Shloka 135
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
यो ऽसौ तारामये दिव्ये विमाने ह्रस्वरूपके / उत्तानपादपुत्रो ऽसौ मेढीभूतो ध्रुवो दिवि
Transliteration
yo 'sau tārāmaye divye vimāne hrasvarūpake / uttānapādaputro 'sau meḍhībhūto dhruvo divi
Translation
Trong cỗ thiên xa rực sao, dáng nhỏ nhiệm ấy, Dhruva—con của Uttānapāda—đã trở thành trục cố định trên trời cao.
Word by Word
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun)
असौthat (one)
असौ:
Karta-samanadhikarana (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; निर्देश-सर्वनाम (demonstrative)
तारामयेin the star-made
तारामये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootतारा (प्रातिपदिक) + मय (प्रत्ययान्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषार्थः/मयट्-प्रत्ययः (ताराभिः मयः = made of stars)
दिव्येdivine
दिव्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; विशेषणम्
विमानेin the aerial car
विमाने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootविमान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
ह्रस्व-रूपकेin the small-formed (one)
ह्रस्व-रूपके:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootह्रस्व (प्रातिपदिक) + रूपक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; कर्मधारयः (ह्रस्वं रूपं यस्य/यत्र)
उत्तानपाद-पुत्रःthe son of Uttānapāda
उत्तानपाद-पुत्रः:
Karta-samanadhikarana (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeNoun
Rootउत्तानपाद (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (उत्तानपादस्य पुत्रः)
असौthat very one
असौ:
Karta-samanadhikarana (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; पुनर्निर्देशः
मेढी-भूतःhaving become a pivot/post
मेढी-भूतः:
Karta-samanadhikarana (कर्तृसमानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootमेढी (प्रातिपदिक) + भू (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; भूत-प्रत्ययान्त कृदन्त (क्त/भूतः), ‘मेढीभूत’ = मेढी इव/मेढीत्वं प्राप्तः
ध्रुवःDhruva
ध्रुवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
दिविin heaven/sky
दिवि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन (दिव्/द्यौः)