Shloka 98
अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures
Devanagari script
उत्तरप्रक्रमे चापि दिवा मन्दा गतिस्तथा / तथैव च पुनर्नक्तं शीघ्रा सूर्यस्य वै गातिः
Transliteration
uttaraprakrame cāpi divā mandā gatistathā / tathaiva ca punarnaktaṃ śīghrā sūryasya vai gātiḥ
Translation
Trong tiến trình về phương bắc (uttara-prakrama), ban ngày vận hành chậm; cũng vậy, ban đêm Mặt Trời vận hành nhanh.
Word by Word
उत्तरप्रक्रमेin the northern course
उत्तरप्रक्रमे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootउत्तर + प्रक्रम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (उत्तरः प्रक्रमः), पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण (in the northern course)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (and)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (also/even)
दिवाby day
दिवा:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootदिवा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (by day)
मन्दाslow
मन्दा:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमन्द (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'गतिः' विशेषण
गतिःmovement
गतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तथाthus
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (thus)
तथाin the same way
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (and)
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकाल/पुनरावृत्तिवाचक अव्यय (again)
नक्तम्at night
नक्तम्:
Adhikaraṇa (अधिकरण/temporal)
TypeNoun
Rootनक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कालवाचक (at night)
शीघ्राfast
शीघ्रा:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'गतिः' विशेषण
सूर्यस्यof the Sun
सूर्यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
गतिःmovement/speed
गतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन