Shloka 21

Portents at the Birth of Diti’s Sons and Hiraṇyākṣa Challenges Varuṇa

Devanagari script

तं वीक्ष्य दु:सहजवं रणत्काञ्चननूपुरम् । वैजयन्त्या स्रजा जुष्टमंसन्यस्तमहागदम् ॥ २१ ॥

Transliteration

taṁ vīkṣya duḥsaha-javaṁ raṇat-kāñcana-nūpuram vaijayantyā srajā juṣṭam aṁsa-nyasta-mahā-gadam

Translation

Nhìn hắn, ai cũng thấy khí nóng nảy của hắn khó mà kiềm chế. Chuông lắc vàng nơi cổ chân leng keng, hắn đeo vòng hoa Vaijayantī khổng lồ và tựa cây chùy lớn lên một bên vai.

Synonyms

• तम्: him
• तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• वीक्ष्य: having seen
• वीक्ष्य: Purvakala (पूर्वकाल; prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: वीक्ष् (धातु) + ल्यप् (अव्ययीभाव/क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), ‘दृष्ट्वा’

• दुःसहजवम्: of irresistible speed
• दुःसहजवम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दुःसह + जव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः ‘दुःसहः जवः यस्य’ (as adjectival compound)

• रणत्काञ्चननूपुरम्: with jingling golden anklets
• रणत्काञ्चननूपुरम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रणत् (कृदन्त-प्रातिपदिक) + काञ्चन + नूपुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः (कर्मधारय/तत्पुरुष-श्रृंखला) ‘रणत् काञ्चन-नूपुरः यस्य’

• वैजयन्त्या: with the Vaijayantī (garland)
• वैजयन्त्या: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: वैजयन्ती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन

• स्रजा: with a garland
• स्रजा: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: स्रज् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• जुष्टम्: adorned
• जुष्टम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: जुष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘शोभितम्/सेवितम्’

• अंसन्यस्तमहागदम्: bearing a huge mace placed on his shoulder
• अंसन्यस्तमहागदम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अंस + न्यस्त (नि+अस्/स्था?; √अस्/स्था not; here न्यस् from √अस्? actually √न्यस् not; treat as न्यस्/स्था) + महा + गद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः अंस-न्यस्त + महा-गद (तत्पुरुष-श्रृंखला) ‘अंसे न्यस्ता महागदा यस्य’

Characters & Entities

• Hiraṇyākṣa

FAQs

Who is being described in Srimad Bhagavatam 3.17.21?

This verse describes Hiraṇyākṣa, portrayed as extremely swift, wearing clanging golden anklets, adorned with a Vaijayantī garland, and carrying a huge mace on his shoulder.

What is the significance of the Vaijayantī garland mentioned in Bhagavatam 3.17.21?

The verse uses “Vaijayantī” as a striking ornamentation detail—highlighting the grandeur and intimidating splendor of the character being described in the battle narrative.

Practical application: what does this verse teach a devotee today?

It reminds readers that worldly power and impressive external splendor can belong even to ungodly forces; therefore, one should value devotion and character over mere display of strength.