Adhyaya 4

Verse 1

सूत उवाच वैयासकेरिति वचस्तत्त्वनिश्चयमात्मन: । उपधार्य मतिं कृष्णे औत्तरेय: सतीं व्यधात् ॥ १ ॥

Sūta Gosvāmī nói: Mahārāja Parīkṣit, con của Uttarā, sau khi nghe lời của Śukadeva—con của Vyāsa—những lời xác quyết chân lý về tự ngã, đã thành tín đặt trọn tâm niệm nơi Chúa Kṛṣṇa.

Verse 2

आत्मजायासुतागारपशुद्रविणबन्धुषु । राज्ये चाविकले नित्यं विरूढां ममतां जहौ ॥ २ ॥

Nhờ lòng quy hướng trọn vẹn về Śrī Kṛṣṇa, Mahārāja Parīkṣit đã dứt bỏ sự luyến ái ăn sâu đối với thân mình, vợ con, cung điện, ngựa voi và gia súc, kho tàng, bạn bè thân quyến, cùng vương quốc không ai tranh chấp của ngài.

Verse 3

पप्रच्छ चेममेवार्थं यन्मां पृच्छथ सत्तमा: । कृष्णानुभावश्रवणे श्रद्दधानो महामना: ॥ ३ ॥ संस्थां विज्ञाय संन्यस्य कर्म त्रैवर्गिकं च यत् । वासुदेवे भगवति आत्मभावं द‍ृढं गत: ॥ ४ ॥

Hỡi các hiền triết tối thượng! Đại hồn Mahārāja Parīkṣit, đầy tín tâm trong việc lắng nghe uy lực và vinh quang của Kṛṣṇa, biết rõ cái chết sắp đến nên từ bỏ mọi hành nghiệp cầu quả—dharma, artha và kāma—rồi an trú vững chắc trong tình yêu tự nhiên đối với Bhagavān Vāsudeva, và đã hỏi đúng những điều mà các ngài đang hỏi ta.

Verse 4

पप्रच्छ चेममेवार्थं यन्मां पृच्छथ सत्तमा: । कृष्णानुभावश्रवणे श्रद्दधानो महामना: ॥ ३ ॥ संस्थां विज्ञाय संन्यस्य कर्म त्रैवर्गिकं च यत् । वासुदेवे भगवति आत्मभावं द‍ृढं गत: ॥ ४ ॥

Hỡi các hiền triết tối thượng! Đại hồn Mahārāja Parīkṣit, đầy tín tâm trong việc lắng nghe uy lực và vinh quang của Kṛṣṇa, biết rõ cái chết sắp đến nên từ bỏ mọi hành nghiệp cầu quả—dharma, artha và kāma—rồi an trú vững chắc trong tình yêu tự nhiên đối với Bhagavān Vāsudeva, và đã hỏi đúng những điều mà các ngài đang hỏi ta.

Verse 5

राजोवाच समीचीनं वचो ब्रह्मन् सर्वज्ञस्य तवानघ । तमो विशीर्यते मह्यं हरे: कथयत: कथाम् ॥ ५ ॥

Nhà vua thưa: “Hỡi brāhmaṇa thanh tịnh, ngài là bậc toàn tri nên lời ngài nói với ta thật hoàn toàn đúng đắn. Vì ngài đang thuật kathā về Hari, nên lời ngài dần dần phá tan bóng tối vô minh của ta.”

Verse 6

भूय एव विवित्सामि भगवानात्ममायया । यथेदं सृजते विश्वं दुर्विभाव्यमधीश्वरै: ॥ ६ ॥

Ta lại khẩn cầu được biết từ ngài: Bhagavān, bằng ātma-māyā của chính Ngài, đã tạo dựng vũ trụ hiển lộ này như thế nào—điều mà ngay cả các đại thiên thần cũng khó thể tưởng tri.

Verse 7

यथा गोपायति विभुर्यथा संयच्छते पुन: । यां यां शक्तिमुपाश्रित्य पुरुशक्ति: पर: पुमान् । आत्मानं क्रीडयन् क्रीडन् करोति विकरोति च ॥ ७ ॥

Như Đấng Tối Thượng toàn năng nương nơi các năng lực khác nhau để gìn giữ thế giới rồi lại thu nhiếp; Ngài, Puruṣa tối cao, như đang vui chơi mà tạo tác và biến hóa.

Verse 8

नूनं भगवतो ब्रह्मन् हरेरद्भुतकर्मण: । दुर्विभाव्यमिवाभाति कविभिश्चापि चेष्टितम् ॥ ८ ॥

Hỡi bậc Bà-la-môn uyên bác, những hoạt động siêu việt của Bhagavān Hari thật kỳ diệu; ngay cả các thi nhân và học giả lớn cũng thấy như không thể nghĩ bàn để hiểu thấu.

Verse 9

यथा गुणांस्तु प्रकृतेर्युगपत् क्रमशोऽपि वा । बिभर्ति भूरिशस्त्वेक: कुर्वन् कर्माणि जन्मभि: ॥ ९ ॥

Như các guṇa của prakṛti được một Đấng duy nhất nâng giữ, hoặc đồng thời hoặc tuần tự, theo nhiều cách, cũng vậy Bhagavān duy nhất ấy hành động qua nhiều lần giáng sinh để điều hướng các guṇa.

Verse 10

विचिकित्सितमेतन्मे ब्रवीतु भगवान् यथा । शाब्दे ब्रह्मणि निष्णात: परस्मिंश्च भवान्खलु ॥ १० ॥

Xin Ngài giải tỏa trọn vẹn những nghi vấn của tôi, vì Ngài tinh thông śabda-brahman của Veda và cũng đã chứng ngộ Chân Lý Tối Thượng.

Verse 11

सूत उवाच इत्युपामन्त्रितो राज्ञा गुणानुकथने हरे: । हृषीकेशमनुस्मृत्य प्रतिवक्तुं प्रचक्रमे ॥ ११ ॥

Sūta nói: Khi vua thỉnh cầu Śukadeva Gosvāmī thuật lại năng lực sáng tạo của Bhagavān Hari, ngài liền tưởng niệm Hṛṣīkeśa, Śrī Kṛṣṇa, rồi bắt đầu đáp lời một cách tuần tự.

Verse 12

श्री शुक उवाच नम: परस्मै पुरुषाय भूयसे सदुद्भवस्थाननिरोधलीलया । गृहीतशक्तित्रितयाय देहिना- मन्तर्भवायानुपलक्ष्यवर्त्मने ॥ १२ ॥

Śrī Śukadeva nói: Con xin đảnh lễ Đấng Purusha Tối Thượng, vì cuộc hí lạc tạo dựng–duy trì–tiêu dung thế giới vật chất mà tiếp nhận năng lực của ba guna; Ngài ngự trọn vẹn trong thân của mọi hữu tình, và đường lối của Ngài bất khả tư nghị.

Verse 13

भूयो नम: सद्वृजिनच्छिदेऽसता- मसम्भवायाखिलसत्त्वमूर्तये । पुंसां पुन: पारमहंस्य आश्रमे व्यवस्थितानामनुमृग्यदाशुषे ॥ १३ ॥

Con lại đảnh lễ Đấng mang hình tướng của hữu thể viên mãn: Ngài cắt đứt khổ nạn của các thánh-bhakta và tiêu diệt đà tiến của tâm tính vô thần nơi kẻ không sùng kính; với các bậc siêu việt an trụ trong địa vị paramahaṁsa, Ngài mau chóng ban cho đích đến thích hợp.

Verse 14

नमो नमस्तेऽस्त्वृषभाय सात्वतां विदूरकाष्ठाय मुहु: कुयोगिनाम् । निरस्तसाम्यातिशयेन राधसा स्वधामनि ब्रह्मणि रंस्यते नम: ॥ १४ ॥

Con xin đảnh lễ, đảnh lễ Ngài—Đấng tối thượng trong hàng Sātvata, kẻ vô tín khó chạm đến như khúc gỗ ở xa. Bởi quang huy và uy lực siêu việt của Ngài, ý niệm rằng có ai ngang bằng liền bị phủ định; Ngài hoan lạc trong chính svadhāma của Ngài, nơi cõi Brahman.

Verse 15

यत्कीर्तनं यत्स्मरणं यदीक्षणं यद्वन्दनं यच्छ्रवणं यदर्हणम् । लोकस्य सद्यो विधुनोति कल्मषं तस्मै सुभद्रश्रवसे नमो नम: ॥ १५ ॥

Con xin đảnh lễ, đảnh lễ Śrī Kṛṣṇa—Đấng toàn cát tường: việc ca tụng, tưởng niệm, chiêm ngưỡng, đảnh lễ, lắng nghe và thờ phụng về Ngài lập tức gột sạch cấu uế tội lỗi của người hành trì; chỉ cần nghe về Ngài đã là phúc lành.

Verse 16

विचक्षणा यच्चरणोपसादनात् सङ्गं व्युदस्योभयतोऽन्तरात्मन: । विन्दन्ति हि ब्रह्मगतिं गतक्लमा- स्तस्मै सुभद्रश्रवसे नमो नम: ॥ १६ ॥

Con xin đảnh lễ, đảnh lễ Śrī Kṛṣṇa—Đấng toàn cát tường. Người trí, chỉ cần quy phục dưới chân sen của Ngài, liền dứt bỏ mọi chấp trước đối với hiện hữu hiện tại và tương lai; không mệt nhọc, họ tiến đến brahma-gati, tức đời sống tâm linh.

Verse 17

तपस्विनो दानपरा यशस्विनो मनस्विनो मन्त्रविद: सुमङ्गला: । क्षेमं न विन्दन्ति विना यदर्पणं तस्मै सुभद्रश्रवसे नमो नम: ॥ १७ ॥

Dù là bậc khổ hạnh, người bố thí, kẻ lừng danh, bậc trí, người thông mantra và người mang điềm lành—nếu không hiến dâng mọi đức hạnh ấy vào phụng sự Chúa—cũng chẳng đạt quả an lành. Con xin đảnh lễ Śrī Kṛṣṇa, Đấng cát tường, hết lần này đến lần khác.

Verse 18

किरातहूणान्ध्रपुलिन्दपुल्कशा आभीरशुम्भा यवना: खसादय: । येऽन्ये च पापा यदपाश्रयाश्रया: शुध्यन्ति तस्मै प्रभविष्णवे नम: ॥ १८ ॥

Người Kirāta, Hūṇa, Āndhra, Pulinda, Pulkaśa, Ābhīra, Śumbha, Yavana, Khasa và cả những kẻ tạo ác khác—khi nương tựa nơi các tín đồ của Chúa—đều được thanh tịnh nhờ quyền năng tối thượng của Ngài. Con xin đảnh lễ Prabhaviṣṇu.

Verse 19

स एष आत्मात्मवतामधीश्वर- स्त्रयीमयो धर्ममयस्तपोमय: । गतव्यलीकैरजशङ्करादिभि- र्वितर्क्यलिङ्गो भगवान् प्रसीदताम् ॥ १९ ॥

Ngài là Paramātmā và là Chúa Tối Thượng của những bậc tự chứng. Ngài là hiện thân của Veda, của dharma và của khổ hạnh. Được Brahmā, Śaṅkara và các bậc siêu việt không hề giả trá tôn kính—xin Bhagavān ấy hoan hỷ với con.

Verse 20

श्रिय: पतिर्यज्ञपति: प्रजापति- र्धियां पतिर्लोकपतिर्धरापति: । पतिर्गतिश्चान्धकवृष्णिसात्वतां प्रसीदतां मे भगवान् सतां पति: ॥ २० ॥

Nguyện Bhagavān Śrī Kṛṣṇa—Chúa của bậc hiền thánh—hoan hỷ với con: Ngài là phu quân của các Nữ thần Thịnh vượng, chủ tế của mọi yajña, lãnh đạo muôn loài, chủ của trí tuệ, chủ của các cõi và của địa cầu; Ngài là nơi nương tựa và đích đến của dòng Andhaka, Vṛṣṇi và Sātvata (Yadu).

Verse 21

यदङ्‍घ्र्‌यध्यानसमाधिधौतया धियानुपश्यन्ति हि तत्त्वमात्मन: । वदन्ति चैतत् कवयो यथारुचं स मे मुकुन्दो भगवान् प्रसीदताम् ॥ २१ ॥

Nhờ thiền niệm bàn chân sen của Ngài, trí tuệ được gột sạch trong samādhi khiến người bhakta thấy Chân lý của tự ngã. Nhưng các thi sĩ và kẻ suy luận lại nói về Ngài theo ý thích riêng. Nguyện Mukunda, Đấng ban giải thoát, hoan hỷ với con.

Verse 22

प्रचोदिता येन पुरा सरस्वती वितन्वताजस्य सतीं स्मृतिं हृदि । स्वलक्षणा प्रादुरभूत् किलास्यत: स मे ऋषीणामृषभ: प्रसीदताम् ॥ २२ ॥

Nguyện Đấng Tối Thượng, Đấng thuở sơ khai đã thúc động Sarasvatī, mở rộng ký ức thanh tịnh và tri kiến của Brahmā ngay trong tim Ngài, và dường như hiện ra từ miệng Brahmā, bậc tối thượng giữa các ṛṣi, xin hoan hỷ với con.

Verse 23

भूतैर्महद्भिर्य इमा: पुरो विभु- र्निर्माय शेते यदमूषु पूरुष: । भुङ्क्ते गुणान् षोडश षोडशात्मक: सोऽलङ्‌कृषीष्ट भगवान् वचांसि मे ॥ २३ ॥

Nguyện Bhagavān tối thượng, Đấng tạo nên các thân thể từ những đại yếu tố rồi an tọa trong vũ trụ, và trong hóa thân Puruṣa khiến sinh linh chịu sự chi phối của mười sáu phân loại guṇa, xin trang nghiêm lời nói của con.

Verse 24

नमस्तस्मै भगवते वासुदेवाय वेधसे । पपुर्ज्ञानमयं सौम्या यन्मुखाम्बुरुहासवम् ॥ २४ ॥

Con xin đảnh lễ Śrī Vyāsadeva, bậc Vedhā, hóa thân của Vāsudeva, Đấng biên soạn kinh điển Veda. Ôi bậc hiền hòa, các tín đồ thanh tịnh uống trọn mật ngọt tri thức siêu việt tuôn từ miệng sen của Chúa.

Verse 25

एतदेवात्मभू राजन् नारदाय विपृच्छते । वेदगर्भोऽभ्यधात् साक्षाद् यदाह हरिरात्मन: ॥ २५ ॥

Tâu Đại vương, khi Nārada thỉnh hỏi, Brahmā tự sinh—bậc mang thai tri thức Veda từ lúc chào đời—đã thuật lại đúng như lời Hari trực tiếp dạy cho chính con trai của Ngài.