Adhyaya 18

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे किंपुरुषादिवर्षवर्णनं नाम सप्तदशो ऽध्यायः सूत उवाच मध्ये हिमवतः पृष्ठे कैलासो नाम पर्वतः / तस्मिन्निवसति श्रीमान्कुबेरः सह राक्षसैः

Như vậy, trong Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, phần trước do Vāyu thuyết, ở anuṣaṅga-pāda thứ hai, chương mười bảy mang tên “Mô tả các varṣa như Kimpuruṣa v.v.”. Sūta nói: Trên lưng phần giữa của dãy Himavat có ngọn núi tên Kailāsa; tại đó Kubera vinh hiển cư ngụ cùng các Rākṣasa.

Verse 2

अप्सरोनुचरो राजा मोदते ह्यलकाधिपः / कैलासपादात्संभूतं पुण्यं शीतजलं शुभम्

Vị vua, chúa tể Alakā, được các Apsarā hầu cận, sống trong hoan hỷ; và từ chân núi Kailāsa tuôn ra dòng nước thánh, mát lạnh và cát tường.

Verse 3

मदं नाम्ना कुमुद्वत्त्त्सरस्तूदधिसन्निभम् / तस्माद्दिव्यात्प्रभवति नदी मन्दाकिनी शुभा

Hồ mang tên Mada, đầy hoa kumuda, trông tựa như biển cả; từ hồ thiêng ấy phát sinh dòng sông Mandākinī cát tường.

Verse 4

दिव्यं च नन्दनवनं तस्यास्तीरे महद्वनम् / प्रागुत्तरेम कैलासाद्दिव्यं सर्वौंषधि गिरिम्

Bên bờ ấy có rừng Nandanavana linh thiêng và một đại lâm. Về phía đông bắc núi Kailasa hiện hữu ngọn núi thần diệu đầy đủ mọi dược thảo.

Verse 5

रत्नधातुमयं चित्रं सबलं पर्वतं प्रति / चन्द्रप्रभो नाम गिरिः सुशुभ्रो रत्नसन्निभः

Ngọn núi ấy kết từ khoáng chất bảo ngọc, rực rỡ kỳ ảo và vững bền. Núi mang danh Candraprabha, trắng tinh khiết, sáng như châu báu.

Verse 6

तस्य पादे महाद्दिव्यं स्वच्छोदं नाम तत्सरः / तस्माद्दिव्यात्प्रभवति स्वच्छोदा नाम निम्नगा

Dưới chân núi ấy có hồ thiêng lớn tên Svacchoda. Từ hồ thiêng ấy phát sinh dòng sông mang tên Svacchodā.

Verse 7

तस्यास्तीरे महद्दिव्यं वनं चैत्ररथं शुभम् / तस्मिन् गिरौ निवसति मणिभद्रः सहानुगः

Bên bờ ấy có khu rừng thiêng lớn, cát tường, tên Caitraratha. Trên ngọn núi đó, Maṇibhadra cư ngụ cùng các tùy tùng.

Verse 8

यक्षसेनापतिः क्रूरो गुह्यकैः परिवारितः / पुण्या मन्दाकिनी चैव नदी स्वच्छोदका च या

Vị thống lĩnh quân Yakṣa hung dữ ấy được các Guhyaka vây quanh. Nơi đó có sông Mandākinī linh thiêng và sông Svacchodakā với dòng nước trong veo.

Verse 9

महीमण्डलमध्येन प्रविष्टे ते महोदधिम् / कैलासाद्दक्षिणे प्राच्यां शिवसत्त्वौषधिं गिरिम्

Họ đi qua trung tâm địa luân, tiến vào đại dương mênh mông, rồi thấy ngọn núi ở đông nam Kailāsa, đầy dược thảo mang bản tính của Śiva.

Verse 10

मनः शिलामयं दिव्यं चित्राङ्गं पर्वतं प्रति / लोहितो हेमशृङ्गश्च गिरिः सूर्यप्रभो महान्

Ngọn núi ấy như đá manahśilā thần diệu, hình thể rực rỡ; và đại sơn mang tên Lohita cùng Hemaśṛṅga tỏa sáng như hào quang mặt trời.

Verse 11

तस्य पादे महद्दिव्यं लोहितं नाम तत्सरः / तस्मात्पुण्यः प्रभवति लौहित्यः स नदो महान्

Dưới chân núi ấy có hồ thiêng lớn tên Lohita; từ đó phát sinh con sông lớn thanh tịnh mang tên Lauhitya.

Verse 12

देवारण्यं विशोकं च तस्य तीरे महद्वनम् / तस्मिन्गिरौ निवसति यक्षो मणिधरो वशी

Bên bờ ấy có khu rừng lớn mang tên Devāraṇya và Viśoka; trên núi ấy cư ngụ một yakṣa tên Maṇidhara, bậc tự chủ.

Verse 13

सौम्यैः मुधार्मिकैश्चैव गुह्यके परिवारितः / कैलासाद्दक्षिणे पार्श्वे क्रूरसत्त्वौषधिर्गिरिः

Ngài được bao quanh bởi các guhyaka hiền hòa và giữ dharma điều hòa; và ở sườn nam của Kailāsa có ngọn núi tên Krūrasattvauṣadhi.

Verse 14

वृत्रकायात्किलोत्पन्नमञ्जनं त्रिककुं प्रति / सर्वधातुमयस्तत्र सुमहान्वैद्युतो गिरिः

Từ thân thể Vṛtra sinh ra anjana hướng về Trikaku; nơi ấy có ngọn núi lớn rực như điện quang, cấu thành bởi mọi kim loại.

Verse 15

तस्य पादे कलः पुण्यं मानसं सिद्धसेवितम् / तस्मात्प्रभवेते पुण्या सरयूर्लोकविश्रुता

Dưới chân núi ấy có hồ Mānasa linh thiêng tên Kala, được các bậc siddha phụng sự; từ đó phát sinh dòng Sarayū thanh tịnh, lừng danh khắp thế gian.

Verse 16

तस्यास्तीरे वन दिव्यं वैभ्राजं नाम विश्रुतम् / कुबेरा नुचरस्तत्र प्रहेतितनयो वशी

Bên bờ (Sarayū) có khu rừng thần diệu nổi tiếng tên Vaibhrāja; tại đó Vaśī, con của Praheti, kẻ tùy tùng của Kubera, ngự trú.

Verse 17

ब्रह्मपितो निवसति राक्षसो ऽनन्तविक्रमः / अतरिक्षचरैर्घोरैर्यातुधानशतैर्वृतः

Tại đó cư ngụ rākṣasa Anantavikrama, con của Brahmapitā; hắn bị bao quanh bởi hàng trăm yātudhāna ghê rợn, những kẻ du hành giữa không trung.

Verse 18

अपरेण तु कैलासात्पुण्यसत्त्वौषधिर्गिरिः / अरुणः पर्वतश्रेष्ठो रुक्मधातुमयः शुभः

Ở phía bên kia Kailāsa có ngọn núi linh thiêng tên Aruṇa, bậc nhất trong các núi, tràn đầy thiện lực và dược thảo; ngọn núi cát tường ấy cấu thành từ kim loại rực như vàng.

Verse 19

भवस्य दयितः श्रीमान्पर्वतो मेघसन्निभः / शातकैंभमयैः शुभ्रैः शिलाजालैः समावृतः

Ngọn núi vinh hiển, người được Bhava yêu mến, rực sáng như mây; được phủ bởi những lưới đá trắng tinh cát tường làm từ vàng Śātakumbha.

Verse 20

शातसंख्यैस्तापनीयैः शृङ्गैर्दिवमिवोल्लिखन् / मुञ्जवास्तु महादिव्यो दुर्गः शैलो हिमाचितः

Với hàng trăm đỉnh vàng tinh khiết, nó như khắc vào trời cao; ngọn núi thành lũy linh thiêng tên Muñjavāstu phủ đầy tuyết.

Verse 21

तस्मिन्गिरौ निवसति गिरीशो धूम्रलोचनः / तस्या पादात्प्रभवति शैलोदं नाम तत्सरः

Trên ngọn núi ấy, Girīśa với đôi mắt màu khói ngự trị; từ bàn chân Ngài phát sinh hồ mang tên Śailoda.

Verse 22

तस्मात्प्रभवते पुण्या शिलोदा नाम निम्रगा / सा चक्षुः सीतयोर्मध्ये प्रविष्टा लवणोदधिम्

Từ đó phát sinh dòng sông thiêng tên Śilodā; nàng chảy giữa Cakṣu và Sītā rồi đổ vào biển mặn.

Verse 23

तस्यास्तीरे वनं दिव्यं विश्रुतं सुरभीति वै / सव्योत्तरेण कैलासाच्छिवः सत्त्वौषधिर्गिरिः

Bên bờ ấy có khu rừng thiên giới nổi danh tên Surabhī; về phía trái-bắc của Kailāsa là núi mang tên Śiva, dồi dào dược thảo sattva.

Verse 24

गौरं नाम गिरिश्रेष्ठं हरितालमयं प्रति / हिरण्यशृङ्गः सुमहान् दिव्यो मणिमयो गिरिः

Ngọn núi tối thượng mang tên ‘Gaura’ nhuốm sắc như haritāla; đỉnh vàng rực rỡ, vô cùng vĩ đại, là núi thiêng kết bằng châu ngọc.

Verse 25

तस्या पादे महाद्दिव्यं शुभं काञ्चनवालुकम् / रम्यं बिन्दुसरो नाम यत्र राजा भगीरथः

Dưới chân núi ấy có nơi thiêng lành, cát vàng rực rỡ: hồ tuyệt mỹ tên Bindusara, nơi vua Bhagīratha từng lưu trú.

Verse 26

गङ्गनिमित्तं राजर्षिरुवास बहुलाः समाः / दिवं यास्यन्ति ते बुर्वे गङ्गतोयपरिप्लुताः

Vì duyên cớ sông Hằng, vị vương thánh đã ở đó nhiều năm. Ta nói rằng: ai được thấm nhuần nước Hằng sẽ đi về cõi trời.

Verse 27

मदीय इति निश्चित्य समाहितमनाः शिवे / तत्र त्रिपयगा देवी प्रथमं तु प्रतिष्ठिता / सोमपादात्प्रसूता सा सप्तधा प्रतिपद्यते

Quyết rằng “đây là của ta”, tâm chuyên nhất nơi Śiva, tại đó Nữ thần Tripathagā (Hằng) trước hết an trụ. Sinh từ bàn chân của Soma, nàng phân lưu thành bảy dòng.

Verse 28

यूपा मणिमयास्तत्र वितताश्च हिरण्मयाः / तत्रेष्ट्वा तु गतः सिद्धिं शक्रः सर्वैः सुरैः सह

Nơi ấy dựng đầy các yūpa (cột tế) bằng châu ngọc, lại rực ánh vàng. Tại đó, sau khi cử hành tế lễ, Śakra (Indra) cùng chư thiên đạt được thành tựu viên mãn.

Verse 29

दिवि च्छायापथो यस्तु अनुनक्षत्रमण्डलः / दृश्यते भास्वरो रात्रौ देवी त्रिपथगा तु सा

Trên trời, con đường bóng tối theo vòng sao hiện rực sáng trong đêm; ấy chính là Nữ Thần Tripathagā.

Verse 30

अन्तरिक्षं दिवञ्चैव भावयन्ती सुरापगा / भवोत्तमाङ्गे पतिता संरूद्धा यौगमायया

Dòng Surāpagā, khi làm thanh tịnh cả trung giới và cõi trời, đã rơi xuống đỉnh đầu Bhava (Śiva) và bị Yogamāyā ngăn giữ.

Verse 31

तस्या ये बिन्दवः केचित् क्रुद्धायाः पतिता भुवि / कृतं तु तैर्बिदुसरस्ततो बिन्दुसरः स्मृतम्

Vài giọt của Nữ Thần đang phẫn nộ rơi xuống đất; từ đó hình thành hồ Bidusara, nên được ghi nhớ là Bindusara.

Verse 32

ततो निरूद्धा सा देवी भवेन स्मयता किल / चिन्तयामास मनसा शङ्करक्षेपमं प्रति

Bấy giờ Nữ Thần bị Bhava (Śiva) mỉm cười ngăn lại; trong tâm, nàng nghĩ cách hất Śaṅkara ra khỏi mình.

Verse 33

भित्त्वा विशामि पातालं स्रोतसागृह्य शङ्करम् / ज्ञात्वा तम्या अभिप्रायं क्रूरं देव्याश्चिकीर्षितम्

‘Ta sẽ xé mở Pātāla mà đi vào, và dùng dòng chảy của ta kéo giữ Śaṅkara’—biết được ý định dữ dằn ấy của Nữ Thần.

Verse 34

तिरोभावयितुं बुद्धिरासीदङ्गेषु तां नदीम् / तस्यावलेपं ज्ञात्वा तु नद्याःक्रुद्धस्तुशङ्करः

Ngài toan khiến dòng sông ấy ẩn mất trong thân thể mình; biết sự kiêu mạn của sông, Thần Śaṅkara liền nổi giận.

Verse 35

न्यरुपाच्च शिरस्येनां वेगेन पततीं भुवि / एतस्मिन्नेव काले तु दृष्ट्वा राजानमग्रतः

Dòng sông đang lao mạnh xuống đất được Ngài chặn lại trên đỉnh đầu; đúng lúc ấy, Ngài nhìn thấy nhà vua ở phía trước.

Verse 36

धमनीसंततं क्षीणं क्षुधया व्याकुलेन्द्रियम् / अनेन तोषितश्चाहं नद्यर्थं पूर्वमेव तु

Các giác quan rối bời vì đói và thân thể gầy mòn đến tận mạch máu—điều ấy làm Ta hài lòng; còn vì việc của dòng sông, Ta vốn đã thuận từ trước.

Verse 37

बुद्धास्य वरदानं च कोपं नियतवांस्तु सः / ब्रह्मणो वचनं श्रुत्वा धारय स्वर्णदीमिति

Nhớ đến ân ban đã hứa với Buddha, Ngài kìm nén cơn giận; nghe lời Brahmā dạy: “Hãy giữ lấy Svarṇadī”, Ngài liền thuận theo.

Verse 38

ततो विसर्जयामास संरुद्धां स्वेन तेजसा / नदीं भगीरथस्यार्थे तपसोग्रेण तोषितः

Rồi Ngài thả dòng sông vốn bị uy quang của Ngài ngăn giữ; vì mục đích của Bhagīratha, Ngài hài lòng trước khổ hạnh mãnh liệt ấy.

Verse 39

ततो विसृज्यमानायाः स्रोत स्तत्सप्तधा गतम् / तिस्रः प्ताचीमिमुखं प्रतीचीं तिस्र एव तु

Bấy giờ dòng nước đang tuôn chảy ấy phân thành bảy nhánh; ba nhánh hướng về phương Đông, và ba nhánh hướng về phương Tây.

Verse 40

नद्याः स्रोतस्तु गङ्गायाः प्रत्यपद्यत सप्तधा / नलिनी ह्लादिनी चैव पावनी चैव प्राच्यगाः

Dòng chảy của sông Hằng phân thành bảy; Nalinī, Hlādinī và Pāvanī—ba nhánh ấy chảy về phương Đông.

Verse 41

सीता चक्षुश्च सिन्धुश्च प्रतीचीन्दिशमास्थिताः / सप्तमी त्वन्वगात्तासां दक्षिणेन भगीरथम्

Sītā, Cakṣu và Sindhu an vị về phương Tây; còn nhánh thứ bảy theo sau Bhagīratha, chảy qua phía nam của các nhánh ấy.

Verse 42

तस्माद्भागीरथी या सा प्रविष्टा लवणोदधिम् / सप्तैता भावयन्तीदं हिमाह्वं वर्षमेव तु

Vì thế, dòng Bhāgīrathī đã nhập vào biển mặn; cả bảy dòng ấy đều làm thanh tịnh và nuôi dưỡng cõi varṣa mang tên Hima này.

Verse 43

प्रसूताः सप्त नद्यस्ताः शुभा बिन्दु सरोद्भवाः / नानादेशान्प्लावयन्त्यो मलेच्छप्रायास्तु सर्वशः

Bảy con sông cát tường ấy phát sinh từ hồ Bindu; chúng tràn ngập nhiều xứ sở và lan khắp nơi, đến cả những vùng phần nhiều là mleccha.

Verse 44

उपगच्छन्ति ताः सर्वा यतो वर्षति वासवः / शिलीन्ध्रान्कुन्त लांश्चीनान्बर्बरान्यवनाध्रकान्

Nơi nào Vasava (Đế Thích) ban mưa, mọi dòng nước đều tìm đến—tưới nhuần các xứ Śilīndhra, Kuntala, Trung Hoa, Barbara và Yavana-Ādhraka.

Verse 45

पुष्कराश्च कुलिन्दांश्च अचोंलद्विचराश्च ये / कृत्वा त्रिधा सिंहवन्तं सीतागात्पश्चिमोद धिम्

Qua các xứ Puṣkara, Kulinda và những người gọi là Acola-dvicara—Sītā chia núi Siṃhavanta thành ba dòng rồi đi về biển phía tây.

Verse 46

अथ चीनमरूंश्चैव तालांश्च मसमूलिकान् / भद्रास्तुषारांल्लाम्याकान्बाह्लवान्पारटान्खशान्

Rồi đến các xứ Chīna và Maru, cùng Tāla và Masamūlika; Bhadra, Tuṣāra, Lāmyaka, Bāhlava, Pāraṭa và Khaśa.

Verse 47

एताञ्जनपदां श्चक्षुः प्रावयन्ती गतोदधिम् / दरदांश्च सकाश्मीरान् गान्धरान् रौरसान् कुहान्

Tưới nhuần các xứ ấy như ánh nhìn, dòng nước đã đến biển; lại vượt qua Darada, Kashmir, Gandhāra, Raurasa và Kuha.

Verse 48

शिवशैलानिन्द्रपदान्वसतीश्च विसर्जमान् / सैन्धवान्रन्ध्रकरकाञ्छमठाभीररोहकान्

Rời các dãy Śivaśaila, Indrapada và những miền cư trú, dòng nước lại đến các xứ Saindhava, Randhrakaraka, Chamaṭha, Ābhīra và Rohaka.

Verse 49

शुनासुखांश्चोर्द्धमरून्सिन्धुरेतान्निषेवते / गन्धर्वकिन्नरान्यक्षान्रक्षोविद्याधरोरगान्

Sông Hằng chảy qua và thanh tịnh các xứ Śunāsukha, Ūrdhva-maru, Sindhu cùng những miền khác; lại còn tẩy sạch nơi cư ngụ của Gandharva, Kinnara, Yakṣa, Rākṣasa, Vidyādhara và Nāga.

Verse 50

कलापग्रामकांश्चैव पारदांस्तद्गणान् खशान् / किरातांश्चपुलिन्दांश्च कुरून् सभरतानपि

Ngài còn thanh tịnh các dân Kalāpa-grāmaka, Pārada cùng đoàn thuộc hạ, Khaśa, Kirāta, Pulinda, và cả các tộc Kuru cùng Bharata.

Verse 51

पञ्चालान्काशिमत्स्यां श्च मगधाङ्गांस्तथैव च / सुह्मोत्तरांश्च वङ्गांश्च ताम्रलिप्तांस्तथैव च

Ngài thanh tịnh các xứ Pañcāla, Kāśī, Matsya, Magadha, Aṅga; lại cả Suhma-uttara, Vaṅga và Tāmraliptā nữa.

Verse 52

एताञ्जनपदान्मान्यान्गङ्गा भावयते शुभान् / ततः प्रतिहता विन्ध्यात्प्रविष्टा लवणोदधिम्

Sông Hằng làm cho các xứ sở đáng kính ấy trở nên cát tường và thanh tịnh; rồi bị dãy Vindhya ngăn lại, Ngài đi vào biển mặn (Lavaṇodadhi).

Verse 53

ततश्च ह्लादिनी पुण्य प्राचीमभिमुखा ययौ / प्रावयन्त्युपभागांश्च नैषधांश्च त्रिगर्त कान्

Rồi dòng sông phúc đức Hlādinī quay mặt về phương Đông mà đi, chảy qua và thanh tịnh các xứ Upabhāga, Naiṣadha và Trigarta.

Verse 54

धीवरानृषिकांश्चैव तथा नीलमुखानपि / केकरानौष्टकर्णांश्च किरातानपि चैव हि

Nàng cũng thấy các tộc Dhīvara, Ṛṣika và Nīlamukha; lại thấy Kekara, Auṣṭakarṇa cùng Kirāta nữa.

Verse 55

कालोदरान्विवर्णाश्च कुमारान्स्वर्णभूमिकान् / आमण्डलं समुद्रस्य तिरोभूतांश्च पूर्वतः

Nàng thấy Kālodara, những kẻ sắc màu nhợt nhạt, cùng các Kumāra của miền đất vàng; và vành đai biển cả đã khuất về phương Đông.

Verse 56

ततस्तु पावनी चापि प्राचीमेव दिशं ययौ / सुपथान्पावयं तीह त्विन्द्रद्युम्नसरोपि च

Rồi Pāvanī đi về phương Đông; tại đó nàng thanh tịnh các con đường lành và cả hồ Indradyumna nữa.

Verse 57

तथा खरपथांश्चैव वेत्रशङ्कुपथानपि / मध्यतोजानकिमथो कुथप्रावरणान्ययौ

Nàng cũng thanh tịnh Kharapatha và Vetraśaṅkupatha; rồi đi đến miền trung, tới Janakī và xứ Kuthaprāvaraṇa.

Verse 58

इन्द्रद्वीप समुद्रं तु प्रविष्टां लवणोदधिम् / ततस्तु नलिनी प्रायात् प्राचीमाशां जवेन तु

Nàng đi vào biển Indradvīpa và đến Lavaṇodadhi, đại dương mặn; rồi Nalinī lao nhanh về phương Đông.

Verse 59

तोमरान्भावयन्तीह हंसमार्गान्सहैहयान् / पूर्वन्देशांश्च सेवन्ती भित्त्वा सा बहुधागिरीन्

Nàng tại đây khích lệ những người cầm lao, cùng tộc Haihaya theo “đạo lộ Thiên Nga”, hướng về các xứ phương Đông, xuyên qua muôn dãy núi.

Verse 60

कर्णप्रावरणान्प्राप्य संगत्या श्वमुखानपि / सिकतापर्वतमरुं गत्वा विद्याधरान्ययौ

Đến xứ Karnapravaraṇa, nàng theo đoàn mà dẫn cả những kẻ mặt chó; rồi đi vào sa mạc núi Sikata và đến với các Vidyādhara.

Verse 61

नगमण्डलमध्येन प्रविष्टा लवणोदधिम् / तासां नद्युपनद्यश्च शतशो ऽथ सहस्रशः

Băng qua giữa vòng núi, họ đổ vào biển mặn; các sông và phụ lưu của họ nhiều đến hàng trăm, rồi hàng nghìn.

Verse 62

उपगच्छन्ति ताः सर्वा यतो वर्षति वासवः / वक्वौकसायास्तीरे तु वनं सुरभि विश्रुतम्

Tất cả đều hướng đến nơi Vasava (Indra) ban mưa; và bên bờ sông Vakvaukasa có khu rừng nổi tiếng mang tên Surabhi, thơm ngát.

Verse 63

हिरण्यशृङ्गे वसति विद्वान्कौबेरको वशी / यज्ञोपेतश्च सुमहानमितौजाः सुविक्रमः

Tại Hiraṇyaśṛṅga cư ngụ bậc hiền triết Kauberaka, người tự chế; ngài đầy đủ nghi lễ tế tự, vô cùng vĩ đại, uy lực khôn lường và dũng mãnh.

Verse 64

तत्रत्यैस्तैः परिवृतौ विद्वद्भिर्ब्रह्मराक्षसैः / कुबेरानुचरा ह्येते चत्वारस्तु समाः स्मृताः

Tại đó họ được bao quanh bởi các Brahma-rākṣasa uyên bác; هؤلاء là tùy tùng của Kubera, và cả bốn được ghi nhớ là ngang bằng.

Verse 65

एवमेव तु विज्ञेया ऋद्धिः पर्वतवासिनाम् / परस्परेण द्विगुणा धर्मतः कामतोर्ऽथतः

Cũng như vậy, cần hiểu sự thịnh vượng của những người ở núi; nó tăng gấp đôi lẫn nhau theo dharma, kāma và artha.

Verse 66

हेमकूटस्य पृष्ठे तु वर्चोवन्नामतः सरः / मनस्विनीप्रभवति तस्माज्ज्योतिष्मती च या

Trên sườn sau của núi Hemakūṭa có hồ tên Varcovān; từ đó phát sinh dòng Manasvinī, và cũng từ đó sinh ra Jyotiṣmatī.

Verse 67

अवगाढे ह्युभयतः समुद्रौ पूर्वपश्चिमौ / सरो विष्णुपदं नाम निषधे पर्वतोत्तमे

Về cả hai phía, đông và tây, biển cả đều sâu thẳm; trên ngọn núi tối thượng Niṣadha có hồ mang tên Viṣṇupada.

Verse 68

तस्माद्द्वयं प्रभवति गान्धर्वी नाकुली च तैः / मेरोः पार्श्वात्प्रभवति ह्रदश्चन्द्रप्रभो महान्

Từ đó phát sinh hai dòng, Gāndharvī và Nākulī; và từ sườn núi Meru xuất hiện hồ lớn mang tên Candraprabha.

Verse 69

तत्र जंबूनदी पुण्या यस्या जांबूनदं स्मृतम् / पयोदं तु सरो नीले सुशुभ्रं पुण्डरीकवत्

Tại đó có sông thiêng Jambūnadī, vàng của sông được gọi là ‘jāmbūnada’. Ở xứ Nīla có hồ Payoda, trắng tinh rực rỡ như hoa sen puṇḍarīka.

Verse 70

पुण्डरीका पयोदा य तस्मान्नद्यौ विनिर्गते / श्वेतात्प्रवर्त्तते पुण्यं सरयूर्मानसाद्ध्रुवम्

Hai sông Puṇḍarīkā và Payodā đều phát nguyên từ hồ ấy. Từ hồ Śveta, sông thiêng Sarayū chắc chắn tuôn chảy, khởi từ Mānasa.

Verse 71

ज्योत्स्ना च मृगाकामा च तस्माद्द्वे संबभूवतुः / सरः कुरुषु विख्यातं पद्ममीनद्विजाकुलम्

Từ đó phát sinh hai sông Jyotsnā và Mṛgākāmā. Ở xứ Kuru có một hồ nổi tiếng, đầy hoa sen, cá và chim chóc.

Verse 72

रुद्रकान्तमिति ख्यातं निर्मितं तद्भवेन तु / अन्ये चाप्यत्र विख्याताः पद्मामीनद्विजाकुलाः

Hồ ấy nổi danh là ‘Rudrakānta’, do chính duyên khởi của nó tạo thành. Nơi đây còn có nhiều hồ nổi tiếng khác, đầy sen, cá và chim muông.

Verse 73

नाम्ना ह्रदा जया नाम द्वादशोदधिसन्निभाः / तेभ्यः शान्ता य माध्वी च द्वे नद्यौ संबभूवतुः

Có mười hai hồ mang tên Jayā, rộng lớn như biển cả. Từ đó phát sinh hai sông: Śāntā và Mādhvī.

Verse 74

यानि किंपुरुषाद्यानि तेषु देवो न वर्षति / उद्भिदान्युदकान्यत्र प्रवहन्ति सरिद्वराः

Ở các xứ như Kimpuruṣa v.v., thần (mây) không đổ mưa; tại đó nước do cây cỏ sinh ra tuôn chảy, và những dòng sông thù thắng vẫn chảy mãi.

Verse 75

ऋषभो दुन्दुभिश्चैव धूम्नश्च सुमहागिरिः / पूर्वायता महापर्वा निमग्ना लवणाभसि

Núi Ṛṣabha, Dundubhi và Dhūmna—những đại sơn hùng vĩ—kéo dài về phương Đông và chìm vào biển mặn.

Verse 76

चन्द्रः काकस्तथा द्रोणः सुमहान्तः शिलोच्चयाः / उदग्याता उदीच्यान्ता अवगाढा महोदधिम्

Núi Candra, Kāka và Droṇa—những khối núi đá vô cùng lớn—vươn về phương Bắc và chìm sâu vào đại dương.

Verse 77

सोमकश्च वराहश्च नारदश्च महीधरः / प्रतीच्यामायतास्ते वै प्रविष्टा लवणोदधिम

Núi Somaka, Varāha và Nārada—những ngọn núi ấy—vươn về phương Tây và đi vào biển mặn.

Verse 78

चक्रो बलाहकश्चैव मैनाको यश्च पर्वतः / आयतास्ते महाशैलाः समुद्रं दक्षिणं प्रति

Núi Cakra, Balāhaka và Maināka—những đại sơn ấy—kéo dài hướng về biển phương Nam.

Verse 79

चक्रमैनाकयोर्मध्य विदिशं दक्षिणां प्रति / तत्र संवर्त्तको नाम सो ऽग्निः पिबति तज्जलम्

Giữa Cakra và Maināka, hướng về phương Nam, tại đó ngọn lửa mang danh Saṃvarttaka uống cạn dòng nước ấy.

Verse 80

नाम्ना समुद्रवासस्तु और्वःस वडवामुखः / द्वादशैते प्रविष्टा हि पर्वता लवणोदधिम्

Được gọi là Samudravāsa chính là Aurvasa Vaḍavāmukha; mười hai ngọn núi này đã đi vào biển mặn.

Verse 81

महेन्द्रभयवित्रस्ताः पक्षच्छे दभयात्पुरा / यदेतद्दृश्यते चन्द्रे श्वेते कृष्णशशाकृति

Thuở xưa, vì khiếp sợ Mahendra và sợ bị chặt cánh, nên trên vầng trăng trắng hiện ra hình thỏ đen như người ta thấy.

Verse 82

भारतस्य तु वर्षस्य भेदास्ते नव कीर्त्तिताः / इहोदितस्य दृश्यन्ते यथान्ये ऽन्यत्र चोदिते

Chín phân khu của Bhāratavarṣa đã được nêu; điều nói ở đây hiển lộ đúng như các phân khu khác được nói ở nơi khác.

Verse 83

उत्तरोत्तरमेतेषां वर्षमुद्दिश्यते गुणैः / आरोग्यायुः प्रमाणानां धर्मतः कामतोर्ऽथतः

Các varṣa này được nêu dần theo những phẩm tính cao hơn—sức khỏe, mức thọ mạng, và sự thành tựu của dharma, kāma, artha.

Verse 84

समन्वितानि भूतानि पुण्यैरेतैस्तु भागशः / वसंति नानाजातीनि तेषु वर्षेषु तानि वै / इत्येषा धारयन्तीदं पृथ्वी विश्वं जगत्स्थितम्

Muôn loài hữu tình được kết hợp bởi các phần phước đức ấy, theo phần của mình mà cư trú trong những varṣa kia; nơi đó có nhiều chủng tộc cùng sinh sống. Như vậy, Trái Đất nâng giữ thế giới và vũ trụ đang an trụ này.