Shloka 121
अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures
Devanagari script
त्रय एव मुहूर्त्तास्तु कालागः स्मृतो बुधैः / अपराह्णे व्यतीते तु कालः सायाह्न उच्यते
Transliteration
traya eva muhūrttāstu kālāgaḥ smṛto budhaiḥ / aparāhṇe vyatīte tu kālaḥ sāyāhna ucyate
Translation
Các bậc hiền triết ghi nhận kālāga chỉ gồm ba muhūrta. Khi aparāhṇa đã qua, thời ấy được gọi là sāyāhna.
Word by Word
त्रयःthree
त्रयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
एवonly/indeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic/only)
मुहूर्त्ताःmuhūrtas
मुहूर्त्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुहूर्त्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
कालागःthe coming/arrival of time (a time-division)
कालागः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकालाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (काल + आग)
स्मृतःis considered/remembered
स्मृतः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
बुधैःby the wise
बुधैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; करण/कर्तृ-निर्देश (by the wise)
अपराह्णेin the afternoon
अपराह्णे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअपराह्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण (locative)
व्यतीतेhaving passed
व्यतीते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + अति + इ (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त (PPP) ‘व्यतीत’, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; सति-सप्तमी (when it has passed)
तुthen/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
कालःtime/period
कालः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
सायाह्नःevening
सायाह्नः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसायाह्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (साय + अह्न)
उच्यतेis called
उच्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), कर्मणि प्रयोग (passive), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन