Adhyaya 90

Verse 1

श्री-शुक उवाच सुखं स्व-पुर्यां निवसन् द्वारकायां श्रियः पतिः । सर्व-सम्पत्-समृद्धायां जुष्टायां वृष्णि-पुङ्गवैः ॥

Śrī Śuka nói: Đấng Chủ Tể của Śrī (Lakṣmī) an vui ngự tại thành của chính Ngài là Dvārakā, nơi sung mãn mọi phú quý và được tô điểm bởi những anh hùng bậc nhất của dòng Vṛṣṇi.

Verse 2

स्त्रीभिश्चोत्तम-वेषाभिर्नव-यौवन-कान्तिभिः । कन्दुकादिभिर्हर्म्येषु क्रीडन्तीभिस्तडिद्-द्युभिः ॥

Tại Dvārakā, các phu nhân cao quý mặc y phục tuyệt mỹ, rạng ngời vẻ duyên của tuổi xuân, vui đùa trong các phòng điện với bóng và những trò chơi khác; ánh huy hoàng của họ lóe lên như tia chớp.

Verse 3

नित्यं सङ्कुलमार्गायां मदच्युद्भिर्मतङ्गजैः । स्वलङ्कृतैर्भटैरश्वैरथैश्च कनकोज्ज्वलैः ॥

Mỗi ngày, đường phố Dvārakā đông nghịt—đầy những voi say tiết rut chảy ròng, cùng binh sĩ, ngựa và chiến xa trang sức tinh xảo, rực sáng ánh vàng.

Verse 4

उद्यानोपवनाढ्यायां पुष्पितद्रुमराजिषु । निर्विशद्भृङ्गविहगैर्नादितायां समन्ततः ॥

Thành ấy dồi dào vườn tược và lâm viên; những hàng cây nở hoa rực rỡ, và khắp nơi vang lên tiếng ong vo ve cùng tiếng chim gọi nhau bay lượn.

Verse 5

रेमे षोडश-साहस्र-पत्नीनां एक-वल्लभः । तावद् विचित्र-रूपो 'सौ तद्-गेहेषु महर्द्धिषु ॥

Đức Chúa, người tình duy nhất của mười sáu nghìn hoàng hậu, hoan lạc cùng từng vị. Nhờ những hóa thân kỳ diệu, Ngài hiện diện đồng thời trong các cung điện tráng lệ của họ.

Verse 6

प्रोत्फुल्लोत्पल-कह्लार-कुमुदाम्भोज-रेणुभिः । वासितामल-तोयेषु कूजद्-द्विज-कुलेषु च ॥

Ở đó có những hồ nước trong veo, thơm ngát bởi phấn của sen, kahlāra, kumuda và ambhoja nở rộ; và vang rền tiếng hót của đàn chim tụ hội.

Verse 7

विजहार विगाह्याम्भो ह्रदिनीषु महोदयः । कुच-कुङ्कुम-लिप्ताङ्गः परिरब्धश्च योषिताम् ॥

Đấng Tối Thượng đầy phúc lành vui đùa bằng cách lặn xuống nước hồ và sông. Được các mỹ nữ ôm ấp, thân Ngài vương đầy bột kumkuma từ ngực họ.

Verse 8

उपगीयमानो गन्धर्वैर्मृदङ्ग-पणवानकान् । वादयद्भिर्मुदा वीणां सूत-मागध-वन्दिभिः ॥

Các Gandharva ca ngợi vinh quang của Ngài, còn các Sūta, Māgadha và những người tán tụng khác vui mừng tấu vīṇā, mṛdaṅga, paṇava cùng nhiều nhạc cụ; nhờ vậy Chúa được tôn vinh.

Verse 9

सिच्यमानोऽच्युतस्ताभिर्हसन्तीभिः स्म रेचकैः । प्रतिषिञ्चन् विचिक्रीडे यक्षीभिर्यक्षराड् इव ॥

Các hoàng hậu vừa cười vừa dùng ống phun nước tưới lên Acyuta. Acyuta cũng té nước lại và vui đùa cùng họ, như vua Yakṣa chơi với các Yakṣiṇī.

Verse 10

ताः क्लिन्न-वस्त्र-विवृतोरु-कुच-प्रदेशाः सिञ्चन्त्य उद्धृत-बृहत्-कवर-प्रसूनाः । कान्तं स्म रेचक-जिहीर्षययोपगुह्य जात-स्मरोत्स्मय-लसद्-वदना विरेजुः ॥

Y phục ướt sũng làm lộ vòng hông rộng và vùng ngực; hoa tuột khỏi bím tóc nặng đã bung. Họ té nước lên người yêu, rồi ôm lấy Ngài để giật lấy ống phun nước; khi niềm hoan lạc ái tình bừng dậy, gương mặt mỉm cười của họ rạng rỡ.

Verse 11

कृष्णस् तु तत्-स्तन-विशज्जित-कुङ्कुम-स्रक् । क्रीडाभिषङ्ग-धुत-कुन्तल-वृन्द-बन्धः ॥ सिञ्चन् मुहुर् युवतिभिः प्रतिषिच्यमानो रेमे करेणुभिर् इवेभ-पतिः परीतः ॥

Śrī Kṛṣṇa mang vòng hoa vương bột kumkuma dính từ ngực các thiếu nữ, và búi tóc cùng lọn tóc của Ngài bị bung ra vì cuộc chơi sôi nổi. Ngài liên tiếp té nước, còn các thiếu nữ cũng tạt nước lại; được họ vây quanh, Ngài vui đùa như chúa tể loài voi giữa đàn voi cái.

Verse 12

नटानां नर्तकीनां च गीत-वाद्योपजीविनाम् । क्रीडालङ्कार-वासांसि कृष्णो 'दात् तस्य च स्त्रियः ॥

Đức Śrī Kṛṣṇa ban y phục, trang sức và các tặng phẩm vui thích cho những diễn viên, vũ nữ và người mưu sinh bằng ca hát, nhạc cụ; Ngài cũng ban cho phụ nữ của họ nữa.

Verse 13

कृष्णस्यैवं विहरतो गत्यालापेक्षितस्मितैः । नर्मक्ष्वेलिपरिष्वङ्गैः स्त्रीणां किल हृता धियः ॥

Khi Đức Kṛṣṇa vui đùa như thế, với dáng đi uyển chuyển, lời nói ngọt ngào, ánh nhìn nghiêng và nụ cười, cùng những câu đùa, trò chơi và vòng tay âu yếm, tâm trí các phụ nữ quả thật bị Ngài cướp mất.

Verse 14

ऊचुर्मुकुन्दैकधियो गिर उन्मत्तवज्जडम् । चिन्तयन्त्योऽरविन्दाक्षं तानि मे गदतः शृणु ॥

Với tâm chỉ hướng về Mukunda, luôn tưởng niệm Đấng mắt như hoa sen, họ thốt ra những lời như kẻ cuồng si hay ngơ ngác. Nay hãy nghe ta thuật lại những lời ấy.

Verse 15

महिष्य ऊचुः कुररि विलपसि त्वं वीत-निद्रा न शेषे स्वपिति जगति रात्र्याम् ईश्वरो गुप्त-बोधः । कुररि विलपसि त्वं वीत-निद्रा न शेषे स्वपिति जगति रात्र्याम् ईश्वरो गुप्त-बोधः । वयमिव सखि कच्चिद् गाढ-निर्विद्ध-चेता नलिन-नयन-हासोदार-लीलेक्षितेन ॥

Các hoàng hậu nói: Hỡi chim kurarī, sao ngươi than khóc, mất ngủ mà chẳng được yên nghỉ, khi đêm xuống thế gian đều ngủ và Đấng Tối Thượng nằm yên với sự tỉnh thức được che giấu? Bạn ơi, phải chăng ngươi cũng như chúng ta—bị đâm sâu trong tim bởi ánh nhìn đùa vui mà rộng lượng, cùng nụ cười của Đấng mắt như hoa sen?

Verse 16

नेत्रे निमीलयसि नक्तम् अदृष्ट-बन्धुस् त्वं रोरवीषि करुणं बत चक्रवाकि । नेत्रे निमीलयसि नक्तम् अदृष्ट-बन्धुस् त्वं रोरवीषि करुणं बत चक्रवाकि । दास्यं गत वयमिवाच्युत-पाद-जुष्टां किं वा स्रजं स्पृहयसि कवरेण वोढुम् ॥

Hỡi chim cakravākī, ban đêm ngươi khép mắt vì không được thấy người thương, rồi kêu khóc thảm thiết. Phải chăng ngươi cũng như chúng ta—những kẻ đã nương vào việc phụng sự dưới chân Acyuta—khát khao mang trên bím tóc vòng hoa từng điểm trang Đấng Bất Khả Sai Lầm?

Verse 17

भो भोः सदा निष्टनसे उदन्वन्न् अलब्ध-निद्रो ’धिगत-प्रजागरः । किं वा मुकुन्दापहृतात्म-लाञ्छनः प्राप्तां दशां त्वं च गतो दुरत्ययाम् ॥

Hỡi đại dương, hỡi đại dương! Vì sao ngươi luôn gầm vang—không ngủ, mãi tỉnh thức? Hay Mukunda đã cướp mất dấu ấn của bản ngã ngươi, khiến ngươi rơi vào cảnh trạng không sao chịu nổi?

Verse 18

त्वं यक्ष्मणा बलवतासि गृहीत इन्दो क्षीणस् तमो न निज-दीधितिभिः क्षिणोषि । कच्चिन् मुकुन्द-गदितानि यथा वयं त्वं विस्मृत्य भोः स्थगित-गीर् उपलक्ष्यसे नः ॥

Hỡi Trăng! Có phải ngươi bị một chứng bệnh hao mòn mạnh mẽ bắt giữ nên gầy đi, không còn xua tan bóng tối bằng ánh sáng của mình? Hay ngươi cũng như chúng ta, quên lời Mukunda, nên đứng trước ta với tiếng nói nghẹn lại?

Verse 19

किं न्वाचरितमस्माभिर्मलयानिल तेऽप्रियम् । गोविन्दापाङ्गनिर्भिन्ने हृदीरयसि नः स्मरम् ॥

Hỡi gió Malaya! Chúng ta đã làm gì khiến ngươi không vừa lòng? Trong tim ta bị ánh nhìn nghiêng của Govinda xuyên thấu, ngươi lại khuấy dậy nỗi đau tình ái.

Verse 20

मेघ श्रीमंस्त्वमसि दयितो यादवेन्द्रस्य नूनं श्रीवत्साङ्कं वयमिव भवान् ध्यायति प्रेमबद्धः । अत्युत्कण्ठः शवलहृदयोऽस्मद्विधो बाष्पधाराः स्मृत्वा स्मृत्वा विसृजसि मुहुर्दुःखदस्तत्प्रसङ्गः ॥

Hỡi mây rực rỡ! Hẳn ngươi là kẻ được vua dòng Yadu yêu mến. Như chúng ta, bị tình yêu ràng buộc, ngươi cũng thiền niệm về Đấng mang dấu Śrīvatsa. Quá đỗi khắc khoải, lòng nặng tối như chúng ta, ngươi nhớ đi nhớ lại mà tuôn những dòng lệ; chính sự tưởng niệm trong ly biệt ấy gây đau đớn.

Verse 21

प्रिय-राव-पदानि भाषसे मृत-सञ्जीविकयानयाऽनया गिरा । करवाणि किमद्य ते प्रियं वद मे वल्गित-कण्ठ कोकिल ॥

Ngươi cất lời với âm điệu thân thương; bằng giọng như ‘thuốc hồi sinh’ này, kẻ chết cũng như sống lại. Hãy nói cho ta, hỡi chim kokila có cổ họng luyến láy: hôm nay ta làm gì để làm ngươi vui lòng?

Verse 22

न चलसि न वदस्युदार-बुद्धे क्षिति-धर चिन्तयसि महान्तम् अर्थम् । अपि बत वसुदेव-नन्दनाङ्घ्रिं वयमिव कामयसि स्तनैर्विधर्तुम् ॥

Hỡi bậc tâm trí cao quý, hỡi đấng nâng giữ địa cầu! Nàng không động, không nói; hẳn đang suy niệm một đại ý. Hay ôi, nàng cũng muốn đặt đôi chân của con trai Vasudeva—Śrī Kṛṣṇa—lên ngực mình như chúng ta sao?

Verse 23

शुष्यद्-ध्रदाः करशिता बत सिन्धु-पत्न्यः सम्प्रत्य अपास्त-कमल-श्रिय इष्ट-भर्तुः । यद्वद् वयं मधु-पतेः प्रणयावलोकम् अप्राप्य मुष्ट-हृदयाः पुरु-कर्‌शिताः स्म ॥

Than ôi! Những “người vợ của đại dương”—hồ và sông—đang khô cạn; nước chỉ còn vốc tay, vì vẻ rạng ngời như sen của người chồng yêu dấu đã rút đi. Cũng vậy, không được nhận ánh nhìn ân tình của Madhu-pati, Śrī Kṛṣṇa, chúng ta trở nên cứng lòng và chịu khổ não sâu dày.

Verse 24

हंस स्वागतम् आस्यतां पिब पयो ब्रूहि अङ्ग शौरेः कथां दूतं त्वां नु विदाम कच्चिद् अजितः स्वस्त्य् आस्त उक्तं पुरा । हंस स्वागतम् आस्यतां पिब पयो ब्रूहि अङ्ग शौरेः कथां दूतं त्वां नु विदाम कच्चिद् अजितः स्वस्त्य् आस्त उक्तं पुरा । किं वा नश् चल-सौहृदः स्मरति तं कस्माद् भजामो वयं क्षौद्रालापय काम-दं श्रियम् ऋते सैवैक-निष्ठा स्त्रियाम् ॥

Hỡi thiên nga, hoan nghênh! Xin ngồi, uống sữa, và kể cho chúng ta, người thân mến, tin tức về Śauri (Śrī Kṛṣṇa). Chúng ta nhận ra ngươi là sứ giả của Ngài—Đấng Ajita bất khả chiến bại vẫn an lành chăng, như lời xưa đã nói? Nhưng vì sao Ngài, kẻ tình thân đổi thay, lại nhớ đến chúng ta? Và vì sao chúng ta còn phải thờ phụng Ngài? Ôi kẻ nói lời ngọt, hãy nói đi! Ngoài Ngài—Đấng ban mọi ước nguyện và phúc lộc—đối với người nữ không có nơi nương tựa nhất tâm nào khác.

Verse 25

श्री-शुक उवाच इतीदृशेन भावेन कृष्णे योगेश्वरेश्वरे । क्रियमाणेन माधव्यो लेभिरे परमां गतिम् ॥

Śrī Śuka nói: Với tâm tình như thế, dâng trọn về Kṛṣṇa—Đấng Tối Thượng của mọi bậc yogī—các hoàng hậu của Mādhava đã đạt đến cảnh giới tối thượng.

Verse 26

श्रुत-मात्रोऽपि यः स्त्रीणां प्रसह्याकर्षते मनः । उरु-गायोरु-गीतो वा पश्यन्तीनां च किं पुनः ॥

Chỉ cần nghe thôi, Ngài đã cưỡng kéo tâm trí của phụ nữ—Ngài, bậc được tán dương rộng lớn, được các ca nhân cao quý ca tụng. Vậy thì những ai được tận mắt thấy Ngài, còn phải nói gì nữa!

Verse 27

याः सम्पर्यचरन् प्रेम्णा पाद-संवाहनादिभिः । जगद्गुरुं भर्तृ-बुद्ध्या तासां किं वर्ण्यते तपः ॥

Họ phụng sự Ngài với lòng sùng kính đầy yêu thương—xoa bóp chân và mọi sự hầu cận thân mật khác. Dẫu Ngài là bậc Thầy của toàn vũ trụ, họ vẫn xem Ngài như phu quân. Làm sao có thể diễn tả khổ hạnh và công đức của họ?

Verse 28

एवं वेदोदितं धर्मम् अनुतिष्ठन् सतां गतिः । गृहं धर्मार्थ-कामानां मुहुः चादर्शयत् पदम् ॥

Như vậy, khi trung tín thực hành dharma do Veda dạy, Đức Chúa—đích đến tối hậu của bậc hiền thánh—đã nhiều lần chỉ bày rằng đời sống gia đình cũng có thể là nền tảng đúng đắn cho dharma, thịnh vượng và hưởng thụ có điều độ.

Verse 29

आस्थितस्य परं धर्मं कृष्णस्य गृह-मेधिनाम् । आसन् षोडश-साहस्रं महिष्यश् च शताधिकम् ॥

Đức Śrī Kṛṣṇa, khi hoàn toàn gìn giữ dharma tối thượng cho người tại gia, có mười sáu nghìn hoàng hậu, và thêm nữa hơn một trăm phu nhân (chính).

Verse 30

तासां स्त्री-रत्न-भूतानाम् अष्टौ याः प्राग् उदाहृताः । रुक्मिणी-प्रमुखा राजंस् तत्-पुत्राश् चानुपूर्वशः ॥

Tâu Đại vương, trong số các hoàng hậu như châu báu giữa muôn phụ nữ ấy, tám vị đã được nêu trước—đứng đầu là Rukmiṇī—cùng các con trai của họ nay sẽ được thuật theo thứ tự.

Verse 31

एकैकस्यां दश दश कृष्णो 'जीजनद् आत्मजान् । यावत्या आत्मनो भार्या अमोघ-गतिर् ईश्वरः ॥

Với mỗi hoàng hậu, Đức Kṛṣṇa—Đấng có ý chí không bao giờ sai chạy—đã sinh mười người con trai; bao nhiêu thê tử Ngài nhận làm vợ, bấy nhiêu lần mỗi vị đều có mười con trai.

Verse 32

तेषाम् उद्दाम-वीर्याणाम् अष्टा-दश महा-रथाः । आसन्न् उदार-यशसस् तेषां नामानि मे शृणु ॥

Trong số các người con ấy, những bậc dũng lực vô biên, có mười tám vị trở thành mahā-ratha—những chiến sĩ xa chiến vĩ đại, danh tiếng cao quý. Nay hãy nghe ta kể tên họ.

Verse 33

प्रद्युम्नश् चानिरुद्धश् च दीप्तिमान् भानुर् एव च । साम्बो मधुर् बृहद्भानुश् चित्रभानुर् वृकोऽरुणः ॥

Pradyumna và Aniruddha; Dīptimān và Bhānu; Sāmba và Madhū; Bṛhadbhānu và Citrabhānu; cùng Vṛka và Aruṇa—những danh xưng ấy cũng được kể trong hàng các người con.

Verse 34

पुष्करो वेदबाहुश् च श्रुतदेवः सुनन्दनः । चित्रबाहुर् विरूपश् च कविर् न्यग्रोध एव च ॥

Puṣkara và Vedabāhu; Śrutadeva và Sunandana; Citrabāhu và Virūpa; cùng Kavi và Nyagrodha—những vị ấy cũng được kể trong hàng các người con.

Verse 35

एतेषाम् अपि राजेन्द्र तनु-जानां मधु-द्विषः । प्रद्युम्न आसीत् प्रथमः पितृ-वद् रुक्मिणी-सुतः ॥

Hỡi Đại vương, trong tất cả các người con của Madhudviṣa (Đức Chúa Kṛṣṇa), người đứng đầu là Pradyumna—con của Rukmiṇī—đấng có phẩm chất như chính phụ vương mình.

Verse 36

स रुक्मिणो दुहितरम् उपयेमे महा-रथः । तस्यां ततो 'निरुद्धो 'भूत् नागायत-बलान्वितः ॥

Vị mahā-ratha ấy (Pradyumna) kết hôn với ái nữ của Rukmī. Từ nàng, Aniruddha ra đời—mang sức mạnh như voi chúa.

Verse 37

स चापि रुक्मिणः पौत्रीं दौहित्रो जगृहे ततः । वज्रस् तस्याभवद् यस् तु मौषलाद् अवशेषितः ॥

Sau đó, cháu ngoại của Đức Śrī Kṛṣṇa cũng kết hôn với cháu gái của Rukmī. Từ nàng sinh ra Vajra, người duy nhất còn sót lại sau tai họa Mauṣala do chùy gây nên.

Verse 38

प्रतिबाहुर् अभूत् तस्मात् सुबाहुस् तस्य चात्मजः । सुबाहोः शान्तसेनो 'भूच् छतसेनस् तु तत्सुतः ॥

Từ Vajra sinh ra Pratibāhu, và con trai của Pratibāhu là Subāhu. Từ Subāhu sinh Śāntasena, và con trai của Śāntasena là Śatasena.

Verse 39

न ह्येतस्मिन्कुले जाता अधना अबहुप्रजाः । अल्पायुषोऽल्पवीर्याश्च अब्रह्मण्याश्च जज्ञिरे ॥

Quả thật, trong dòng tộc này chưa từng có ai sinh ra nghèo khó, ít con cháu, đoản thọ, yếu sức, hay bất kính đối với các brāhmaṇa và truyền thống thánh điển.

Verse 40

यदुवंशप्रसूतानां पुंसां विख्यातकर्मणाम् । सङ्ख्या न शक्यते कर्तुमपि वर्षायुतैर्नृप ॥

Tâu Đức Vua, số lượng những bậc nam nhân lừng danh công hạnh sinh trong dòng Yadu không thể đếm được, dẫu trải qua hàng vạn năm cũng vậy.

Verse 41

तिस्रः कोट्यः सहस्राणाम् अष्टाशीति-शतानि च । आसन् यदु-कुलाचार्याः कुमाराणाम् इति श्रुतम् ॥

Nghe truyền rằng, các vương tử làm thầy và làm gương về phép tắc cho dòng Yadu có đến ba crore, cùng hàng nghìn, và thêm tám mươi tám trăm.

Verse 42

सङ्ख्यानं यादवानां कः करिष्यति महात्मनाम् । यत्रायुतानाम् अयुत-लक्षेणास्ते स आहुकः ॥

Ai có thể đếm được số lượng các Yādava đại hồn ấy? Trong họ, riêng Āhuka thôi cũng hiện diện với đoàn người đông vô kể, hàng vạn rồi lại hàng vạn.

Verse 43

देवासुराहव-हता दैतेया ये सु-दारुणाः । ते चोत्पन्ना मनुष्येषु प्रजा दृप्ता बबाधिरे ॥

Những Daitya cực kỳ hung bạo, đã bị giết trong cuộc chiến giữa chư thiên và a-tu-la, lại tái sinh giữa loài người; rồi vì kiêu mạn, chúng bắt đầu hành hạ dân chúng.

Verse 44

तन्-निग्रहाय हरिणा प्रोक्ता देवा यदोः कुले । अवतीर्णाः कुल-शतं तेषामेकाधिकं नृप ॥

Để chế ngự họ, chư thiên—được Đức Hari triệu gọi—đã giáng sinh vào dòng dõi Yadu. Tâu Đại vương, họ xuất hiện nơi ấy thành một trăm chi tộc, và còn thêm một chi nữa.

Verse 45

तेषां प्रमाणं भगवान् प्रभुत्वेनाभवद्धरिः । ये चानुवर्तिनस्तस्य ववृधुः सर्वयादवाः ॥

Đối với họ, chính Đức Hari, nhờ quyền năng tối thượng của Ngài, trở thành thẩm quyền tối hậu; và mọi Yādava theo bước Ngài đều hưng thịnh rực rỡ.

Verse 46

शय्यासनाटनालाप- क्रीडास्नानादि-कर्मसु । न विदुः सन्तमात्मानं वृष्णयः कृष्ण-चेतसः ॥

Trong các việc như nằm, ngồi, đi lại, trò chuyện, vui chơi, tắm gội và những việc tương tự, các Vṛṣṇi có tâm trí chìm trong Kṛṣṇa không hề thấy bản ngã mình là một tự ngã tách rời Ngài.

Verse 47

तीर्थं चक्रे नृपोनं यदजनि यदुषु स्वः-सरित् पाद-शौचं । विद्विट्-स्निग्धाः स्वरूपं ययुरजित-पर श्रीर् यदर्थे ’न्य-यत्नः ॥ यन्-नामामङ्गल-घ्नं श्रुतमथ गदितं यत्कृतो गोत्र-धर्मः । कृष्णस्यैतन्न चित्रं क्षिति-भर-हरणं काल-चक्रायुधस्य ॥

Đức Chúa đã biến cả nơi thiếu vẻ tôn nghiêm vương giả thành thánh địa hành hương, vì tại đó, giữa dòng họ Yadu, con sông thiên giới đã rửa chân Ngài. Kẻ thù lẫn bạn thân đều đạt đến bản thể chân thật; ngay cả Śrī Lakṣmī, vinh quang của Đấng Bất Khả Chiến Bại, cũng nỗ lực vì Ngài bằng sự tinh cần không gì sánh được. Danh Ngài, chỉ cần nghe hay xưng niệm, liền diệt trừ điềm dữ; và nhờ sự hiện diện của Ngài, gia tộc-dharma và xã hội-dharma được thiết lập. Điều ấy chẳng có gì lạ đối với Śrī Kṛṣṇa, Đấng cầm vũ khí bánh xe của thời gian, Đấng gỡ bỏ gánh nặng của địa cầu.

Verse 48

जयति जन-निवासो देवकी-जन्म-वादो । यदु-वर-परिषत् स्वैर् दोर्भिरस्यन्नधर्मम् ॥ जयति जन-निवासो देवकी-जन्म-वादो । यदु-वर-परिषत् स्वैर् दोर्भिरस्यन्नधर्मम् ॥ स्थिर-चर-वृजिन-घ्नः सु-स्मित-श्री-मुखेन । व्रज-पुर-वनितानां वर्धयन् काम-देवम् ॥

Khải hoàn thay Jananivāsa, nơi nương tựa của muôn loài—Đấng được ca tụng là con của Devakī—Đấng giữa hội chúng Yadu ưu tú đã dùng đôi tay hùng mạnh quật ngã phi-dharma. Khải hoàn thay Jananivāsa, lừng danh là con của Devakī. Với gương mặt rạng ngời điểm nụ cười hiền, Ngài diệt trừ khổ não của loài động và loài bất động, và làm dâng trào men say của thần Tình Ái trong lòng các thiếu nữ thành Vraja.

Verse 49

इत्त्थं परस्य निज-वर्त्म-रिरक्षयात्त-लीला-तनोस् तदनुरूप-विडम्बनानि । कर्माणि कर्म-कषणानि यदूत्तमस्य श्रूयाद् अमुष्य पदयोर् अनुवृत्तिम् इच्छन् ॥

Như thế, Đấng Tối Thượng—để gìn giữ con đường thần thánh của chính Ngài—đã nhận thân lila và thực hiện những hành vi bề ngoài như mô phỏng cách sống của con người, nhưng lại tiêu trừ mọi ràng buộc của quả nghiệp. Ai ước muốn bước theo dấu chân của bậc tối thắng trong dòng Yadu, người ấy hãy lắng nghe các lila của Ngài trong sự nương tựa nơi đôi chân sen của Ngài.

Verse 50

मर्त्यस् तयानुसवम् एधितया मुकुन्द- श्रीमद्-कथा-श्रवण-कीर्तन-चिन्तयैति । तद् धाम दुस्तर-कृतान्त-जवापवर्गं ग्रामाद् वनं क्षिति-भुजोऽपि ययुर् यदर्थाः ॥

Một phàm nhân, ngày qua ngày càng thêm chuyên cần trong việc nghe, tụng ca và tưởng niệm những câu chuyện vinh quang về Mukunda, sẽ đạt đến thánh cảnh của Ngài—nơi sức lao nhanh của tử thần khó vượt cũng bị chế ngự. Chính vì mục đích ấy mà ngay cả các bậc quân vương cũng rời bỏ làng thành để vào rừng.