Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 72
Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana
Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases
Devanagari script
भक्षार्थमिह लिप्संतौ चेरतुस्तौ निशाचरौ / इन्द्रस्यानुचरौ चैव क्षुब्धौ दृष्ट्वा ह्यतिष्ठताम्
Transliteration
bhakṣārthamiha lipsaṃtau ceratustau niśācarau / indrasyānucarau caiva kṣubdhau dṛṣṭvā hyatiṣṭhatām
Translation
Vì ham tìm mồi để ăn, hai niśācara ấy lang thang nơi đây. Tùy tùng của Indra thấy chúng thì phẫn nộ xao động và đứng chặn lại tại chỗ.
Word by Word
भक्षार्थम्for food
भक्षार्थम्:
प्रयोजन (Prayojana/Purpose)
TypeIndeclinable
Rootभक्ष + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (चतुर्थी/षष्ठी-अर्थे) used adverbially: 'भक्षस्य अर्थम्' = for the sake of eating
इहhere
इह:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Place, adverbial)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
FormAdverb (देशवाचक अव्यय)
लिप्सन्तौwishing to obtain
लिप्सन्तौ:
क्रिया (Kriyā/Verbal predicate, participial)
TypeVerb
Rootलिप्स् (धातु, desiderative of लभ्) → लिप्सत् (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), Masculine, Nominative, Dual; desiderative sense: wishing to obtain
चेरतुःthey roamed
चेरतुः:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), Parasmaipada, Prathama-puruṣa (3rd person), Dual
तौthose two
तौ:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun, Masculine, Nominative, Dual
निशाचरौnight-roamers (demons)
निशाचरौ:
कर्ता (Kartā/Subject, appositive)
TypeNoun
Rootनिशा + चर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: 'निशायां चरौ' (night-wanderers); Masculine, Nominative, Dual; apposition to 'तौ'
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive relation)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6th/षष्ठी), Singular
अनुचरौattendants
अनुचरौ:
कर्ता (Kartā/Subject, appositive)
TypeNoun
Rootअनु + चर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Dual; 'followers/attendants' (of Indra)
चand
च:
सम्बन्ध/निपात (Conj.)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय)
एवindeed
एव:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
FormParticle (निपात), emphasis
क्षुब्धौagitated, enraged
क्षुब्धौ:
कर्ता-विशेषण (Kartā-viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootक्षुभ् (धातु) → क्षुब्ध (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), Masculine, Nominative, Dual; predicate adjective of 'तौ'
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
पूर्वकाल (Pūrvakāla/Anterior action)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund): having seen
हिindeed, for
हि:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
FormParticle (निपात), causal/emphatic
अतिष्ठताम्they stood still
अतिष्ठताम्:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), Parasmaipada, Prathama-puruṣa (3rd person), Dual; from √स्था with augment a-: (they) stood/stopped