
महिषस्कन्धधूम्राभं वनक्रोडवपुर्द्दुति / नीलकण्ठनिभच्छायं निबिडं पप्रथे तमः
Transliteration
mahiṣaskandhadhūmrābhaṃ vanakroḍavapurdduti / nīlakaṇṭhanibhacchāyaṃ nibiḍaṃ paprathe tamaḥ
Translation
Bóng tối dày đặc lan tràn, xám như khói trên vai trâu rừng, thô dũng như thân lợn rừng giữa rừng sâu, và mang sắc bóng tựa cổ xanh của Nīlakaṇṭha.
Word by Word
महिष-स्कन्ध-धूम्र-आभम्smoky-hued like a buffalo’s shoulder
महिष-स्कन्ध-धूम्र-आभम्:
Karma (कर्म/predicate complement of appearance)
TypeAdjective
Rootमहिष (प्रातिपदिक) + स्कन्ध (प्रातिपदिक) + धूम्र (प्रातिपदिक) + आभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष—‘महिषस्कन्धवत् धूम्रः आभः यस्य’ (having a smoky hue like a buffalo’s shoulder), qualifying ‘तमः’
वन-क्रोड-वपुःhaving the vast form of a forest-thicket
वन-क्रोड-वपुः:
Karma (कर्म/predicate complement)
TypeAdjective
Rootवन (प्रातिपदिक) + क्रोड (प्रातिपदिक) + वपुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुष—‘वनक्रोडस्य वपुः’ (having the body/expanse of a forest-thicket), qualifying ‘तमः’
द्युतिappearance/lustre
द्युति:
Karma (कर्म/descriptor)
TypeNoun
Rootद्युति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; used appositionally as ‘(with) lustre/appearance’ (poetic)
नील-कण्ठ-निभ-छायम्shadow like Nīlakaṇṭha’s
नील-कण्ठ-निभ-छायम्:
Karma (कर्म/predicate complement)
TypeAdjective
Rootनील (प्रातिपदिक) + कण्ठ (प्रातिपदिक) + निभ (प्रातिपदिक) + छाया (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष—‘नीलकण्ठनिभा छाया यस्य’ (whose shade is like that of Nīlakaṇṭha/blue-throated one), qualifying ‘तमः’
निबिडम्dense
निबिडम्:
Karma (कर्म/object qualifier)
TypeAdjective
Rootनिबिड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण to ‘तमः’
पप्रथेspread/expanded
पप्रथे:
Kriya (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Rootप्र-√था (धातु)
Formलिट् (Perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
तमःdarkness
तमः:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st), एकवचन