Adhyaya 27

Verse 1

श्रीउद्धव उवाच क्रियायोगं समाचक्ष्व भवदाराधनं प्रभो । यस्मात्त्वां ये यथार्चन्ति सात्वता: सात्वतर्षभ ॥ १ ॥

Śrī Uddhava thưa: Lạy Chúa, bậc chủ của các bhakta, xin chỉ dạy cho con kriyā-yoga—pháp thức thờ phụng Ngài trong hình tướng Thần Tượng (Deity). Ôi đấng tối thượng giữa các Sātvata, những người thờ phụng có những phẩm chất nào, sự thờ phụng ấy đặt trên nền tảng nào, và phương pháp cụ thể ra sao?

Verse 2

एतद् वदन्ति मुनयो मुहुर्नि:श्रेयसं नृणाम् । नारदो भगवान् व्यास आचार्योऽङ्गिरस: सुत: ॥ २ ॥

Các bậc đại hiền triết nhiều lần tuyên bố rằng sự thờ phụng như thế đem lại niḥśreyasa—lợi ích tối thượng—cho con người. Đó là quan điểm của Nārada Muni, của Bhagavān Vyāsadeva, và cũng của vị thầy tâm linh của chính tôi, Bṛhaspati.

Verse 3

नि:सृतं ते मुखाम्भोजाद् यदाह भगवानज: । पुत्रेभ्यो भृगुमुख्येभ्यो देव्यै च भगवान् भव: ॥ ३ ॥ एतद् वै सर्ववर्णानामाश्रमाणां च सम्मतम् । श्रेयसामुत्तमं मन्ये स्‍त्रीशूद्राणां च मानद ॥ ४ ॥

Lạy Đấng Chủ Tể rộng lượng, những chỉ dạy về pháp môn thờ phụng Thánh Tượng (Arca) trước hết tuôn ra từ miệng sen của Ngài. Rồi Bhagavān Aja, tức Phạm Thiên Brahmā, truyền lại cho các con, đứng đầu là Bhṛgu; và Bhagavān Śiva dạy cho Nữ Thần Pārvatī. Pháp này được chấp nhận và thích hợp cho mọi varṇa và āśrama; vì thế con xem việc thờ Ngài trong hình tướng Arca là thực hành tâm linh lợi ích tối thượng, ngay cả đối với phụ nữ và śūdra.

Verse 4

नि:सृतं ते मुखाम्भोजाद् यदाह भगवानज: । पुत्रेभ्यो भृगुमुख्येभ्यो देव्यै च भगवान् भव: ॥ ३ ॥ एतद् वै सर्ववर्णानामाश्रमाणां च सम्मतम् । श्रेयसामुत्तमं मन्ये स्‍त्रीशूद्राणां च मानद ॥ ४ ॥

Lạy Đấng Chủ Tể rộng lượng, những chỉ dạy về pháp môn thờ phụng Thánh Tượng (Arca) trước hết tuôn ra từ miệng sen của Ngài. Rồi Bhagavān Aja, tức Phạm Thiên Brahmā, truyền lại cho các con, đứng đầu là Bhṛgu; và Bhagavān Śiva dạy cho Nữ Thần Pārvatī. Pháp này được chấp nhận và thích hợp cho mọi varṇa và āśrama; vì thế con xem việc thờ Ngài trong hình tướng Arca là thực hành tâm linh lợi ích tối thượng, ngay cả đối với phụ nữ và śūdra.

Verse 5

एतत् कमलपत्राक्ष कर्मबन्धविमोचनम् । भक्ताय चानुरक्ताय ब्रूहि विश्वेश्वरेश्वर ॥ ५ ॥

Ôi Đấng mắt như cánh sen, ôi Chúa Tể của mọi chúa tể trong vũ trụ, xin Ngài vì lòng từ bi mà giảng rõ cho con—kẻ tôi tớ sùng kính và gắn bó—phương cách giải thoát khỏi xiềng xích của nghiệp này.

Verse 6

श्रीभगवानुवाच न ह्यन्तोऽनन्तपारस्य कर्मकाण्डस्य चोद्धव । सङ्‌क्षिप्तं वर्णयिष्यामि यथावदनुपूर्वश: ॥ ६ ॥

Đức Bhagavān phán: Này Uddhava, các quy định Veda về việc thờ phụng Thánh Tượng là vô lượng vô biên, không có cùng tận; vì vậy Ta sẽ giảng cho con một cách vắn tắt, đúng pháp, theo từng bước tuần tự.

Verse 7

वैदिकस्तान्त्रिको मिश्र इति मे त्रिविधो मख: । त्रयाणामीप्सितेनैव विधिना मां समर्चरेत् ॥ ७ ॥

Sự tế tự mà Ta thọ nhận có ba cách: theo Veda, theo Tantra, hoặc hỗn hợp. Người ta nên chọn một trong ba phương pháp ấy theo ý nguyện và thờ phụng Ta cẩn trọng đúng nghi thức.

Verse 8

यदा स्वनिगमेनोक्तं द्विजत्वं प्राप्य पूरुष: । यथा यजेत मां भक्त्या श्रद्धया तन्निबोध मे ॥ ८ ॥

Giờ đây hãy lắng nghe với lòng tín kính: Ta sẽ nói rõ người đã đạt địa vị “hai lần sinh” theo quy định Veda phải thờ phụng Ta bằng bhakti như thế nào.

Verse 9

अर्चायां स्थण्डिलेऽग्नौ वा सूर्ये वाप्सु हृदि द्विज: । द्रव्येण भक्तियुक्तोऽर्चेत् स्वगुरुं माममायया ॥ ९ ॥

Người dvija phải thờ phụng Ta—Đấng đáng tôn thờ, cũng là hình thái của vị thầy—không giả dối, với bhakti, dâng các lễ vật thích hợp: nơi Thánh tượng, trên nền đất, trong lửa, nơi mặt trời, trong nước, hoặc trong chính trái tim mình.

Verse 10

पूर्वं स्‍नानं प्रकुर्वीत धौतदन्तोऽङ्गशुद्धये । उभयैरपि च स्‍नानं मन्त्रैर्मृद्ग्रहणादिना ॥ १० ॥

Trước hết hãy súc rửa răng và tắm để thanh tịnh thân thể. Sau đó thực hiện sự thanh tịnh lần hai bằng cách xoa đất v.v. và trì tụng cả thần chú Veda lẫn Tantra.

Verse 11

सन्ध्योपास्त्यादिकर्माणि वेदेनाचोदितानि मे । पूजां तै: कल्पयेत् सम्यक् सङ्कल्प: कर्मपावनीम् ॥ ११ ॥

Khi tâm đã an trú nơi Ta, hãy thờ phụng Ta bằng các bổn phận do Veda quy định, như hành trì sandhyā và tụng Gāyatrī; với sankalpa đúng đắn. Những việc ấy thanh lọc các phản ứng của nghiệp cầu quả.

Verse 12

शैली दारुमयी लौही लेप्या लेख्या च सैकती । मनोमयी मणिमयी प्रतिमाष्टविधा स्मृता ॥ १२ ॥

Thánh tượng của Chúa được nói có tám loại: bằng đá, bằng gỗ, bằng kim loại, bằng đất, dạng trát/phủ, dạng vẽ, bằng cát, do tâm tưởng (manomaya) hoặc bằng châu báu.

Verse 13

चलाचलेति द्विविधा प्रतिष्ठा जीवमन्दिरम् । उद्वासावाहने न स्त: स्थिरायामुद्धवार्चने ॥ १३ ॥

Thánh tượng của Thượng Đế, nơi nương tựa của mọi sinh linh, có thể được an vị theo hai cách: tạm thời hoặc vĩnh viễn. Nhưng hỡi Uddhava, thánh tượng đã được thỉnh an vị vĩnh viễn thì không bao giờ được tiễn đi.

Verse 14

अस्थिरायां विकल्प: स्यात् स्थण्डिले तु भवेद् द्वयम् । स्‍नपनं त्वविलेप्यायामन्यत्र परिमार्जनम् ॥ १४ ॥

Với thánh tượng an vị tạm thời, việc thỉnh mời và tiễn đi có thể tùy nghi; nhưng nếu thánh tượng được vẽ trên nền đất thiêng thì hai nghi thức ấy luôn phải làm. Tắm rửa nên dùng nước; riêng tượng bằng đất sét, sơn hay gỗ thì được dạy phải lau chùi thanh tịnh kỹ lưỡng, không dùng nước.

Verse 15

द्रव्यै: प्रसिद्धैर्मद्याग: प्रतिमादिष्वमायिन: । भक्तस्य च यथालब्धैर्हृदि भावेन चैव हि ॥ १५ ॥

Người ta nên thờ phụng Ta trong các hình tượng thánh bằng phẩm vật tốt đẹp nhất, với tâm không giả dối. Nhưng người bhakta đã lìa mọi dục vọng vật chất có thể thờ Ta bằng bất cứ thứ gì mình có, thậm chí thờ Ta trong tim bằng lễ vật của tâm ý.

Verse 16

स्‍नानालङ्करणं प्रेष्ठमर्चायामेव तूद्धव । स्थण्डिले तत्त्वविन्यासो वह्नावाज्यप्लुतं हवि: ॥ १६ ॥ सूर्ये चाभ्यर्हणं प्रेष्ठं सलिले सलिलादिभि: । श्रद्धयोपाहृतं प्रेष्ठं भक्तेन मम वार्यपि ॥ १७ ॥

Hỡi Uddhava, trong việc thờ phụng thánh tượng nơi đền, dâng cúng làm Ta hài lòng nhất là tắm rửa và trang sức. Với thánh tượng được vạch trên nền đất thiêng, nghi thức tattva-vinyāsa là điều Ta yêu quý nhất. Dâng vào lửa tế lễ, hạt mè và lúa mạch thấm bơ ghee là lễ vật ưu thắng. Với mặt trời, upasthāna và arghya là điều được ưa chuộng. Trong hình thái nước, hãy thờ Ta bằng chính nước. Thật vậy, bất cứ điều gì bhakta dâng lên với đức tin—dù chỉ một ít nước—đều vô cùng thân ái đối với Ta.

Verse 17

स्‍नानालङ्करणं प्रेष्ठमर्चायामेव तूद्धव । स्थण्डिले तत्त्वविन्यासो वह्नावाज्यप्लुतं हवि: ॥ १६ ॥ सूर्ये चाभ्यर्हणं प्रेष्ठं सलिले सलिलादिभि: । श्रद्धयोपाहृतं प्रेष्ठं भक्तेन मम वार्यपि ॥ १७ ॥

Hỡi Uddhava, trong việc thờ phụng thánh tượng nơi đền, dâng cúng làm Ta hài lòng nhất là tắm rửa và trang sức. Với thánh tượng được vạch trên nền đất thiêng, nghi thức tattva-vinyāsa là điều Ta yêu quý nhất. Dâng vào lửa tế lễ, hạt mè và lúa mạch thấm bơ ghee là lễ vật ưu thắng. Với mặt trời, upasthāna và arghya là điều được ưa chuộng. Trong hình thái nước, hãy thờ Ta bằng chính nước. Thật vậy, bất cứ điều gì bhakta dâng lên với đức tin—dù chỉ một ít nước—đều vô cùng thân ái đối với Ta.

Verse 18

भूर्यप्यभक्तोपाहृतं न मे तोषाय कल्पते । गन्धो धूप: सुमनसो दीपोऽन्नाद्यं च किं पुन: ॥ १८ ॥

Dù lễ vật có xa hoa đến đâu, nếu do kẻ không có lòng bhakti dâng lên thì cũng không làm Ta hoan hỷ. Nhưng một chút cúng dường nhỏ bé từ người bhakta đầy tình yêu lại khiến Ta đẹp lòng; và khi dầu thơm, hương trầm, hoa, đèn và phẩm thực naivedya ngon lành được dâng bằng tình yêu, Ta càng đặc biệt mãn nguyện.

Verse 19

शुचि: सम्भृतसम्भार: प्राग्दर्भै: कल्पितासन: । आसीन: प्रागुदग् वार्चेदर्चायां त्वथ सम्मुख: ॥ १९ ॥

Sau khi tự thanh tịnh và thu thập đầy đủ pháp cụ, người thờ phượng nên sắp chỗ ngồi bằng cỏ kuśa với đầu ngọn hướng về phía đông. Rồi ngồi quay mặt về đông hoặc bắc để hành lễ; hoặc nếu Thánh tượng được an vị cố định, thì ngồi trực diện trước Thánh tượng mà thờ phụng.

Verse 20

कृतन्यास: कृतन्यासां मदर्चां पाणिना मृजेत् । कलशं प्रोक्षणीयं च यथावदुपसाधयेत् ॥ २० ॥

Sau khi làm nyāsa, người bhakta nên chạm vào các phần thân thể và tụng mantra để thánh hóa. Cũng làm như vậy với Thánh tượng (arca) của Ta, rồi dùng tay gỡ bỏ hoa cũ và phần dư của lễ vật trước để lau sạch Thánh tượng. Kế đó, hãy chuẩn bị đúng nghi thức bình kalaśa và bình nước prokṣaṇīya để rảy tịnh.

Verse 21

तदद्भ‍िर्देवयजनं द्रव्याण्यात्मानमेव च । प्रोक्ष्य पात्राणि त्रीण्यद्भ‍िस्तैस्तैर्द्रव्यैश्च साधयेत् ॥ २१ ॥

Rồi dùng nước trong bình prokṣaṇīya, người ấy rảy tịnh nơi thờ phượng, các lễ vật sẽ dâng, và cả thân mình. Tiếp theo, hãy trang nghiêm đúng nghi thức ba bình nước bằng những vật phẩm cát tường khác nhau.

Verse 22

पाद्यार्घ्याचमनीयार्थं त्रीणि पात्राणि देशिक: । हृदा शीर्ष्णाथ शिखया गायत्र्या चाभिमन्त्रयेत् ॥ २२ ॥

Để dâng nước rửa chân (pādya), nước arghya và nước súc miệng (ācamana), người thờ phượng chuẩn bị ba bình. Hãy chú nguyện bình pādya bằng “hṛdayāya namaḥ”, bình arghya bằng “śirase svāhā”, và bình ācamana bằng “śikhāyai vaṣaṭ”; đồng thời tụng mantra Gāyatrī cho cả ba bình.

Verse 23

पिण्डे वाय्वग्निसंशुद्धे हृत्पद्मस्थां परां मम । अण्वीं जीवकलां ध्यायेन्नादान्ते सिद्धभाविताम् ॥ २३ ॥

Người thờ phụng nên thiền quán hình tướng vi tế tối thượng của Ta, an trú trong hoa sen trái tim nơi thân đã được thanh tịnh bởi gió và lửa, là cội nguồn của mọi sinh linh; các bậc siddha chứng nghiệm điều ấy ở phần cuối của âm rung thánh “Om”.

Verse 24

तयात्मभूतया पिण्डे व्याप्ते सम्पूज्य तन्मय: । आवाह्यार्चादिषु स्थाप्य न्यस्ताङ्गं मां प्रपूजयेत् ॥ २४ ॥

Người bhakta quán tưởng Paramatma—Đấng thấm khắp thân mình như chính Tự Ngã—tùy theo mức chứng ngộ, rồi thờ phụng hết sức mình cho đến khi tâm hoàn toàn hòa nhập. Sau đó, vừa chạm vào các chi phần của tượng thờ vừa trì tụng chân ngôn, người ấy thỉnh Paramatma ngự vào hình thức arca và rồi thờ phụng Ta.

Verse 25

पाद्योपस्पर्शार्हणादीनुपचारान् प्रकल्पयेत् । धर्मादिभिश्च नवभि: कल्पयित्वासनं मम ॥ २५ ॥ पद्ममष्टदलं तत्र कर्णिकाकेसरोज्ज्वलम् । उभाभ्यां वेदतन्त्राभ्यां मह्यं तूभयसिद्धये ॥ २६ ॥

Người thờ phụng trước hết chuẩn bị các lễ vật như nước rửa chân (pādya), nước súc miệng (ācamanīya), arghya và các phẩm vật khác. Hãy quán tưởng chỗ ngồi của Ta được trang nghiêm bởi các thần vị nhân cách hóa của dharma, tri thức, ly dục và uy lực, cùng chín năng lực thiêng liêng của Ta; như hoa sen tám cánh rực sáng bởi những sợi nhụy màu nghệ trong đài hoa. Rồi theo quy tắc của cả Veda và Tantra, dâng pādya, ācamanīya, arghya v.v.; nhờ vậy thành tựu cả hưởng thụ và giải thoát.

Verse 26

पाद्योपस्पर्शार्हणादीनुपचारान् प्रकल्पयेत् । धर्मादिभिश्च नवभि: कल्पयित्वासनं मम ॥ २५ ॥ पद्ममष्टदलं तत्र कर्णिकाकेसरोज्ज्वलम् । उभाभ्यां वेदतन्त्राभ्यां मह्यं तूभयसिद्धये ॥ २६ ॥

Người thờ phụng trước hết chuẩn bị các lễ vật như nước rửa chân (pādya), nước súc miệng (ācamanīya), arghya và các phẩm vật khác. Hãy quán tưởng chỗ ngồi của Ta được trang nghiêm bởi các thần vị nhân cách hóa của dharma, tri thức, ly dục và uy lực, cùng chín năng lực thiêng liêng của Ta; như hoa sen tám cánh rực sáng bởi những sợi nhụy màu nghệ trong đài hoa. Rồi theo quy tắc của cả Veda và Tantra, dâng pādya, ācamanīya, arghya v.v.; nhờ vậy thành tựu cả hưởng thụ và giải thoát.

Verse 27

सुदर्शनं पाञ्चजन्यं गदासीषुधनुर्हलान् । मुषलं कौस्तुभं मालां श्रीवत्सं चानुपूजयेत् ॥ २७ ॥

Rồi theo thứ tự, hãy thờ phụng: đĩa Sudarśana của Chúa, tù và Pāñcajanya, chùy, kiếm, cung, tên và cày, vũ khí muṣala, ngọc Kaustubha, vòng hoa, và dấu Śrīvatsa trên ngực Ngài.

Verse 28

नन्दं सुनन्दं गरुडं प्रचण्डं चण्डमेव च । महाबलं बलं चैव कुमुदं कमुदेक्षणम् ॥ २८ ॥

Người thờ phụng nên kính lễ các tùy tùng của Chúa: Nanda và Sunanda, Garuḍa, Pracaṇḍa và Caṇḍa, Mahābala và Bala, cùng Kumuda và Kumudekṣaṇa.

Verse 29

दुर्गां विनायकं व्यासं विष्वक्सेनं गुरून्सुरान् । स्वे स्वे स्थाने त्वभिमुखान् पूजयेत् प्रोक्षणादिभि: ॥ २९ ॥

Với các lễ vật như prokṣaṇa, người thờ phụng nên kính lễ Durgā, Vināyaka, Vyāsa, Viṣvaksena, các bậc đạo sư và chư thiên. Tất cả nên ở đúng vị trí của mình và hướng mặt về Thánh tượng của Chúa.

Verse 30

चन्दनोशीरकर्पूरकुङ्कुमागुरुवासितै: । सलिलै: स्‍नापयेन्मन्त्रैर्नित्यदा विभवे सति ॥ ३० ॥ स्वर्णघर्मानुवाकेन महापुरुषविद्यया । पौरुषेणापि सूक्तेन सामभी राजनादिभि: ॥ ३१ ॥

Mỗi ngày, tùy theo tài lực, người thờ phụng nên tắm Thánh tượng bằng nước ướp hương đàn hương, uśīra, long não, kuṅkuma và aguru, đồng thời trì tụng các thần chú. Người ấy cũng nên tụng các thánh ca Veda như anuvāka Svarṇa-gharma, Mahāpuruṣa-vidyā, Puruṣa-sūkta, và các khúc Sāma Veda như Rājana và Rohiṇya.

Verse 31

चन्दनोशीरकर्पूरकुङ्कुमागुरुवासितै: । सलिलै: स्‍नापयेन्मन्त्रैर्नित्यदा विभवे सति ॥ ३० ॥ स्वर्णघर्मानुवाकेन महापुरुषविद्यया । पौरुषेणापि सूक्तेन सामभी राजनादिभि: ॥ ३१ ॥

Mỗi ngày, tùy theo tài lực, người thờ phụng nên tắm Thánh tượng bằng nước ướp hương đàn hương, uśīra, long não, kuṅkuma và aguru, đồng thời trì tụng các thần chú. Người ấy cũng nên tụng các thánh ca Veda như anuvāka Svarṇa-gharma, Mahāpuruṣa-vidyā, Puruṣa-sūkta, và các khúc Sāma Veda như Rājana và Rohiṇya.

Verse 32

वस्त्र‍ोपवीताभरणपत्रस्रग्गन्धलेपनै: । अलङ्कुर्वीत सप्रेम मद्भ‍क्तो मां यथोचितम् ॥ ३२ ॥

Rồi người bhakta của Ta nên, với lòng yêu kính, trang hoàng Ta đúng nghi thức bằng y phục, sợi chỉ thánh (upavīta), các đồ trang sức, dấu tilaka và vòng hoa, và xức lên thân Ta những dầu thơm hương ngát.

Verse 33

पाद्यमाचमनीयं च गन्धं सुमनसोऽक्षतान् । धूपदीपोपहार्याणि दद्यान्मे श्रद्धयार्चक: ॥ ३३ ॥

Người thờ phụng nên với lòng tín thành dâng lên Ta nước rửa chân và nước súc miệng (ācaman), hương thơm, hoa và gạo nguyên hạt (akṣata), cùng hương trầm, đèn và các lễ vật khác.

Verse 34

गुडपायससर्पींषि शष्कुल्यापूपमोदकान् । संयावदधिसूपांश्च नैवेद्यं सति कल्पयेत् ॥ ३४ ॥

Tùy theo khả năng, người bhakta nên sắp đặt naivedya dâng Ta: đường thốt nốt, cơm sữa ngọt (pāyasa), bơ ghee, bánh śaṣkulī, bánh āpūpa, modaka, bánh saṁyāva, sữa chua, các món súp rau và những thức ăn ngon khác.

Verse 35

अभ्यङ्गोन्मर्दनादर्शदन्तधावाभिषेचनम् । अन्नाद्यगीतनृत्यानि पर्वणि स्युरुतान्वहम् ॥ ३५ ॥

Vào những dịp đặc biệt—và nếu có thể hằng ngày—Thánh tượng nên được xoa dầu và mát-xa, được dâng gương soi, dâng que dantadhāvan để chải răng, tắm bằng pañcāmṛta, dâng các món ăn thịnh soạn, và được phụng sự bằng ca hát cùng vũ điệu bhakti.

Verse 36

विधिना विहिते कुण्डे मेखलागर्तवेदिभि: । अग्निमाधाय परित: समूहेत् पाणिनोदितम् ॥ ३६ ॥

Trong khu tế đàn (kuṇḍa) được dựng đúng theo śāstra, với mekhala, hố tế và mô bàn thờ, người bhakta nên nhóm lửa yajña; rồi tự tay chất củi chung quanh để ngọn lửa bùng cháy rực rỡ.

Verse 37

परिस्तीर्याथ पर्युक्षेदन्वाधाय यथाविधि । प्रोक्षण्यासाद्य द्रव्याणि प्रोक्ष्याग्नौ भावयेत माम् ॥ ३७ ॥

Sau khi trải cỏ kuśa trên đất và rảy nước thanh tịnh, người ấy nên cử hành nghi thức anvādhāna đúng pháp. Rồi sắp đặt các vật phẩm dâng cúng, thánh hóa chúng bằng nước từ bình prokṣaṇī, và tiếp đó thiền niệm về Ta trong ngọn lửa.

Verse 38

तप्तजाम्बूनदप्रख्यं शङ्खचक्रगदाम्बुजै: । लसच्चतुर्भुजं शान्तं पद्मकिञ्जल्कवाससम् ॥ ३८ ॥ स्फुरत्किरीटकटककटिसूत्रवराङ्गदम् । श्रीवत्सवक्षसं भ्राजत्कौस्तुभं वनमालिनम् ॥ ३९ ॥ ध्यायन्नभ्यर्च्य दारूणि हविषाभिघृतानि च । प्रास्याज्यभागावाघारौ दत्त्वा चाज्यप्लुतं हवि: ॥ ४० ॥ जुहुयान्मूलमन्त्रेण षोडशर्चावदानत: । धर्मादिभ्यो यथान्यायं मन्त्रै: स्विष्टिकृतं बुध: ॥ ४१ ॥

Người sùng kính có trí tuệ nên quán niệm Thượng Đế có sắc như vàng nóng chảy, bốn tay rực rỡ cầm ốc tù và, bánh xe, chùy và hoa sen, luôn an tịnh và mặc y phục màu như nhụy sen.

Verse 39

तप्तजाम्बूनदप्रख्यं शङ्खचक्रगदाम्बुजै: । लसच्चतुर्भुजं शान्तं पद्मकिञ्जल्कवाससम् ॥ ३८ ॥ स्फुरत्किरीटकटककटिसूत्रवराङ्गदम् । श्रीवत्सवक्षसं भ्राजत्कौस्तुभं वनमालिनम् ॥ ३९ ॥ ध्यायन्नभ्यर्च्य दारूणि हविषाभिघृतानि च । प्रास्याज्यभागावाघारौ दत्त्वा चाज्यप्लुतं हवि: ॥ ४० ॥ जुहुयान्मूलमन्त्रेण षोडशर्चावदानत: । धर्मादिभ्यो यथान्यायं मन्त्रै: स्विष्टिकृतं बुध: ॥ ४१ ॥

Hãy quán niệm Hari: mũ miện, vòng tay, đai lưng và trang sức cánh tay rực sáng; trên ngực có dấu Śrīvatsa, ngọc Kaustubha chói ngời và vòng hoa rừng (vanamālā) trang nghiêm.

Verse 40

तप्तजाम्बूनदप्रख्यं शङ्खचक्रगदाम्बुजै: । लसच्चतुर्भुजं शान्तं पद्मकिञ्जल्कवाससम् ॥ ३८ ॥ स्फुरत्किरीटकटककटिसूत्रवराङ्गदम् । श्रीवत्सवक्षसं भ्राजत्कौस्तुभं वनमालिनम् ॥ ३९ ॥ ध्यायन्नभ्यर्च्य दारूणि हविषाभिघृतानि च । प्रास्याज्यभागावाघारौ दत्त्वा चाज्यप्लुतं हवि: ॥ ४० ॥ जुहुयान्मूलमन्त्रेण षोडशर्चावदानत: । धर्मादिभ्यो यथान्यायं मन्त्रै: स्विष्टिकृतं बुध: ॥ ४१ ॥

Sau khi quán niệm và thờ phụng như vậy, người ấy nên ném vào lửa các thanh củi đã thấm bơ tế (ghee); rồi cử hành nghi thức āghāra và các phần bơ, dâng lễ vật (havis) đã tưới ghee đúng pháp.

Verse 41

तप्तजाम्बूनदप्रख्यं शङ्खचक्रगदाम्बुजै: । लसच्चतुर्भुजं शान्तं पद्मकिञ्जल्कवाससम् ॥ ३८ ॥ स्फुरत्किरीटकटककटिसूत्रवराङ्गदम् । श्रीवत्सवक्षसं भ्राजत्कौस्तुभं वनमालिनम् ॥ ३९ ॥ ध्यायन्नभ्यर्च्य दारूणि हविषाभिघृतानि च । प्रास्याज्यभागावाघारौ दत्त्वा चाज्यप्लुतं हवि: ॥ ४० ॥ जुहुयान्मूलमन्त्रेण षोडशर्चावदानत: । धर्मादिभ्यो यथान्यायं मन्त्रै: स्विष्टिकृतं बुध: ॥ ४१ ॥

Bậc trí giả nên cử hành hỏa tế theo mười sáu nghi thức thờ phụng bằng mūla-mantra; rồi theo đúng phép, dâng lễ ‘sviṣṭi-kṛt’ cho Dharma và các thần khác, kèm các thần chú tương ứng.

Verse 42

अभ्यर्च्याथ नमस्कृत्य पार्षदेभ्यो बलिं हरेत् । मूलमन्त्रं जपेद् ब्रह्म स्मरन्नारायणात्मकम् ॥ ४२ ॥

Sau khi thờ phụng và đảnh lễ, người ấy nên dâng lễ vật (bali) cho các tùy tùng thân cận của Chúa. Rồi tụng thầm mūla-mantra, ghi nhớ Chân Lý Tuyệt Đối là Nārāyaṇa tối thượng.

Verse 43

दत्त्वाचमनमुच्छेषं विष्वक्सेनाय कल्पयेत् । मुखवासं सुरभिमत् ताम्बूलाद्यमथार्हयेत् ॥ ४३ ॥

Một lần nữa, người hành lễ nên dâng nước ācaman để súc rửa miệng cho Thần Tượng, và đem phần thức ăn thừa đã được Chúa thọ nhận (ucchiṣṭa) dâng cho Viṣvaksena. Rồi dâng mukhavāsa thơm và trầu cau (tāmbūla) cùng các vật đã chuẩn bị lên Đức Chúa.

Verse 44

उपगायन् गृणन् नृत्यन् कर्माण्यभिनयन् मम । मत्कथा: श्रावयन् श‍ृण्वन् मुहूर्तं क्षणिको भवेत् ॥ ४४ ॥

Cùng hát với mọi người, xướng tụng lớn tiếng và múa, diễn lại những lila siêu việt của Ta, và vừa nghe vừa kể các câu chuyện về Ta—người sùng kính nên trong một thời gian hòa tan mình vào niềm hội vui ấy.

Verse 45

स्तवैरुच्चावचै: स्तोत्रै: पौराणै: प्राकृतैरपि । स्तुत्वा प्रसीद भगवन्निति वन्देत दण्डवत् ॥ ४५ ॥

Người sùng kính nên tán dương Đức Chúa bằng mọi loại thánh ca và lời cầu nguyện—từ các Purāṇa, từ những kinh điển cổ khác, và cả từ truyền thống bình dân. Rồi khẩn cầu: “Lạy Bhagavān, xin thương xót con,” và phủ phục dāṇḍavat để đảnh lễ.

Verse 46

शिरो मत्पादयो: कृत्वा बाहुभ्यां च परस्परम् । प्रपन्नं पाहि मामीश भीतं मृत्युग्रहार्णवात् ॥ ४६ ॥

Đặt đầu nơi chân Thần Tượng, rồi chắp tay đứng trước Đức Chúa và cầu nguyện: “Lạy Īśa, xin che chở con, kẻ đã quy phục nơi Ngài. Con vô cùng sợ hãi biển cả luân hồi này, như đang đứng trong miệng tử thần.”

Verse 47

इति शेषां मया दत्तां शिरस्याधाय सादरम् । उद्वासयेच्चेदुद्वास्यं ज्योतिर्ज्योतिषि तत् पुन: ॥ ४७ ॥

Cầu nguyện như vậy xong, người sùng kính nên kính cẩn đặt lên đầu phần “śeṣa” mà Ta ban. Và nếu Thần Tượng ấy cần được tiễn đi khi kết thúc lễ thờ, hãy thực hiện nghi thức tiễn, bằng cách đặt ánh sáng của sự hiện diện nơi Thần Tượng trở lại vào ánh sáng của đóa sen trong chính trái tim mình.

Verse 48

अर्चादिषु यदा यत्र श्रद्धा मां तत्र चार्चयेत् । सर्वभूतेष्वात्मनि च सर्वात्माहमवस्थित: ॥ ४८ ॥

Khi ở đâu và lúc nào khởi lên niềm tin nơi Ta—trong hình thức Thánh tượng (Arca) hay những sự hiển lộ chân chính khác—thì hãy thờ phụng Ta đúng theo hình thức ấy. Ta hiện hữu trong tự ngã của mọi loài và cũng riêng biệt trong bản thể nguyên sơ của Ta, vì Ta là Tối Thượng Ngã của tất cả.

Verse 49

एवं क्रियायोगपथै: पुमान् वैदिकतान्त्रिकै: । अर्चन्नुभयत: सिद्धिं मत्तो विन्दत्यभीप्सिताम् ॥ ४९ ॥

Như vậy, người thờ phụng Ta theo các con đường kriyā-yoga được chỉ dạy trong Veda và Tantra sẽ nhận từ Ta sự thành tựu mình mong cầu, cả ở đời này lẫn đời sau.

Verse 50

मदर्चां सम्प्रतिष्ठाप्य मन्दिरं कारयेद् द‍ृढम् । पुष्पोद्यानानि रम्याणि पूजायात्रोत्सवाश्रितान् ॥ ५० ॥

Người sùng kính nên an vị Thánh tượng (Arca) của Ta một cách trọn vẹn, rồi xây dựng ngôi đền vững chắc, cùng những vườn hoa mỹ lệ dành riêng để cung cấp hoa cho lễ thờ hằng ngày, các cuộc rước Thánh tượng và những ngày lễ trọng.

Verse 51

पूजादीनां प्रवाहार्थं महापर्वस्वथान्वहम् । क्षेत्रापणपुरग्रामान् दत्त्वा मत्सार्ष्टितामियात् ॥ ५१ ॥

Người dâng lên Thánh tượng đất đai, chợ búa, thành thị và thôn làng để dòng chảy thờ phụng hằng ngày và các đại lễ được tiếp diễn không gián đoạn, sẽ đạt sự phú quý ngang bằng với Ta.

Verse 52

प्रतिष्ठया सार्वभौमं सद्मना भुवनत्रयम् । पूजादिना ब्रह्मलोकं त्रिभिर्मत्साम्यतामियात् ॥ ५२ ॥

Nhờ an vị Thánh tượng của Chúa, người ta trở thành vua của toàn cõi đất; nhờ xây đền cho Chúa, trở thành chủ tể ba cõi; nhờ thờ phụng và phụng sự Thánh tượng, đạt đến Brahmaloka; và nhờ thực hành cả ba, đạt được thân tướng siêu việt giống như Ta.

Verse 53

मामेव नैरपेक्ष्येण भक्तियोगेन विन्दति । भक्तियोगं स लभत एवं य: पूजयेत माम् ॥ ५३ ॥

Ai không cầu quả báo, chuyên tu bhakti-yoga vô tư mà chỉ đạt đến Ta, người ấy sẽ đạt Ta. Ai thờ phụng Ta theo phương pháp Ta đã dạy, rốt cuộc sẽ được bhakti thanh tịnh hướng về Ta.

Verse 54

य: स्वदत्तां परैर्दत्तां हरेत सुरविप्रयो: । वृत्तिं स जायते विड्भुग् वर्षाणामयुतायुतम् ॥ ५४ ॥

Ai trộm đoạt tài vật của chư thiên hay của các bà-la-môn—dù là vật do chính mình từng cúng dường hay do người khác cúng dường—thì đời sau phải sống làm giun trong phân suốt một trăm triệu năm.

Verse 55

कर्तुश्च सारथेर्हेतोरनुमोदितुरेव च । कर्मणां भागिन: प्रेत्य भूयो भूयसि तत् फलम् ॥ ५५ ॥

Không chỉ kẻ trộm, mà cả người trợ giúp, kẻ xúi giục, hay người chỉ tán thành—đều là kẻ cùng chia phần quả báo ở đời sau. Tùy mức độ tham dự, mỗi người phải chịu hậu quả tương xứng.