Adhyaya 25

Verse 1

मैत्रेय उवाच इति सन्दिश्य भगवान् बार्हिषदैरभिपूजित: । पश्यतां राजपुत्राणां तत्रैवान्तर्दधे हर: ॥ १ ॥

Maitreya nói: Sau khi chỉ dạy như vậy, Bhagavān Hara (Śiva) được các con trai của vua Barhiṣat thờ phụng với lòng bhakti và sự kính trọng. Trước mắt các hoàng tử, Ngài liền ẩn mất ngay tại đó.

Verse 2

रुद्रगीतं भगवत: स्तोत्रं सर्वे प्रचेतस: । जपन्तस्ते तपस्तेपुर्वर्षाणामयुतं जले ॥ २ ॥

Tất cả các hoàng tử Pracetā đứng trong nước suốt mười nghìn năm, nhất mực trì tụng bài tán tụng do Bhagavān Rudra ban cho.

Verse 3

प्राचीनबर्हिषं क्षत्त: कर्मस्वासक्तमानसम् । नारदोऽध्यात्मतत्त्वज्ञ: कृपालु: प्रत्यबोधयत् ॥ ३ ॥

Hỡi Kṣattā, vua Prācīnabarhiṣ có tâm trí dính mắc vào các hành vi cầu quả. Khi ấy, thánh nhân Nārada, bậc thông tỏ chân lý tâm linh và đầy lòng từ mẫn, đã cảm thương và khai ngộ cho nhà vua về đời sống thiêng liêng.

Verse 4

श्रेयस्त्वं कतमद्राजन् कर्मणात्मन ईहसे । दु:खहानि: सुखावाप्ति: श्रेयस्तन्नेह चेष्यते ॥ ४ ॥

Nārada Muni hỏi: “Tâu Đại vương, ngài mong cầu điều thiện tối thượng nào qua những nghiệp hành cầu quả báo? Mục đích cao nhất của đời sống là diệt khổ và đạt lạc, nhưng hai điều ấy không thể thành tựu chỉ bằng nghiệp cầu quả.”

Verse 5

राजोवाच न जानामि महाभाग परं कर्मापविद्धधी: । ब्रूहि मे विमलं ज्ञानं येन मुच्येय कर्मभि: ॥ ५ ॥

Nhà vua thưa: “Ôi Nārada đại đức, trí ta bị vướng trong nghiệp cầu quả nên chẳng biết mục đích tối hậu. Xin chỉ dạy cho ta tri kiến thanh tịnh, để ta được giải thoát khỏi trói buộc của nghiệp.”

Verse 6

गृहेषु कूटधर्मेषु पुत्रदारधनार्थधी: । न परं विन्दते मूढो भ्राम्यन् संसारवर्त्मसु ॥ ६ ॥

Kẻ chỉ ham “bổn phận” giả danh của đời gia thất—bị trói bởi con, vợ và của cải—không tìm ra mục đích tối hậu. Người mê muội ấy lang thang trên nẻo luân hồi, mang nhiều thân phận khác nhau.

Verse 7

नारद उवाच भो भो: प्रजापते राजन् पशून् पश्य त्वयाध्वरे । संज्ञापिताञ्जीवसङ्घान्निर्घृणेन सहस्रश: ॥ ७ ॥

Nārada nói: “Tâu bậc chúa dân, thưa Đại vương, xin hãy nhìn những loài vật mà trong đàn tế ngài đã hiến sinh hàng ngàn, không chút từ bi.”

Verse 8

एते त्वां सम्प्रतीक्षन्ते स्मरन्तो वैशसं तव । सम्परेतम् अय:कूटैश्छिन्दन्त्युत्थितमन्यव: ॥ ८ ॥

Tất cả những con vật ấy đang chờ cái chết của ngài, nhớ lại sự tàn hại ngài đã gây. Khi ngài qua đời, chúng sẽ bừng giận và dùng sừng như sắt nhọn đâm xuyên thân ngài.

Verse 9

अत्र ते कथयिष्येऽमुमितिहासं पुरातनम् । पुरञ्जनस्य चरितं निबोध गदतो मम ॥ ९ ॥

Trong mối liên hệ này, ta sẽ kể cho ngươi một chuyện xưa cổ về hạnh trạng của vua Purañjana. Hãy lắng nghe thật chăm chú.

Verse 10

आसीत्पुरञ्जनो नाम राजा राजन् बृहच्छ्रवा: । तस्याविज्ञातनामासीत्सखाविज्ञातचेष्टित: ॥ १० ॥

Tâu Đại vương, thuở xưa có một vị vua tên Purañjana, nổi danh bởi những công hạnh lớn lao. Ngài có một người bạn tên Avijñāta; không ai hiểu được hành trạng của người ấy.

Verse 11

सोऽन्वेषमाण: शरणं बभ्राम पृथिवीं प्रभु: । नानुरूपं यदाविन्ददभूत्स विमना इव ॥ ११ ॥

Vua ấy tìm nơi nương náu thích hợp nên đi khắp cõi đất. Dẫu rong ruổi nhiều, ngài vẫn không gặp chỗ vừa lòng, cuối cùng trở nên u sầu và thất vọng.

Verse 12

न साधु मेने ता: सर्वा भूतले यावती: पुर: । कामान् कामयमानोऽसौ तस्य तस्योपपत्तये ॥ १२ ॥

Vì những dục vọng hưởng thụ giác quan vô hạn, vua ấy đi khắp nơi mong thỏa mãn, nhưng không thành nào trên mặt đất khiến ngài thấy đủ đầy; ở đâu cũng cảm nhận sự thiếu hụt.

Verse 13

स एकदा हिमवतो दक्षिणेष्वथ सानुषु । ददर्श नवभिर्द्वार्भि: पुरं लक्षितलक्षणाम् ॥ १३ ॥

Một lần, ở phía nam dãy Hi-mã-lạp-sơn, trong Bhārata-varṣa, ngài thấy một thành có chín cổng, mang đủ mọi dấu hiệu cát tường.

Verse 14

प्राकारोपवनाट्टालपरिखैरक्षतोरणै: । स्वर्णरौप्यायसै: श‍ृङ्गै: सङ्कुलां सर्वतो गृहै: ॥ १४ ॥

Thành ấy được bao bọc bởi tường thành, vườn cây, tháp canh, hào nước và cổng được canh giữ. Nhà cửa dày đặc khắp nơi, mái vòm trang sức bằng vàng, bạc và sắt, rực rỡ trang nghiêm.

Verse 15

नीलस्फटिकवैदूर्यमुक्तामरकतारुणै: । क्लृप्तहर्म्यस्थलीं दीप्तां श्रिया भोगवतीमिव ॥ १५ ॥

Nền các dinh thự trong thành được lát bằng lam ngọc, pha lê, vaidurya, ngọc trai, lục bảo và hồng ngọc. Nhờ ánh huy hoàng của những ngôi nhà ấy, kinh thành được ví như đô thành thiên giới mang tên Bhogavatī.

Verse 16

सभाचत्वररथ्याभिराक्रीडायतनापणै: । चैत्यध्वजपताकाभिर्युक्तां विद्रुमवेदिभि: ॥ १६ ॥

Trong thành có các hội trường, quảng trường giao lộ, đường phố, nơi vui chơi, quán rượu, sòng bạc, chợ búa, chỗ nghỉ chân, tháp miếu, cờ và phướn; lại có những bệ thờ bằng san hô tô điểm. Tất cả đều bao quanh và làm đẹp cho thành ấy.

Verse 17

पुर्यास्तु बाह्योपवने दिव्यद्रुमलताकुले । नदद्विहङ्गालिकुलकोलाहलजलाशये ॥ १७ ॥

Ở ngoại vi thành có khu vườn đầy cây đẹp và dây leo, bao quanh một hồ nước thanh nhã. Chung quanh hồ, đàn chim và bầy ong luôn ríu rít, vo ve như tụng ca không dứt.

Verse 18

हिमनिर्झरविप्रुष्मत्कुसुमाकरवायुना । चलत्प्रवालविटपनलिनीतटसम्पदि ॥ १८ ॥

Những hạt nước li ti từ thác đổ xuống từ núi tuyết được gió xuân mang theo, rắc lên cành cây bên bờ hồ. Cành non đỏ như san hô lay động, khiến vẻ đẹp bờ sen càng thêm diễm lệ.

Verse 19

नानारण्यमृगव्रातैरनाबाधे मुनिव्रतै: । आहूतं मन्यते पान्थो यत्र कोकिलकूजितै: ॥ १९ ॥

Trong khu vườn tuyệt mỹ ấy, bầy thú rừng cũng trở nên hiền hòa, không bạo hại và không ganh ghét như các bậc ẩn sĩ; vì thế chúng chẳng tấn công ai. Lại thêm tiếng chim cu gáy êm đềm như mời gọi người lữ hành dừng chân nghỉ ngơi nơi vườn đẹp ấy.

Verse 20

यद‍ृच्छयागतां तत्र ददर्श प्रमदोत्तमाम् । भृत्यैर्दशभिरायान्तीमेकैकशतनायकै: ॥ २० ॥

Khi dạo bước trong khu vườn kỳ diệu ấy, vua Purañjana bỗng gặp một thiếu nữ tuyệt sắc. Nàng đi lại thong dong, không vướng bận việc gì. Theo nàng có mười người hầu, và mỗi người hầu lại có hàng trăm người vợ đi kèm.

Verse 21

पञ्चशीर्षाहिना गुप्तां प्रतीहारेण सर्वत: । अन्वेषमाणामृषभमप्रौढां कामरूपिणीम् ॥ २१ ॥

Người nữ ấy được một con rắn năm đầu che chở bốn phía, lại có kẻ giữ cửa canh phòng. Nàng trẻ trung và tuyệt mỹ; tuy có thể biến hóa tùy ý, nàng vẫn tỏ ra bồn chồn như đang tìm một người chồng xứng đáng.

Verse 22

सुनासां सुदतीं बालां सुकपोलां वराननाम् । समविन्यस्तकर्णाभ्यां बिभ्रतीं कुण्डलश्रियम् ॥ २२ ॥

Mũi, hàm răng và vầng trán của nàng đều tuyệt đẹp. Đôi má duyên dáng, gương mặt rạng ngời. Hai tai cân xứng, mang vẻ lộng lẫy của đôi hoa tai sáng chói.

Verse 23

पिशङ्गनीवीं सुश्रोणीं श्यामां कनकमेखलाम् । पद्‌भ्यां क्‍वणद्‌भ्यां चलन्तीं नूपुरैर्देवतामिव ॥ २३ ॥

Eo và hông nàng vô cùng duyên dáng. Nàng khoác y phục vàng, thắt đai vàng rực. Khi bước đi, chuông chân ngân vang; nàng hiện ra như một tiên nữ chốn thiên cung.

Verse 24

स्तनौ व्यञ्जितकैशोरौ समवृत्तौ निरन्तरौ । वस्त्रान्तेन निगूहन्तीं व्रीडया गजगामिनीम् ॥ २४ ॥

Người phụ nữ ấy bước đi như voi lớn; vì thẹn thùng, nàng dùng vạt sari che đi đôi bầu ngực tròn đầy, cân xứng và kề sát nhau, che mãi không thôi.

Verse 25

तामाह ललितं वीर: सव्रीडस्मितशोभनाम् । स्‍निग्धेनापाङ्गपुङ्खेन स्पृष्ट: प्रेमोद्भ्रमद्भ्रुवा ॥ २५ ॥

Vị anh hùng Purañjana dịu dàng ngỏ lời với thiếu nữ tuyệt sắc, rạng ngời bởi nụ cười e thẹn. Bị mũi tên của ánh nhìn nghiêng đầy ân tình chạm đến, chàng bối rối say sưa vì tình ái.

Verse 26

का त्वं कञ्जपलाशाक्षि कस्यासीह कुत: सति । इमामुप पुरीं भीरु किं चिकीर्षसि शंस मे ॥ २६ ॥

Hỡi người có đôi mắt như lá sen, xin cho ta biết nàng là ai, từ đâu đến và là ái nữ của ai. Nàng dường như rất trinh khiết. Hỡi thiếu nữ e dè, nàng đến gần thành này để làm gì, toan tính điều chi? Xin hãy nói rõ cho ta.

Verse 27

क एतेऽनुपथा ये त एकादश महाभटा: । एता वा ललना: सुभ्रु कोऽयं तेऽहि: पुर:सर: ॥ २७ ॥

Hỡi người có hàng mày đẹp, mười một vệ sĩ dũng mãnh đi theo nàng là ai? Mười người hầu đặc biệt kia là ai? Những phụ nữ theo sau họ là ai? Và con rắn đi trước dẫn đường cho nàng là ai?

Verse 28

त्वं ह्रीर्भवान्यस्यथ वाग्रमा पतिं विचिन्वती किं मुनिवद्रहो वने । त्वदङ्‌घ्रिकामाप्तसमस्तकामं क्‍व पद्मकोश: पतित: कराग्रात् ॥ २८ ॥

Hỡi thiếu nữ mỹ lệ, nàng như Śrī Lakṣmī, như Bhavānī, hay như Sarasvatī—hiền thê của Brahmā. Thế nhưng vì sao nàng lặng lẽ như bậc muni mà lang thang trong rừng sâu? Nàng đang tìm phu quân của mình chăng? Dù phu quân nàng là ai, chỉ cần biết nàng thủy chung như vậy, người ấy sẽ được đầy đủ mọi phú quý. Ta ngỡ nàng là Lakṣmī, nhưng chẳng thấy hoa sen trong tay; vậy hoa sen ấy đã rơi khỏi đầu ngón tay nàng ở đâu, hay nàng đã ném nó về nơi nào?

Verse 29

नासां वरोर्वन्यतमा भुविस्पृक् पुरीमिमां वीरवरेण साकम् । अर्हस्यलङ्कर्तुमदभ्रकर्मणा लोकं परं श्रीरिव यज्ञपुंसा ॥ २९ ॥

Hỡi người nữ phúc lành, vì đôi chân nàng chạm đất nên nàng dường như không thuộc những tiên nữ ta đã nhắc. Nếu nàng là người nữ của cõi này, thì như Śrī-devī cùng Bhagavān Viṣṇu làm tăng vẻ huy hoàng của Vaikuṇṭha, nàng cũng có thể, khi kết giao với ta, làm đẹp thêm thành này; hãy biết ta là bậc anh hùng và vị vua đầy quyền lực.

Verse 30

यदेष मापाङ्गविखण्डितेन्द्रियं सव्रीडभावस्मितविभ्रमद्भ्रुवा । त्वयोपसृष्टो भगवान्मनोभव: प्रबाधतेऽथानुगृहाण शोभने ॥ ३० ॥

Hôm nay ánh nhìn liếc của nàng đã khuấy động tâm trí và các giác quan của ta. Nụ cười vừa e thẹn vừa chan chứa dục tình, cùng nét lượn của đôi mày nàng, đã làm Manobhava (Kāmadeva) trong ta bừng dậy mạnh mẽ; vì thế, hỡi người đẹp, xin thương xót ta.

Verse 31

त्वदाननं सुभ्रु सुतारलोचनं व्यालम्बिनीलालकवृन्दसंवृतम् । उन्नीय मे दर्शय वल्गुवाचकं यद्‌व्रीडया नाभिमुखं शुचिस्मिते ॥ ३१ ॥

Hỡi cô gái mày đẹp, gương mặt nàng rạng ngời với đôi mắt duyên dáng, lại được viền quanh bởi những lọn tóc xanh sẫm buông rủ. Từ miệng nàng tuôn ra lời ngọt ngào, nhưng vì e thẹn nàng không nhìn ta trực diện. Vậy, hỡi người có nụ cười thanh khiết, xin nâng đầu lên nhìn ta và mỉm cười dịu dàng.

Verse 32

नारद उवाच इत्थं पुरञ्जनं नारी याचमानमधीरवत् । अभ्यनन्दत तं वीरं हसन्ती वीर मोहिता ॥ ३२ ॥

Nārada nói tiếp: Tâu Đại vương, như vậy Purañjana, trong cơn nôn nóng, đã khẩn cầu cô gái ấy. Bị lời nói của vị anh hùng cuốn hút, nàng mỉm cười và chấp thuận lời thỉnh cầu; lúc ấy nàng quả đã bị nhà vua mê hoặc.

Verse 33

न विदाम वयं सम्यक्‍कर्तारं पुरुषर्षभ । आत्मनश्च परस्यापि गोत्रं नाम च यत्कृतम् ॥ ३३ ॥

Cô gái nói: Hỡi bậc ưu tú trong loài người, ta không biết rõ ai đã sinh ra ta. Ta cũng không biết gotra, tên gọi và nguồn gốc của chính ta, cũng như của những người đồng hành cùng ta.

Verse 34

इहाद्य सन्तमात्मानं विदाम न तत: परम् । येनेयं निर्मिता वीर पुरी शरणमात्मन: ॥ ३४ ॥

Hỡi vị anh hùng vĩ đại, chúng tôi chỉ biết rằng mình đang tồn tại ở nơi này. Chúng tôi không biết điều gì sẽ đến sau đó. Quả thực, chúng tôi ngu muội đến mức không quan tâm tìm hiểu xem ai đã tạo ra thành phố xinh đẹp này để chúng tôi cư ngụ.

Verse 35

एते सखाय: सख्यो मे नरा नार्यश्च मानद । सुप्तायां मयि जागर्ति नागोऽयं पालयन् पुरीम् ॥ ३५ ॥

Thưa ngài, tất cả những người nam và nữ ở cùng tôi đây đều là bạn bè của tôi, và con rắn này, kẻ luôn luôn thức, bảo vệ thành phố này ngay cả trong giờ tôi ngủ. Tôi chỉ biết bấy nhiêu thôi. Tôi không biết gì ngoài điều này.

Verse 36

दिष्ट्यागतोऽसि भद्रं ते ग्राम्यान् कामानभीप्ससे । उद्वहिष्यामि तांस्तेऽहं स्वबन्धुभिररिन्दम ॥ ३६ ॥

Hỡi người tiêu diệt kẻ thù, ngài đã đến đây bằng cách này hay cách khác. Đây quả là vận may lớn cho tôi. Cầu chúc mọi điều tốt lành đến với ngài. Ngài có ham muốn to lớn về sự thỏa mãn các giác quan, và tôi cùng các bạn hữu sẽ cố gắng hết sức trên mọi phương diện để đáp ứng mong muốn của ngài.

Verse 37

इमां त्वमधितिष्ठस्व पुरीं नवमुखीं विभो । मयोपनीतान् गृह्णान: कामभोगान् शतं समा: ॥ ३७ ॥

Thưa chúa công, tôi vừa sắp xếp thành phố chín cổng này cho ngài để ngài có thể hưởng mọi loại khoái lạc giác quan. Ngài có thể sống ở đây một trăm năm, và mọi thứ để thỏa mãn giác quan của ngài sẽ được cung cấp đầy đủ.

Verse 38

कं नु त्वदन्यं रमये ह्यरतिज्ञमकोविदम् । असम्परायाभिमुखमश्वस्तनविदं पशुम् ॥ ३८ ॥

Làm sao tôi có thể mong đợi kết hợp với những người khác, những kẻ không am hiểu về tình dục cũng như không biết cách tận hưởng cuộc sống khi còn sống hay sau khi chết? Những kẻ ngu ngốc như vậy giống như loài thú vì chúng không biết quy trình hưởng thụ giác quan trong kiếp này và kiếp sau.

Verse 39

धर्मो ह्यत्रार्थकामौ च प्रजानन्दोऽमृतं यश: । लोका विशोका विरजा यान्न केवलिनो विदु: ॥ ३९ ॥

Người nữ nói: Trong đời này, nếp sống gia chủ ban cho niềm vui về dharma, artha, kāma và hỷ lạc con cháu. Rồi cũng khởi lên ước muốn danh tiếng và mokṣa. Nhờ quả của tế lễ yajña mà được thăng lên các cõi cao. Hạnh phúc vật chất ấy hầu như các bậc khổ hạnh kevalin không biết; họ cũng khó tưởng tượng.

Verse 40

पितृदेवर्षिमर्त्यानां भूतानामात्मनश्च ह । क्षेम्यं वदन्ति शरणं भवेऽस्मिन् यद्गृहाश्रम: ॥ ४० ॥

Người nữ nói tiếp: Theo các bậc thẩm quyền, trong cõi đời này nếp sống gia chủ là nơi nương tựa an ổn—làm đẹp lòng tổ tiên, chư thiên, các ṛṣi, loài người, mọi chúng sinh và cả chính mình; vì thế thật lợi ích.

Verse 41

का नाम वीर विख्यातं वदान्यं प्रियदर्शनम् । न वृणीत प्रियं प्राप्तं माद‍ृशी त्वाद‍ृशं पतिम् ॥ ४१ ॥

Hỡi dũng sĩ thân yêu, ai trên đời lại không nhận một người chồng như chàng? Chàng nổi danh, rộng lòng, dung mạo khả ái và dễ được gặp. Người nữ như thiếp, đã được chàng làm người thương, sao lại không chọn chàng?

Verse 42

कस्या मनस्ते भुवि भोगिभोगयो: स्त्रिया न सज्जेद्भुजयोर्महाभुज । योऽनाथवर्गाधिमलं घृणोद्धत स्मितावलोकेन चरत्यपोहितुम् ॥ ४२ ॥

Hỡi bậc đại lực, trên đời này người nữ nào lại không vướng lòng nơi đôi tay chàng, tựa thân rắn uốn lượn đầy mê hoặc? Với nụ cười và ánh nhìn quyến rũ, cùng lòng thương xót mạnh mẽ, chàng xua tan khổ não của những người đàn bà không nơi nương tựa như thiếp. Thiếp nghĩ chàng du hành trên mặt đất chỉ để lợi ích cho chúng thiếp mà thôi.

Verse 43

नारद उवाच इति तौ दम्पती तत्र समुद्य समयं मिथ: । तां प्रविश्य पुरीं राजन्मुमुदाते शतं समा: ॥ ४३ ॥

Đại hiền Nārada nói: Tâu Đại vương, như vậy đôi vợ chồng ấy, nương tựa nhau bằng sự thấu hiểu lẫn nhau, đã bước vào thành ấy và hưởng thụ đời sống suốt một trăm năm.

Verse 44

उपगीयमानो ललितं तत्र तत्र च गायकै: । क्रीडन् परिवृत: स्त्रीभिर्ह्रदिनीमाविशच्छुचौ ॥ ४४ ॥

Khắp nơi, các ca công hát lên một cách dịu dàng về vinh quang và công hạnh của vua Purañjana. Khi nắng hè gay gắt, nhà vua bước vào hồ nước mát, được nhiều phụ nữ vây quanh và hưởng thụ sự bầu bạn của họ.

Verse 45

सप्तोपरि कृता द्वार: पुरस्तस्यास्तु द्वे अध: । पृथग्विषयगत्यर्थं तस्यां य: कश्चनेश्वर: ॥ ४५ ॥

Trong thành ấy có chín cửa: bảy ở phía trên và hai ở phía dưới, ẩn trong lòng đất. Chúng được dựng để đi đến những cảnh giới khác nhau, và vị chủ thành sử dụng cả chín cửa ấy.

Verse 46

पञ्च द्वारस्तु पौरस्त्या दक्षिणैका तथोत्तरा । पश्चिमे द्वे अमूषां ते नामानि नृप वर्णये ॥ ४६ ॥

Tâu Đại vương, trong chín cửa ấy có năm cửa hướng đông, một cửa hướng bắc, một cửa hướng nam và hai cửa hướng tây. Nay tôi xin thuật tên các cửa khác nhau ấy.

Verse 47

खद्योताविर्मुखी च प्राग्द्वारावेकत्र निर्मिते । विभ्राजितं जनपदं याति ताभ्यां द्युमत्सख: ॥ ४७ ॥

Hai cửa mang tên Khadyotā và Āvirmukhī quay về hướng đông và được dựng tại cùng một chỗ. Qua hai cửa ấy, nhà vua cùng người bạn tên Dyumān thường đến xứ Vibhrājita.

Verse 48

नलिनी नालिनी च प्राग्द्वारावेकत्र निर्मिते । अवधूतसखस्ताभ्यां विषयं याति सौरभम् ॥ ४८ ॥

Cũng vậy, ở phía đông có đôi cửa mang tên Nalinī và Nālinī, cũng được dựng tại cùng một chỗ. Qua các cửa ấy, nhà vua cùng người bạn tên Avadhūta thường đến xứ Saurabha.

Verse 49

मुख्या नाम पुरस्ताद् द्वास्तयापणबहूदनौ । विषयौ याति पुरराड्रसज्ञविपणान्वित: ॥ ४९ ॥

Cổng thứ năm ở phía đông được gọi là Mukhyā, nghĩa là ‘cổng chính’. Qua cổng ấy, vua Purañjana cùng hai bạn Rasajña và Vipaṇa thường đến hai nơi mang tên Bahūdana và Āpaṇa.

Verse 50

पितृहूर्नृप पुर्या द्वार्दक्षिणेन पुरञ्जन: । राष्ट्रं दक्षिणपञ्चालं याति श्रुतधरान्वित: ॥ ५० ॥

Cổng phía nam của thành được gọi là Pitṛhū. Qua cổng ấy, vua Purañjana cùng người bạn Śrutadhara thường đến xứ Dakṣiṇa-pañcāla.

Verse 51

देवहूर्नाम पुर्या द्वा उत्तरेण पुरञ्जन: । राष्ट्रमुत्तरपञ्चालं याति श्रुतधरान्वित: ॥ ५१ ॥

Ở phía bắc có cổng mang tên Devahū. Qua cổng ấy, vua Purañjana cùng bạn Śrutadhara thường đến vùng Uttara-pañcāla.

Verse 52

आसुरी नाम पश्चाद् द्वास्तया याति पुरञ्जन: । ग्रामकं नाम विषयं दुर्मदेन समन्वित: ॥ ५२ ॥

Ở phía tây có cổng mang tên Āsurī. Qua cổng ấy, vua Purañjana cùng bạn Durmada thường đến thành Grāmaka.

Verse 53

निऋर्तिर्नाम पश्चाद् द्वास्तया याति पुरञ्जन: । वैशसं नाम विषयं लुब्धकेन समन्वित: ॥ ५३ ॥

Một cổng khác ở phía tây được gọi là Nirṛti. Qua cổng ấy, vua Purañjana cùng bạn Lubdhaka thường đến nơi mang tên Vaiśasa.

Verse 54

अन्धावमीषां पौराणां निर्वाक्पेशस्कृतावुभौ । अक्षण्वतामधिपतिस्ताभ्यां याति करोति च ॥ ५४ ॥

Trong thành ấy có rất nhiều cư dân; trong số đó có hai kẻ mù tên là Nirvāk và Peśaskṛt. Dẫu vua Purañjana là bậc chủ của dân chúng có mắt, nhưng đáng tiếc ông lại kết giao với những kẻ mù ấy. Cùng họ, ông đi đây đi đó và làm đủ mọi việc.

Verse 55

स यर्ह्यन्त:पुरगतो विषूचीनसमन्वित: । मोहं प्रसादं हर्षं वा याति जायात्मजोद्भवम् ॥ ५५ ॥

Khi ông vào nội thất, ông đi cùng người hầu cận chính—tức tâm—tên là Viṣūcīna. Lúc ấy, từ vợ và con cái, ảo tưởng, sự thỏa mãn và niềm vui liền sinh khởi trong ông.

Verse 56

एवं कर्मसु संसक्त: कामात्मा वञ्चितोऽबुध: । महिषी यद्यदीहेत तत्तदेवान्ववर्तत ॥ ५६ ॥

Vì thế, bị vướng mắc trong các hành vi và đầy dục vọng, vua Purañjana ngu muội đã bị trí tuệ vật chất chi phối và lừa dối. Quả thật, hoàng hậu muốn gì, ông đều thuận theo và đáp ứng điều ấy.

Verse 57

क्‍वचित्पिबन्त्यां पिबति मदिरां मदविह्वल: । अश्नन्त्यां क्‍वचिदश्नाति जक्षत्यां सह जक्षिति ॥ ५७ ॥ क्‍वचिद्गायति गायन्त्यां रुदत्यां रुदति क्‍वचित् । क्‍वचिद्धसन्त्यां हसति जल्पन्त्यामनु जल्पति ॥ ५८ ॥ क्‍वचिद्धावति धावन्त्यां तिष्ठन्त्यामनु तिष्ठति । अनु शेते शयानायामन्वास्ते क्‍वचिदासतीम् ॥ ५९ ॥ क्‍वचिच्छृणोति श‍ृण्वन्त्यां पश्यन्त्यामनु पश्यति । क्‍वचिज्जिघ्रति जिघ्रन्त्यां स्पृशन्त्यां स्पृशति क्‍वचित् ॥ ६० ॥ क्‍वचिच्च शोचतीं जायामनुशोचति दीनवत् । अनु हृष्यति हृष्यन्त्यां मुदितामनु मोदते ॥ ६१ ॥

Khi hoàng hậu uống rượu, vua Purañjana cũng uống trong cơn say. Khi nàng ăn, ông cũng ăn; khi nàng nhai, ông cũng nhai. Khi nàng hát, ông cũng hát; khi nàng khóc, ông cũng khóc; khi nàng cười, ông cũng cười; khi nàng nói lời buông thả, ông cũng nói theo. Khi nàng chạy, ông cũng chạy; khi nàng đứng yên, ông cũng đứng; khi nàng nằm, ông cũng nằm theo; khi nàng ngồi, ông cũng ngồi. Khi nàng nghe, ông cũng nghe; khi nàng nhìn, ông cũng nhìn; khi nàng ngửi, ông cũng ngửi; khi nàng chạm, ông cũng chạm. Khi người vợ yêu dấu than khóc, ông cũng than khóc như kẻ đáng thương; khi nàng vui hưởng, ông cũng vui hưởng; khi nàng thỏa mãn, ông cũng thỏa mãn.

Verse 58

क्‍वचित्पिबन्त्यां पिबति मदिरां मदविह्वल: । अश्नन्त्यां क्‍वचिदश्नाति जक्षत्यां सह जक्षिति ॥ ५७ ॥ क्‍वचिद्गायति गायन्त्यां रुदत्यां रुदति क्‍वचित् । क्‍वचिद्धसन्त्यां हसति जल्पन्त्यामनु जल्पति ॥ ५८ ॥ क्‍वचिद्धावति धावन्त्यां तिष्ठन्त्यामनु तिष्ठति । अनु शेते शयानायामन्वास्ते क्‍वचिदासतीम् ॥ ५९ ॥ क्‍वचिच्छृणोति श‍ृण्वन्त्यां पश्यन्त्यामनु पश्यति । क्‍वचिज्जिघ्रति जिघ्रन्त्यां स्पृशन्त्यां स्पृशति क्‍वचित् ॥ ६० ॥ क्‍वचिच्च शोचतीं जायामनुशोचति दीनवत् । अनु हृष्यति हृष्यन्त्यां मुदितामनु मोदते ॥ ६१ ॥

Khi hoàng hậu uống rượu, vua Purañjana cũng uống trong cơn say. Khi nàng ăn, ông cũng ăn; khi nàng nhai, ông cũng nhai. Khi nàng hát, ông cũng hát; khi nàng khóc, ông cũng khóc; khi nàng cười, ông cũng cười; khi nàng nói lời buông thả, ông cũng nói theo. Khi nàng chạy, ông cũng chạy; khi nàng đứng yên, ông cũng đứng; khi nàng nằm, ông cũng nằm theo; khi nàng ngồi, ông cũng ngồi. Khi nàng nghe, ông cũng nghe; khi nàng nhìn, ông cũng nhìn; khi nàng ngửi, ông cũng ngửi; khi nàng chạm, ông cũng chạm. Khi người vợ yêu dấu than khóc, ông cũng than khóc như kẻ đáng thương; khi nàng vui hưởng, ông cũng vui hưởng; khi nàng thỏa mãn, ông cũng thỏa mãn.

Verse 59

क्‍वचित्पिबन्त्यां पिबति मदिरां मदविह्वल: । अश्नन्त्यां क्‍वचिदश्नाति जक्षत्यां सह जक्षिति ॥ ५७ ॥ क्‍वचिद्गायति गायन्त्यां रुदत्यां रुदति क्‍वचित् । क्‍वचिद्धसन्त्यां हसति जल्पन्त्यामनु जल्पति ॥ ५८ ॥ क्‍वचिद्धावति धावन्त्यां तिष्ठन्त्यामनु तिष्ठति । अनु शेते शयानायामन्वास्ते क्‍वचिदासतीम् ॥ ५९ ॥ क्‍वचिच्छृणोति श‍ृण्वन्त्यां पश्यन्त्यामनु पश्यति । क्‍वचिज्जिघ्रति जिघ्रन्त्यां स्पृशन्त्यां स्पृशति क्‍वचित् ॥ ६० ॥ क्‍वचिच्च शोचतीं जायामनुशोचति दीनवत् । अनु हृष्यति हृष्यन्त्यां मुदितामनु मोदते ॥ ६१ ॥

Khi hoàng hậu uống rượu, vua Purañjana cũng say sưa uống theo. Khi nàng ăn, nhai, hát, khóc, cười hay nói năng buông thả, nhà vua cũng làm y như vậy. Nàng đi thì vua đi theo sau; nàng dừng thì vua cũng dừng; nàng nằm trên giường thì vua cũng nằm theo. Nàng ngồi, nghe, nhìn, ngửi hay chạm vào điều gì, vua cũng bắt chước. Khi hoàng hậu than khóc, vua đáng thương cũng than khóc; khi nàng vui hưởng, vua cũng cảm nhận khoái lạc và sự mãn nguyện.

Verse 60

क्‍वचित्पिबन्त्यां पिबति मदिरां मदविह्वल: । अश्नन्त्यां क्‍वचिदश्नाति जक्षत्यां सह जक्षिति ॥ ५७ ॥ क्‍वचिद्गायति गायन्त्यां रुदत्यां रुदति क्‍वचित् । क्‍वचिद्धसन्त्यां हसति जल्पन्त्यामनु जल्पति ॥ ५८ ॥ क्‍वचिद्धावति धावन्त्यां तिष्ठन्त्यामनु तिष्ठति । अनु शेते शयानायामन्वास्ते क्‍वचिदासतीम् ॥ ५९ ॥ क्‍वचिच्छृणोति श‍ृण्वन्त्यां पश्यन्त्यामनु पश्यति । क्‍वचिज्जिघ्रति जिघ्रन्त्यां स्पृशन्त्यां स्पृशति क्‍वचित् ॥ ६० ॥ क्‍वचिच्च शोचतीं जायामनुशोचति दीनवत् । अनु हृष्यति हृष्यन्त्यां मुदितामनु मोदते ॥ ६१ ॥

Dù hoàng hậu làm gì—uống rượu, ăn, nhai, hát, khóc, cười, nói năng buông thả, chạy, dừng, nằm, ngồi, nghe, nhìn, ngửi hay chạm—vua Purañjana đều theo và bắt chước. Nàng buồn than thì vua cũng buồn than; nàng vui mừng thì vua cũng vui mừng và mãn nguyện.

Verse 61

क्‍वचित्पिबन्त्यां पिबति मदिरां मदविह्वल: । अश्नन्त्यां क्‍वचिदश्नाति जक्षत्यां सह जक्षिति ॥ ५७ ॥ क्‍वचिद्गायति गायन्त्यां रुदत्यां रुदति क्‍वचित् । क्‍वचिद्धसन्त्यां हसति जल्पन्त्यामनु जल्पति ॥ ५८ ॥ क्‍वचिद्धावति धावन्त्यां तिष्ठन्त्यामनु तिष्ठति । अनु शेते शयानायामन्वास्ते क्‍वचिदासतीम् ॥ ५९ ॥ क्‍वचिच्छृणोति श‍ृण्वन्त्यां पश्यन्त्यामनु पश्यति । क्‍वचिज्जिघ्रति जिघ्रन्त्यां स्पृशन्त्यां स्पृशति क्‍वचित् ॥ ६० ॥ क्‍वचिच्च शोचतीं जायामनुशोचति दीनवत् । अनु हृष्यति हृष्यन्त्यां मुदितामनु मोदते ॥ ६१ ॥

Hoàng hậu vui thì vua cũng vui; nàng buồn thì vua cũng buồn. Trong mọi hoạt động của các giác quan, Purañjana chỉ biết theo nàng. Vì thế, trong khoái lạc và sự thỏa mãn, nhà vua cũng vui theo nàng.

Verse 62

विप्रलब्धो महिष्यैवं सर्वप्रकृतिवञ्चित: । नेच्छन्ननुकरोत्यज्ञ: क्लैब्यात्क्रीडामृगो यथा ॥ ६२ ॥

Như vậy, vua Purañjana bị mê hoặc bởi người vợ xinh đẹp và bị lừa dối; toàn bộ đời sống của ông trong thế giới vật chất đều bị đánh tráo. Dù không muốn, vị vua ngu muội ấy vẫn ở dưới quyền vợ và bắt chước nàng, như thú nuôi nhảy múa theo lệnh chủ.