Adhyaya 26

Verse 1

श्रीशुक उवाच एवंविधानि कर्माणि गोपा: कृष्णस्य वीक्ष्य ते । अतद्वीर्यविद: प्रोचु: समभ्येत्य सुविस्मिता: ॥ १ ॥

Śukadeva Gosvāmī nói: Thấy những việc làm của Śrī Kṛṣṇa như nâng núi Govardhana, các mục đồng vô cùng kinh ngạc. Không hiểu được năng lực siêu việt của Ngài, họ đến gần Nanda Mahārāja và nói như sau.

Verse 2

बालकस्य यदेतानि कर्माण्यत्यद्भ‍ुतानि वै । कथमर्हत्यसौ जन्म ग्राम्येष्वात्मजुगुप्सितम् ॥ २ ॥

Những người chăn bò nói: Đứa bé này làm những việc kỳ diệu phi thường; vậy sao Ngài lại đáng sinh giữa chúng ta, những kẻ quê mùa thế tục, một sự sinh ra mà đối với Ngài hẳn là đáng khinh?

Verse 3

य: सप्तहायनो बाल: करेणैकेन लीलया । कथं बिभ्रद् गिरिवरं पुष्करं गजराडिव ॥ ३ ॥

Làm sao một cậu bé bảy tuổi có thể ung dung dùng một tay nâng ngọn núi lớn Govardhana, như voi chúa nâng một đóa sen?

Verse 4

तोकेनामीलिताक्षेण पूतनाया महौजस: । पीत: स्तन: सह प्राणै: कालेनेव वयस्तनो: ॥ ४ ॥

Khi còn là hài nhi mắt chưa kịp mở, Ngài đã bú sữa từ ngực mụ quỷ Pūtanā đầy uy lực, rồi hút luôn cả khí mạng của nó, như thời gian hút cạn tuổi xuân của thân xác.

Verse 5

हिन्वतोऽध: शयानस्य मास्यस्य चरणावुदक् । अनोऽपतद् विपर्यस्तं रुदत: प्रपदाहतम् ॥ ५ ॥

Có lần khi mới ba tháng tuổi, bé Kṛṣṇa nằm dưới một cỗ xe lớn, vừa khóc vừa đạp chân; chỉ vì đầu ngón chân của Ngài chạm vào mà chiếc xe ấy đổ sập và lật ngửa.

Verse 6

एकहायन आसीनो ह्रियमाणो विहायसा । दैत्येन यस्तृणावर्तमहन् कण्ठग्रहातुरम् ॥ ६ ॥

Khi được một tuổi, đang ngồi yên bình, Ngài bị quỷ Tṛṇāvarta cuốn lên trời; nhưng hài nhi Kṛṣṇa nắm chặt cổ nó, khiến nó đau đớn tột cùng, và như thế đã giết chết nó.

Verse 7

क्‍वचिद्धैयङ्गवस्तैन्ये मात्रा बद्ध उदूखले । गच्छन्नर्जुनयोर्मध्ये बाहुभ्यां तावपातयत् ॥ ७ ॥

Một lần, vì bị bắt gặp ăn trộm bơ, mẹ đã dùng dây trói Śrī Kṛṣṇa vào cối giã. Ngài bò bằng hai tay, kéo cối lọt giữa đôi cây arjuna và làm chúng đổ xuống.

Verse 8

वने सञ्चारयन् वत्सान् सरामो बालकैर्वृत: । हन्तुकामं बकं दोर्भ्यां मुखतोऽरिमपाटयत् ॥ ८ ॥

Lần khác, khi Kṛṣṇa chăn bê trong rừng cùng Balarāma và các cậu bé chăn bò, quỷ Bakāsura đến với ý định giết Ngài. Nhưng Kṛṣṇa nắm lấy miệng kẻ thù và xé toạc hắn bằng đôi tay.

Verse 9

वत्सेषु वत्सरूपेण प्रविशन्तं जिघांसया । हत्वा न्यपातयत्तेन कपित्थानि च लीलया ॥ ९ ॥

Muốn giết Kṛṣṇa, quỷ Vatsa cải trang thành bê con và lẻn vào giữa đàn bê. Nhưng Śrī Kṛṣṇa đã giết hắn, rồi dùng chính thân xác ấy làm trò, hất rụng trái kapittha khỏi cây.

Verse 10

हत्वा रासभदैतेयं तद्ब‍न्धूंश्च बलान्वित: । चक्रे तालवनं क्षेमं परिपक्‍वफलान्वितम् ॥ १० ॥

Cùng với Balarāma, Kṛṣṇa đã giết quỷ Rāsabha hình lừa và cả bọn đồng đảng. Nhờ vậy rừng Tālavana được yên ổn, tràn đầy trái cọ chín mọng.

Verse 11

प्रलम्बं घातयित्वोग्रं बलेन बलशालिना । अमोचयद् व्रजपशून्गोपांश्चारण्यवह्नित: ॥ ११ ॥

Sau khi sắp đặt để Balarāma hùng mạnh giết quỷ Pralamba hung tợn, Kṛṣṇa đã cứu các cậu bé chăn bò và đàn gia súc ở Vraja khỏi trận cháy rừng.

Verse 12

आशीविषतमाहीन्द्रं दमित्वा विमदं ह्रदात् । प्रसह्योद्वास्य यमुनां चक्रेऽसौ निर्विषोदकाम् ॥ १२ ॥

Śrī Kṛṣṇa đã chế ngự con rắn độc Kāliya, hạ nhục lòng kiêu mạn của nó và cưỡng bức đuổi nó khỏi hồ sông Yamunā. Nhờ vậy, Chúa tể làm cho nước Yamunā trở nên không còn độc tố.

Verse 13

दुस्त्यजश्चानुरागोऽस्मिन् सर्वेषां नो व्रजौकसाम् । नन्दते तनयेऽस्मासु तस्याप्यौत्पत्तिक: कथम् ॥ १३ ॥

Hỡi Nanda, vì sao tình thương của tất cả chúng tôi, dân Vraja, đối với con trai ông lại khó dứt đến thế? Và vì sao chính Ngài cũng tự nhiên, một cách tự phát, lại đầy luyến ái đối với chúng tôi?

Verse 14

क्‍व सप्तहायनो बाल: क्‍व महाद्रिविधारणम् । ततो नो जायते शङ्का व्रजनाथ तवात्मजे ॥ १४ ॥

Một mặt, cậu bé này chỉ mới bảy tuổi; mặt khác, chúng tôi thấy Ngài đã nâng giữ ngọn đồi lớn Govardhana. Vì thế, ôi chúa tể Vraja, trong lòng chúng tôi nảy sinh nghi vấn về con trai của ông.

Verse 15

श्रीनन्द उवाच श्रूयतां मे वचो गोपा व्येतु शङ्का च वोऽर्भके । एनं कुमारमुद्दिश्य गर्गो मे यदुवाच ह ॥ १५ ॥

Śrī Nanda đáp: “Hỡi các gopa, hãy nghe lời ta và để mọi nghi ngờ về đứa con nhỏ của ta tan biến. Trước đây, Garga Muni đã nói với ta về cậu bé này như sau.”

Verse 16

वर्णास्त्रय: किलास्यासन् गृह्णतोऽनुयुगं तनू: । शुक्लो रक्तस्तथा पीत इदानीं कृष्णतां गत: ॥ १६ ॥

[Garga Muni đã nói:] Con trai ông xuất hiện như một hóa thân trong mỗi thời đại. Trước kia Ngài mang ba sắc—trắng, đỏ và vàng—còn nay Ngài hiển lộ với sắc đen sẫm của Kṛṣṇa.

Verse 17

प्रागयं वसुदेवस्य क्‍वचिज्जातस्तवात्मज: । वासुदेव इति श्रीमानभिज्ञा: सम्प्रचक्षते ॥ १७ ॥

Đứa con rực rỡ của ông, vì nhiều duyên cớ, trước kia đôi khi đã từng hiện ra như con của Vasudeva; bởi vậy những bậc thông tuệ đôi lúc gọi hài nhi này là ‘Vāsudeva’.

Verse 18

बहूनि सन्ति नामानि रूपाणि च सुतस्य ते । गुणकर्मानुरूपाणि तान्यहं वेद नो जना: ॥ १८ ॥

Con trai của ông có nhiều danh xưng và nhiều hình tướng, tùy theo những phẩm tính siêu việt và các lila (hành trạng thiêng liêng) của Ngài; điều ấy ta biết, còn người đời nói chung thì không hiểu.

Verse 19

एष व: श्रेय आधास्यद् गोपगोकुलनन्दन: । अनेन सर्वदुर्गाणि यूयमञ्जस्तरिष्यथ ॥ १९ ॥

Hài nhi này, niềm vui của dân chăn bò Gokula, sẽ luôn đem điều lành và làm tăng trưởng hỷ lạc siêu việt cho các ông; nhờ ân điển của Ngài, các ông sẽ dễ dàng vượt qua mọi gian nan.

Verse 20

पुरानेन व्रजपते साधवो दस्युपीडिता: । अराजके रक्ष्यमाणा जिग्युर्दस्यून्समेधिता: ॥ २० ॥

Hỡi Nanda, chủ nhân Vraja, theo sử truyện trong Purana: khi chính quyền trở nên rối loạn và bất lực, người lương thiện bị bọn cướp quấy nhiễu, thì hài nhi này đã xuất hiện để chế ngự kẻ gian ác và bảo hộ dân chúng, khiến họ được an ổn mà hưng thịnh.

Verse 21

य एतस्मिन् महाभागे प्रीतिं कुर्वन्ति मानवा: । नारयोऽभिभवन्त्येतान् विष्णुपक्षानिवासुरा: ॥ २१ ॥

Ai nuôi lòng mến yêu đối với bậc đại phúc này—Śrī Kṛṣṇa, đấng toàn cát tường—thì kẻ thù không thể khuất phục; như các asura không thể hại chư thiên có Viṣṇu đứng về phía mình, cũng vậy người gắn bó với Kṛṣṇa là bất khả chiến bại.

Verse 22

तस्मान्नन्द कुमारोऽयं नारायणसमो गुणै: । श्रिया कीर्त्यानुभावेन तत्कर्मसु न विस्मय: ॥ २२ ॥

Vì vậy, hỡi Nanda Mahārāja, đứa con này của ngài về các phẩm tính siêu việt thì ngang với Nārāyaṇa. Về uy lực, thánh danh, danh tiếng và ảnh hưởng, Ngài đúng như Nārāyaṇa; do đó chớ kinh ngạc trước những hành vi của Ngài.

Verse 23

इत्यद्धा मां समादिश्य गर्गे च स्वगृहं गते । मन्ये नारायणस्यांशं कृष्णमक्लिष्टकारिणम् ॥ २३ ॥

Sau khi hiền triết Garga nói rõ như vậy với ta rồi trở về nhà, ta bắt đầu nghĩ rằng Kṛṣṇa—Đấng giữ cho chúng ta khỏi khổ não—thật sự là một phần mở rộng (aṁśa) của Chúa Nārāyaṇa.

Verse 24

इति नन्दवच: श्रुत्वा गर्गगीतं व्रजौकस: । मुदिता नन्दमानर्चु: कृष्णं च गतविस्मया: ॥ २४ ॥

Nghe Nanda Mahārāja thuật lại lời của Garga Muni, dân cư Vraja trở nên hân hoan. Sự bối rối của họ tan biến, và họ tôn kính thờ phụng Nanda cùng Đức Chúa Kṛṣṇa.

Verse 25

देवे वर्षति यज्ञविप्लवरुषा वज्राश्मवर्षानिलै:सीदत्पालपशुस्त्रियात्मशरणं द‍ृष्ट्वानुकम्प्युत्स्मयन् । उत्पाट्यैककरेण शैलमबलो लीलोच्छिलीन्ध्रं यथाबिभ्रद् गोष्ठमपान्महेन्द्रमदभित् प्रीयान्न इन्द्रो गवाम् ॥ २५ ॥

Vì lễ tế bị phá vỡ, Indra nổi giận, khiến mưa như trút, mưa đá, sấm sét và gió dữ tràn xuống Gokula, làm các mục đồng, muôn thú và phụ nữ khổ sở. Thấy họ chỉ nương tựa nơi Ngài, Đức Kṛṣṇa đầy lòng từ mỉm cười và nâng núi Govardhana bằng một tay, như đứa trẻ nhấc cây nấm để chơi. Giơ núi che chở cộng đồng mục đồng, Ngài đập tan kiêu mạn giả dối của Mahendra. Nguyện Govinda, Chúa Tể của đàn bò, hoan hỷ với chúng con.