Srimad Bhagavatam — Navama Skandha, Shloka 34

Lord Rāmacandra’s Charity, Sītā’s Departure, and the Lord’s Return to Vaikuṇṭha

Devanagari script

अथ प्रविष्ट: स्वगृहं जुष्टं स्वै: पूर्वराजभि: । अनन्ताखिलकोषाढ्यमनर्घ्योरुपरिच्छदम् ॥ ३१ ॥ विद्रुमोदुम्बरद्वारैर्वैदूर्यस्तम्भपङ्क्तिभि: । स्थलैर्मारकतै: स्वच्छैर्भ्राजत्स्फटिकभित्तिभि: ॥ ३२ ॥ चित्रस्रग्भि: पट्टिकाभिर्वासोमणिगणांशुकै: । मुक्ताफलैश्चिदुल्लासै: कान्तकामोपपत्तिभि: ॥ ३३ ॥ धूपदीपै: सुरभिभिर्मण्डितं पुष्पमण्डनै: । स्त्रीपुम्भि: सुरसङ्काशैर्जुष्टं भूषणभूषणै: ॥ ३४ ॥

Transliteration

atha praviṣṭaḥ sva-gṛhaṁ juṣṭaṁ svaiḥ pūrva-rājabhiḥ anantākhila-koṣāḍhyam anarghyoruparicchadam

Translation

Cung điện được trang hoàng bằng hương trầm, đèn sáng thơm ngát và các trang sức bằng hoa. Bên trong, nam nữ tựa chư thiên đều đeo đủ loại châu báu; những trang sức ấy càng đẹp hơn khi được đặt trên thân thể họ.

Synonyms

• dhūpa-dīpaiḥ: with incense and lamps
• dhūpa-dīpaiḥ: Karana (करण/Instrument)
• Type: Noun
• Root: dhūpa (प्रातिपदिक) + dīpa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; द्वन्द्व: ‘with incense and lamps’

• surabhibhiḥ: fragrant
• surabhibhiḥ: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: surabhi (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘fragrant’—धूपदीपैः विशेषणम्

• maṇḍitam: adorned
• maṇḍitam: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: maṇḍita (कृदन्त; √maṇḍ मण्ड् धातु, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘adorned’—गृहं विशेषयति

• puṣpa-maṇḍanaiḥ: with flower-ornaments
• puṣpa-maṇḍanaiḥ: Karana (करण/Instrument)
• Type: Noun
• Root: puṣpa (प्रातिपदिक) + maṇḍana (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; तत्पुरुष: ‘with floral decorations’

• strī-pumbhiḥ: with women and men
• strī-pumbhiḥ: Karana (करण/Instrument; company)
• Type: Noun
• Root: strī (प्रातिपदिक) + pumān/pum (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; द्वन्द्व: ‘with women and men’

• sura-saṅkāśaiḥ: godlike
• sura-saṅkāśaiḥ: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sura (प्रातिपदिक) + saṅkāśa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; तत्पुरुष: ‘god-like in appearance’—स्त्रीपुम्भिः विशेषणम्

• juṣṭam: frequented, attended
• juṣṭam: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: juṣṭa (कृदन्त; √juṣ जुष् धातु, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘frequented/inhabited/served’—गृहं विशेषयति

• bhūṣaṇa-bhūṣaṇaiḥ: with splendid ornaments
• bhūṣaṇa-bhūṣaṇaiḥ: Karana (करण/Instrument)
• Type: Noun
• Root: bhūṣaṇa (प्रातिपदिक) + bhūṣaṇa (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; कर्मधारय (पुनरुक्ति-समास): ‘ornaments that are ornaments’ = ‘exquisite ornaments’

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam say about royal opulence in Rama-lila?

This verse depicts the king entering a palace endowed with immeasurable treasuries and priceless royal furnishings, showing the grandeur that can accompany dharmic rule.

Who is speaking these verses in Bhagavatam 9.11?

Śukadeva Gosvāmī narrates these descriptions to Mahārāja Parīkṣit as part of the Rama-related history in the Ninth Canto.

Practical application of this verse in modern life?

Prosperity is best understood as stewardship—resources and comforts should be used responsibly and in alignment with dharma rather than mere indulgence.