Srimad Bhagavatam — Tritiya Skandha, Shloka 1

Manu Offers Devahūti to Kardama; The Sage Accepts with a Devotional Vow

Devanagari script

मैत्रेय उवाच एवमाविष्कृताशेषगुणकर्मोदयो मुनिम् । सव्रीड इव तं सम्राडुपारतमुवाच ह ॥ १ ॥

Transliteration

maitreya uvāca evam āviṣkṛtāśeṣa- guṇa-karmodayo munim savrīḍa iva taṁ samrāḍ upāratam uvāca ha

Translation

Śrī Maitreya nói: Sau khi bày tỏ sự vĩ đại của muôn vàn phẩm chất và hành trạng của bậc Đế vương, vị hiền triết im lặng; rồi Đế vương, như mang lòng khiêm thẹn, đã thưa với ngài như sau.

Synonyms

• मैत्रेयः: Maitreya
• मैत्रेयः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मैत्रेय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (adverb: thus)

• आविष्कृत-अशेष-गुण-कर्म-उदयः: whose rise of all qualities and deeds was manifest
• आविष्कृत-अशेष-गुण-कर्म-उदयः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आविष्कृत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय; √कृ) + अशेष (प्रातिपदिक) + गुण (प्रातिपदिक) + कर्म (प्रातिपदिक) + उदय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष-समास (अशेषाणां गुणकर्मणाम् उदयः यस्य सः/यस्य उदयः आविष्कृतः) विशेषण (सम्राट्)

• मुनिम्: the sage
• मुनिम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• सव्रीडः: bashful
• सव्रीडः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सव्रीड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; विशेषण (सम्राट्)

• इव: as if
• इव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: उपमा-वाचक-अव्यय (particle of comparison)

• तम्: him
• तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• सम्राट्: the emperor
• सम्राट्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सम्राज्/सम्राट् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• उपारतम्: who had ceased (speaking)/was silent
• उपारतम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: उप+रम् (धातु) + उपारत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषण (तम्=मुनिम्)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• ह: indeed
• ह: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: ह (अव्यय)
• Form: निपात (particle; emphasis/quotative)

Characters & Entities

• Maitreya
• Svayambhuva Manu
• Kardama Muni

FAQs

What does Srimad Bhagavatam Canto 3 say about humility in leadership?

This verse highlights that even after displaying his royal virtues, Manu approaches the sage with modesty, showing that true leadership in the Bhagavata tradition is guided by humility before spiritual wisdom.

Why did Svayambhuva Manu speak to Kardama Muni after the sage became silent?

The narrative indicates the sage had completed his statement; Manu, respectful and slightly self-effacing, then responded—showing proper etiquette in a king’s dealings with a rishi.

How can I apply this shloka’s teaching in modern life?

After presenting your abilities or achievements, approach mentors with humility and listen carefully; let competence be balanced by modesty and respect for higher guidance.