Adhyaya 3

Verse 1

श्री शुक उवाच एवमेतन्निगदितं पृष्टवान् यद्भवान् मम । नृणां यन्म्रियमाणानां मनुष्येषु मनीषिणाम् ॥ १ ॥

Śrī Śukadeva Gosvāmī nói: Tâu Mahārāja Parīkṣit, đúng như điều ngài đã hỏi tôi về bổn phận của người trí đang ở ngưỡng cửa cái chết, tôi đã trả lời ngài như vậy.

Verse 2

ब्रह्मवर्चसकामस्तु यजेत ब्रह्मण: पतिम् । इन्द्रमिन्द्रियकामस्तु प्रजाकाम: प्रजापतीन् ॥ २ ॥ देवीं मायां तु श्रीकामस्तेजस्कामो विभावसुम् । वसुकामो वसून रुद्रान् वीर्यकामोऽथ वीर्यवान् ॥ ३ ॥ अन्नाद्यकामस्त्वदितिं स्वर्गकामोऽदिते:सुतान् । विश्वान्देवान् राज्यकाम: साध्यान्संसाधको विशाम् ॥ ४ ॥ आयुष्कामोऽश्विनौ देवौ पुष्टिकाम इलां यजेत् । प्रतिष्ठाकाम: पुरुषो रोदसी लोकमातरौ ॥ ५ ॥ रूपाभिकामो गन्धर्वान् स्त्रीकामोऽप्सर उर्वशीम् । आधिपत्यकाम: सर्वेषां यजेत परमेष्ठिनम् ॥ ६ ॥ यज्ञं यजेद् यशस्काम: कोशकाम: प्रचेतसम् । विद्याकामस्तु गिरिशं दाम्पत्यार्थ उमां सतीम् ॥ ७ ॥

Người mong muốn có được ánh sáng của tri thức Veda nên thờ phượng chủ nhân của các kinh Veda (Thần Brahma hoặc Brhaspati); người mong muốn thỏa mãn các giác quan nên thờ phượng Thần Indra; và người mong muốn có con cháu nên thờ phượng các vị Prajapati.

Verse 3

ब्रह्मवर्चसकामस्तु यजेत ब्रह्मण: पतिम् । इन्द्रमिन्द्रियकामस्तु प्रजाकाम: प्रजापतीन् ॥ २ ॥ देवीं मायां तु श्रीकामस्तेजस्कामो विभावसुम् । वसुकामो वसून रुद्रान् वीर्यकामोऽथ वीर्यवान् ॥ ३ ॥ अन्नाद्यकामस्त्वदितिं स्वर्गकामोऽदिते:सुतान् । विश्वान्देवान् राज्यकाम: साध्यान्संसाधको विशाम् ॥ ४ ॥ आयुष्कामोऽश्विनौ देवौ पुष्टिकाम इलां यजेत् । प्रतिष्ठाकाम: पुरुषो रोदसी लोकमातरौ ॥ ५ ॥ रूपाभिकामो गन्धर्वान् स्त्रीकामोऽप्सर उर्वशीम् । आधिपत्यकाम: सर्वेषां यजेत परमेष्ठिनम् ॥ ६ ॥ यज्ञं यजेद् यशस्काम: कोशकाम: प्रचेतसम् । विद्याकामस्तु गिरिशं दाम्पत्यार्थ उमां सतीम् ॥ ७ ॥

Người mong muốn vận may nên thờ phượng Nữ thần Durga (Devi Maya); người mong muốn sức mạnh nên thờ phượng Thần Lửa; người mong muốn tiền bạc nên thờ phượng các vị Vasu; và người muốn trở thành anh hùng vĩ đại nên thờ phượng các hóa thân Rudra của Thần Shiva.

Verse 4

ब्रह्मवर्चसकामस्तु यजेत ब्रह्मण: पतिम् । इन्द्रमिन्द्रियकामस्तु प्रजाकाम: प्रजापतीन् ॥ २ ॥ देवीं मायां तु श्रीकामस्तेजस्कामो विभावसुम् । वसुकामो वसून रुद्रान् वीर्यकामोऽथ वीर्यवान् ॥ ३ ॥ अन्नाद्यकामस्त्वदितिं स्वर्गकामोऽदिते:सुतान् । विश्वान्देवान् राज्यकाम: साध्यान्संसाधको विशाम् ॥ ४ ॥ आयुष्कामोऽश्विनौ देवौ पुष्टिकाम इलां यजेत् । प्रतिष्ठाकाम: पुरुषो रोदसी लोकमातरौ ॥ ५ ॥ रूपाभिकामो गन्धर्वान् स्त्रीकामोऽप्सर उर्वशीम् । आधिपत्यकाम: सर्वेषां यजेत परमेष्ठिनम् ॥ ६ ॥ यज्ञं यजेद् यशस्काम: कोशकाम: प्रचेतसम् । विद्याकामस्तु गिरिशं दाम्पत्यार्थ उमां सतीम् ॥ ७ ॥

Người muốn có kho lương thực lớn nên thờ phượng nữ thần Aditi. Người mong muốn đạt được các hành tinh thiên đường nên thờ phượng các con trai của Aditi. Người mong muốn vương quốc trần gian nên thờ phượng Visvadeva, và người muốn được quần chúng yêu mến nên thờ phượng á thần Sadhya.

Verse 5

ब्रह्मवर्चसकामस्तु यजेत ब्रह्मण: पतिम् । इन्द्रमिन्द्रियकामस्तु प्रजाकाम: प्रजापतीन् ॥ २ ॥ देवीं मायां तु श्रीकामस्तेजस्कामो विभावसुम् । वसुकामो वसून रुद्रान् वीर्यकामोऽथ वीर्यवान् ॥ ३ ॥ अन्नाद्यकामस्त्वदितिं स्वर्गकामोऽदिते:सुतान् । विश्वान्देवान् राज्यकाम: साध्यान्संसाधको विशाम् ॥ ४ ॥ आयुष्कामोऽश्विनौ देवौ पुष्टिकाम इलां यजेत् । प्रतिष्ठाकाम: पुरुषो रोदसी लोकमातरौ ॥ ५ ॥ रूपाभिकामो गन्धर्वान् स्त्रीकामोऽप्सर उर्वशीम् । आधिपत्यकाम: सर्वेषां यजेत परमेष्ठिनम् ॥ ६ ॥ यज्ञं यजेद् यशस्काम: कोशकाम: प्रचेतसम् । विद्याकामस्तु गिरिशं दाम्पत्यार्थ उमां सतीम् ॥ ७ ॥

Người mong muốn sống thọ nên thờ phượng các vị thần Asvini-kumara, và người mong muốn cơ thể cường tráng nên thờ phượng Trái đất. Người mong muốn sự ổn định trong địa vị của mình nên thờ phượng cả chân trời và trái đất kết hợp lại.

Verse 6

ब्रह्मवर्चसकामस्तु यजेत ब्रह्मण: पतिम् । इन्द्रमिन्द्रियकामस्तु प्रजाकाम: प्रजापतीन् ॥ २ ॥ देवीं मायां तु श्रीकामस्तेजस्कामो विभावसुम् । वसुकामो वसून रुद्रान् वीर्यकामोऽथ वीर्यवान् ॥ ३ ॥ अन्नाद्यकामस्त्वदितिं स्वर्गकामोऽदिते:सुतान् । विश्वान्देवान् राज्यकाम: साध्यान्संसाधको विशाम् ॥ ४ ॥ आयुष्कामोऽश्विनौ देवौ पुष्टिकाम इलां यजेत् । प्रतिष्ठाकाम: पुरुषो रोदसी लोकमातरौ ॥ ५ ॥ रूपाभिकामो गन्धर्वान् स्त्रीकामोऽप्सर उर्वशीम् । आधिपत्यकाम: सर्वेषां यजेत परमेष्ठिनम् ॥ ६ ॥ यज्ञं यजेद् यशस्काम: कोशकाम: प्रचेतसम् । विद्याकामस्तु गिरिशं दाम्पत्यार्थ उमां सतीम् ॥ ७ ॥

Người mong muốn trở nên xinh đẹp nên thờ phượng cư dân của hành tinh Gandharva, và người mong muốn có người vợ tốt nên thờ phượng các Apsara và Urvasi. Người mong muốn thống trị người khác nên thờ phượng Thần Brahma, người đứng đầu vũ trụ.

Verse 7

ब्रह्मवर्चसकामस्तु यजेत ब्रह्मण: पतिम् । इन्द्रमिन्द्रियकामस्तु प्रजाकाम: प्रजापतीन् ॥ २ ॥ देवीं मायां तु श्रीकामस्तेजस्कामो विभावसुम् । वसुकामो वसून रुद्रान् वीर्यकामोऽथ वीर्यवान् ॥ ३ ॥ अन्नाद्यकामस्त्वदितिं स्वर्गकामोऽदिते:सुतान् । विश्वान्देवान् राज्यकाम: साध्यान्संसाधको विशाम् ॥ ४ ॥ आयुष्कामोऽश्विनौ देवौ पुष्टिकाम इलां यजेत् । प्रतिष्ठाकाम: पुरुषो रोदसी लोकमातरौ ॥ ५ ॥ रूपाभिकामो गन्धर्वान् स्त्रीकामोऽप्सर उर्वशीम् । आधिपत्यकाम: सर्वेषां यजेत परमेष्ठिनम् ॥ ६ ॥ यज्ञं यजेद् यशस्काम: कोशकाम: प्रचेतसम् । विद्याकामस्तु गिरिशं दाम्पत्यार्थ उमां सतीम् ॥ ७ ॥

Người cầu uy quang brahma nên thờ bậc chủ của Veda; người cầu khoái lạc giác quan nên thờ Indra; người cầu con cháu nên thờ các Prajapati. Người cầu phúc lộc nên thờ Nữ thần Maya (Durga); người cầu oai lực nên thờ Agni; người cầu tiền của nên thờ các Vasu; người cầu dũng lực nên thờ các Rudra. Người cầu lương thực ngũ cốc nên thờ Aditi; người cầu cõi trời nên thờ các con của Aditi; người cầu vương quyền nên thờ Visvadeva; người cầu được dân mến nên thờ các Sadhya. Người cầu thọ mạng nên thờ đôi Asvini-kumara; người cầu thân thể cường tráng nên thờ Đất Mẹ; người cầu địa vị vững bền nên thờ Trời và Đất. Người cầu dung sắc nên thờ các Gandharva; người cầu hiền thê nên thờ Apsara Urvasi; người cầu quyền thống trị nên thờ Brahma, Parameshthi. Người cầu danh tiếng nên phụng sự tế lễ dâng Bhagavan; người cầu kho tàng nên thờ Pracetas (Varuna); người cầu học vấn nên thờ Girisha Shiva; và để hôn nhân hòa hợp nên thờ Sati Uma.

Verse 8

धर्मार्थ उत्तमश्लोकं तन्तु: तन्वन् पितृन् यजेत् । रक्षाकाम: पुण्यजनानोजस्कामो मरुद्गणान् ॥ ८ ॥

Vì dharma và lợi ích tối thượng, hãy thờ phụng Uttamaśloka Bhagavan; và để gìn giữ dòng tộc, mở rộng gia hệ, hãy thờ các tổ tiên. Người cầu hộ vệ hãy thờ các Puṇyajana; người cầu ojas, sức mạnh, hãy thờ đoàn Marut.

Verse 9

राज्यकामो मनून् देवान् निऋर्तिं त्वभिचरन् यजेत् । कामकामो यजेत् सोममकाम: पुरुषं परम् ॥ ९ ॥

Người cầu quyền thống trị vương quốc nên thờ các Manu; người cầu thắng kẻ thù bằng phép thuật đối trị nên thờ Nirṛti. Người cầu dục lạc nên thờ Soma; nhưng người vô dục, không cầu hưởng thụ vật chất, nên thờ Purusha Tối Thượng, Bhagavan.

Verse 10

अकाम: सर्वकामो वा मोक्षकाम उदारधी: । तीव्रेण भक्तियोगेन यजेत पुरुषं परम् ॥ १० ॥

Dù vô dục, dù đầy mọi dục vọng, hay dù cầu giải thoát, người có trí rộng lớn vẫn phải dùng bhakti-yoga mãnh liệt mà thờ phụng Purusha Tối Thượng, Bhagavan.

Verse 11

एतावानेव यजतामिह नि:श्रेयसोदय: । भगवत्यचलो भावो यद् भागवतसंगत: ॥ ११ ॥

Đây chính là phúc lợi tối thượng cho mọi người thờ cúng ở đời: nhờ kết giao với một Bhāgavata, bậc bhakta thanh tịnh, mà khởi lên tình yêu tự nhiên, kiên cố, không lay chuyển đối với Bhagavan.

Verse 12

ज्ञानं यदाप्रतिनिवृत्तगुणोर्मिचक्र - मात्मप्रसाद उत यत्र गुणेष्वसङ्ग: । कैवल्यसम्मतपथस्त्वथ भक्तियोग: को निर्वृतो हरिकथासु रतिं न कुर्यात् ॥ १२ ॥

Tri thức siêu việt liên hệ với Hari khiến các làn sóng xoáy của các guṇa hoàn toàn lắng dứt. Vì không dính mắc nơi guṇa, nó làm tự ngã an lạc và cũng được thừa nhận trên con đường kaivalya; ai lại không khởi lòng say mê Harikathā?

Verse 13

शौनक उवाच इत्यभिव्याहृतं राजा निशम्य भरतर्षभ: । किमन्यत्पृष्टवान् भूयो वैयासकिमृषिं कविम् ॥ १३ ॥

Śaunaka nói: Nghe tất cả lời ấy rồi, vua Parīkṣit—bậc ưu tú trong dòng Bharata—đã hỏi thêm điều gì nữa nơi Śukadeva Gosvāmī, con của Vyāsa, vị hiền triết thi sĩ?

Verse 14

एतच्छुश्रूषतां विद्वन् सूत नोऽर्हसि भाषितुम् । कथा हरिकथोदर्का: सतां स्यु: सदसि ध्रुवम् ॥ १४ ॥

Hỡi Sūta hiền triết, xin hãy tiếp tục nói cho chúng tôi, những người đang khát khao được nghe. Vì các đề tài dẫn đến Harikathā chắc chắn nên được bàn luận trong hội chúng của các bậc thánh và người sùng kính.

Verse 15

स वै भागवतो राजा पाण्डवेयो महारथ: । बालक्रीडनकै: क्रीडन् कृष्णक्रीडां य आददे ॥ १५ ॥

Mahārāja Parīkṣit, cháu của các Pāṇḍava và là một đại chiến xa, là bhāgavata chân chính. Từ thuở ấu thơ, ngay cả khi chơi búp bê, ngài vẫn thờ phụng Śrī Kṛṣṇa bằng cách bắt chước nghi lễ thờ thần hộ tộc.

Verse 16

वैयासकिश्च भगवान् वासुदेवपरायण: । उरुगायगुणोदारा: सतां स्युर्हि समागमे ॥ १६ ॥

Śukadeva Gosvāmī, con của Vyāsa, tràn đầy tri thức siêu việt và là đại bhakta nương tựa Vāsudeva. Vì thế, trong hội chúng các bậc thánh, hẳn có sự đàm luận về đức tính cao cả của Śrī Kṛṣṇa, Đấng Urugāya được các hiền triết tán dương.

Verse 17

आयुर्हरति वै पुंसामुद्यन्नस्तं च यन्नसौ । तस्यर्ते यत्क्षणो नीत उत्तमश्लोकवार्तया ॥ १७ ॥

Khi mọc và khi lặn, mặt trời làm hao mòn thọ mạng của mọi người; trừ người dùng từng khoảnh khắc để luận bàn thánh đề về Đấng Tối Thiện, Uttamaśloka.

Verse 18

तरव: किं न जीवन्ति भस्त्रा: किं न श्वसन्त्युत । न खादन्ति न मेहन्ति किं ग्रामे पशवोऽपरे ॥ १८ ॥

Cây cối chẳng sống sao? Ống bễ của thợ rèn chẳng như đang thở sao? Và loài thú quanh làng chẳng ăn và chẳng phóng tinh sao?

Verse 19

श्वविड्‍वराहोष्ट्रखरै: संस्तुत: पुरुष: पशु: । न यत्कर्णपथोपेतो जातु नाम गदाग्रज: ॥ १९ ॥

Những kẻ như chó, heo, lạc đà và lừa tán dương hạng người thú tính—kẻ chưa từng để danh và lila của Gada-graja, Śrī Kṛṣṇa, lọt vào đường tai.

Verse 20

बिले बतोरुक्रमविक्रमान् ये न श‍ृण्वत: कर्णपुटे नरस्य । जिह्वासती दार्दुरिकेव सूत न चोपगायत्युरुगायगाथा: ॥ २० ॥

Ai không lắng nghe uy lực và kỳ công của Uru-krama, và không cất tiếng hát những thánh ca về Uru-gāya, người ấy như có lỗ tai như hang rắn và lưỡi như lưỡi ếch.

Verse 21

भार: परं पट्टकिरीटजुष्ट - मप्युत्तमाङ्गं न नमेन्मुकुन्दम् । शावौ करौ नो कुरुते सपर्यां हरेर्लसत्काञ्चनकङ्कणौ वा ॥ २१ ॥

Phần đầu, dù đội khăn lụa và vương miện, cũng chỉ là gánh nặng nếu không cúi lạy Mukunda; và đôi tay, dù đeo vòng vàng lấp lánh, cũng như tay người chết nếu không phụng sự Hari.

Verse 22

बर्हायिते ते नयने नराणां लिङ्गानि विष्णोर्न निरीक्षतो ये । पादौ नृणां तौ द्रुमजन्मभाजौ क्षेत्राणि नानुव्रजतो हरेर्यौ ॥ २२ ॥

Đôi mắt không chiêm ngưỡng các dấu hiệu của Viṣṇu—hình tướng, danh xưng, phẩm tính và līlā—thì như đôi mắt in trên lông công; và đôi chân không bước đến những thánh địa nơi Hari được tưởng niệm thì bị xem như thân cây.

Verse 23

जीवञ्छवो भागवताङ्‌घ्रिरेणुं न जातु मर्त्योऽभिलभेत यस्तु । श्रीविष्णुपद्या मनुजस्तुलस्या: श्वसञ्छवो यस्तु न वेद गन्धम् ॥ २३ ॥

Người phàm chưa từng nhận bụi từ bàn chân của vị bhakta thanh tịnh đặt lên đầu mình thật là một xác sống; và kẻ chưa từng biết hương thơm lá tulasī từ hoa sen bàn chân của Śrī Viṣṇu cũng là một xác, dù vẫn còn thở.

Verse 24

तदश्मसारं हृदयं बतेदं यद् गृह्यमाणैर्हरिनामधेयै: । न विक्रियेताथ यदा विकारो नेत्रे जलं गात्ररुहेषु हर्ष: ॥ २४ ॥

Quả thật, trái tim ấy như bọc thép nếu dù niệm thánh danh Hari với sự chuyên chú vẫn không chuyển biến; khi hỷ lạc dâng trào mà mắt không đầy lệ và lông tóc không dựng đứng.

Verse 25

अथाभिधेह्यङ्ग मनोऽनुकूलं प्रभाषसे भागवतप्रधान: । यदाह वैयासकिरात्मविद्या- विशारदो नृपतिं साधु पृष्ट: ॥ २५ ॥

Hỡi Sūta Gosvāmī, lời của ngài làm tâm chúng tôi hoan hỷ, vì ngài là bậc đứng đầu trong Bhāgavata. Xin hãy giảng cho chúng tôi đúng như đại bhakta Śukadeva Gosvāmī, bậc tinh thông tri kiến siêu việt, đã nói với Mahārāja Parīkṣit khi được hỏi một cách thích đáng.