Srimad Bhagavatam — Navama Skandha, Shloka 8

Nābhāga’s Inheritance, Śiva’s Verdict, and the Rise of Ambarīṣa—Prelude to Durvāsā’s Offense

Devanagari script

यज्ञवास्तुगतं सर्वमुच्छिष्टमृषय: क्‍वचित् । चक्रुर्हि भागं रुद्राय स देव: सर्वमर्हति ॥ ८ ॥

Transliteration

yajña-vāstu-gataṁ sarvam ucchiṣṭam ṛṣayaḥ kvacit cakrur hi bhāgaṁ rudrāya sa devaḥ sarvam arhati

Translation

Người cha nói: Bất cứ thứ gì còn lại trong pháp đàn tế lễ, các ṛṣi đã dành làm phần của Rudra-deva (Śiva). Vị thần ấy xứng đáng với tất cả; vì vậy mọi thứ trong pháp đàn chắc chắn thuộc về Rudra.

Synonyms

• यज्ञवास्तुगतम्: connected with the sacrifice-site
• यज्ञवास्तुगतम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यज्ञ + वास्तु + गत (प्रातिपदिक); गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; PPP ‘gone/pertaining to what has come to the sacrifice-site’ qualifying सर्वम्

• सर्वम्: all (of it)
• सर्वम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular

• उच्छिष्टम्: leftover
• उच्छिष्टम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उच्छिष्ट (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Adjective ‘leftover’ qualifying सर्वम्

• ऋषयः: the sages
• ऋषयः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; Nominative plural

• क्वचित्: at some point
• क्वचित्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: क्वचित् (अव्यय)
• Form: अव्यय; adverb ‘at some time/somewhere’

• चक्रुः: they made
• चक्रुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परोक्शभूत/Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; Parasmaipada

• हि: indeed
• हि: Sambandha (सम्बन्ध/अन्वय)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; particle (emphasis/causal)

• भागम्: a share/portion
• भागम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: भाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular

• रुद्राय: for Rudra
• रुद्राय: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; Dative singular

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Pronoun, Nominative singular

• देवः: the god
• देवः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; Nominative singular (apposition to सः)

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular

• अर्हति: deserves
• अर्हति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्ह् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान/Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; Parasmaipada

Characters & Entities

• Rudra (Śiva)
• Ṛṣayaḥ (the sages)

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam say about honoring Lord Shiva during yajna?

This verse states that sages would sometimes assign Rudra a portion of the sacrificial remnants, affirming that Śiva is worthy of honor and offerings within the sacrificial context.

Why did the sages give Rudra a share of the sacrificial remnants?

Because Rudra is described here as a deva who is fully deserving; giving him a share reflects proper Vedic etiquette and dharma in conducting sacrifice.

Practical application of respecting devas and sacred remnants in modern life?

Treat sacred food (prasāda) and worship remnants with reverence, and cultivate respect for exalted devotees and divine authorities rather than acting with sectarian contempt.