Shloka 14

भण्डासुरस्य मन्त्रणा

Bhaṇḍāsura’s War-Counsel against Lalitā

Devanagari script

अस्मिन्नेव ह्यवसरे पार्ष्णिग्राहो विधीयताम् / पार्ष्णिग्रहमिमं कर्तुं विषङ्गश्चतुरो भवेत्

Transliteration

asminneva hyavasare pārṣṇigrāho vidhīyatām / pārṣṇigrahamimaṃ kartuṃ viṣaṅgaścaturo bhavet

Translation

Ngay trong thời khắc này, hãy thi hành kế đánh hậu (bắt gót). Để thực hiện cuộc đánh hậu ấy, Viṣaṅga phải khéo léo và tinh thông.

Word by Word

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: अधिकरण (स्थान/काल-अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (contextual)

• एव: indeed
• एव: सम्बन्ध (particle)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• हि: for/indeed
• हि: सम्बन्ध (particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (causal/emphatic particle)

• अवसरे: at the occasion/time
• अवसरे: अधिकरण (काल-अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अवसर (प्रातिपदिक)
• Form: सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine)

• पार्ष्णिग्राहः: rear-guard (one who seizes/protects the heel/rear)
• पार्ष्णिग्राहः: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: पार्ष्णि (प्रातिपदिक) + ग्राह (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (pārṣṇyāḥ grāhaḥ), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग

• विधीयताम्: let it be arranged/appointed
• विधीयताम्: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: धा (धातु) + वि (उपसर्ग)
• Form: लोट् (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive sense)

• पार्ष्णिग्रहम्: rear-guarding (rear-guard)
• पार्ष्णिग्रहम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पार्ष्णि (प्रातिपदिक) + ग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग

• इमम्: this
• इमम्: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया (2nd/Acc), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (agreeing with पार्ष्णिग्रहम्)

• कर्तुम्: to do/to make
• कर्तुम्: प्रयोजन (Purpose)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), अव्ययवत्

• विषङ्गः: Viṣaṅga (name)
• विषङ्गः: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: विषङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग; संबोधनार्थे नाम (proper name)

• चतुरः: skilled/clever
• चतुरः: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: चतुर (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (agreeing with विषङ्गः)

• भवेत्: should be/would be
• भवेत्: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद