Shloka 1
भृगुवंश-प्रसववर्णनम्
Genealogical Emanations in the Bhṛgu Line
Devanagari script
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे महादेवविभूतिवर्णनं ना दशामो ऽध्योयः सूत उवाच भृगोः ख्यातिर्विजज्ञे वै ईश्वरौ सुखदुःखयोः / शुभाशुभप्रदातारौ सर्वप्राणभृतामिह
Transliteration
iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte pūrvabhāge dvitīye 'nuṣaṅgapāde mahādevavibhūtivarṇanaṃ nā daśāmo 'dhyoyaḥ sūta uvāca bhṛgoḥ khyātirvijajñe vai īśvarau sukhaduḥkhayoḥ / śubhāśubhapradātārau sarvaprāṇabhṛtāmiha
Translation
Như vậy, trong Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, phần trước do Vāyu thuyết, ở Anuṣaṅga-pāda thứ hai, chương mười mang tên “Mô tả uy lực của Mahādeva”. Sūta nói: Khyāti, hiền thê của Bhṛgu, đã nhận biết hai Īśvara của lạc và khổ, những đấng ban quả lành và dữ cho mọi loài hữu tình nơi đây.
Word by Word
इतिthus
इति:
सम्बन्ध (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; समाप्त्यर्थक/उद्धरण (quotative/end marker)
श्रीब्रह्माण्डेin (the) Śrī Brahmāṇḍa
श्रीब्रह्माण्डे:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्रीब्रह्माण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; title-locative ‘in the Śrī Brahmāṇḍa’
महापुराणेin the Mahāpurāṇa
महापुराणे:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहापुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
वायुप्रोक्तेspoken by Vāyu
वायुप्रोक्ते:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवायुप्रोक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुष: वायु + प्रोक्त (क्त) ‘spoken by Vāyu’
पूर्वभागेin the former section
पूर्वभागे:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपूर्वभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘in the former part’
द्वितीयेin the second
द्वितीये:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ordinal adjective qualifying भाग/पाद
अनुषङ्गपादेin the Anuṣaṅga section
अनुषङ्गपादे:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअनुषङ्गपाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘in the Anuṣaṅga-pāda’
महादेवविभूतिवर्णनम्description of Mahādeva’s manifestations
महादेवविभूतिवर्णनम्:
सम्बन्ध/विषय (Topic)
TypeNoun
Rootमहादेव + विभूति + वर्णन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष: ‘description of Mahādeva’s powers’
नामnamed
नाम:
सम्बन्ध (Naming particle)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; नामार्थक/ख्यात्यर्थक (particle ‘named’)
दशमःtenth
दशमः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदशम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ordinal adjective
अध्यायःchapter
अध्यायः:
कर्ता/विषय (Subject/Topic)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सूतःSūta
सूतः:
कर्ता (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; Perfect 3sg
भृगोःof Bhṛgu
भृगोः:
सम्बन्ध (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
ख्यातिःKhyāti
ख्यातिः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootख्याति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विजज्ञेcame to know/understood
विजज्ञे:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-√ज्ञा (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; Perfect middle 3sg
वैindeed
वै:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
ईश्वरौthe two lords
ईश्वरौ:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन; Accusative dual (object of विजज्ञे)
सुखदुःखयोःof pleasure and pain
सुखदुःखयोः:
सम्बन्ध (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसुख + दुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, द्विवचन; द्वन्द्व: सुख-दुःख; Genitive dual ‘of pleasure and pain’
शुभाशुभप्रदातारौthe two bestowers of auspicious and inauspicious (results)
शुभाशुभप्रदातारौ:
विधेय (Predicate/विधेय)
TypeNoun
Rootशुभ + अशुभ + प्रदातार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; तत्पुरुष: शुभाशुभस्य प्रदातारौ ‘givers of good and bad’
सर्वप्राणभृताम्of all living beings
सर्वप्राणभृताम्:
सम्बन्ध (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व + प्राणभृत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; ‘of all living beings’ (prāṇabhṛt = living creature)
इहhere
इह:
देशाधिकरण (Place/देश)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb)