Mantra 1

Sukta 53

Sanskrit (Devanagari)

सर्वतो रक्षणम्। द्यौश्च म इदं पृथिवी च प्रचेतसौ शुक्रो बृहन् दक्षिणया पिपर्तु । अनु स्वधा चिकितां सोमो अग्निर्वायुर्नः पातु सविता भगश्च

IAST Transliteration

sárvato rakṣaṇám | dyáuś ca me idáṁ pṛthivī́ ca prá-cetasau śukró bṛhán dákṣiṇayā pipartu | ánu svadhā́ cikitāṁ sómo agnír vāyúr naḥ pātu savitā́ bhágaś ca

English Translation (Griffith/Whitney)

Protection from every side. Let Heaven and this Earth, the two foreknowing, bright and vast, with auspicious bounty make it full. In due course let Svadhā take heed; let Soma, Agni, Vāyu protect us—Savitṛ and Bhaga as well.

Translation

Sự che chở từ mọi phía. Nguyện Trời và Đất này—hai đấng biết trước, rực sáng và rộng lớn—làm cho điều ấy được đầy tràn bằng ân huệ cát tường. Đúng thời, nguyện Svadhā (Svadhā) lưu tâm; nguyện Soma (Soma), Agni (Agni), Vāyu (Vāyu) hộ trì chúng ta—cả Savitṛ (Savitṛ) và Bhaga (Bhaga) nữa.

Word by Word

• सर्वतः: on all sides; everywhere
• सर्वतः: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वतः (अव्यय; सर्व-प्रातिपदिकात्)

• रक्षणम्: protection; guarding
• रक्षणम्: Karma
• Type: Noun
• Root: रक्षण (√रक्ष् ‘to protect’ + युच्/अनम्; भाव/कर्मणि-नाम)

• द्यौः: Heaven (the sky)
• द्यौः: Kartā
• Type: Noun
• Root: द्यौ (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• मे: for me; of me
• मे: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• इदम्: this
• इदम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम)

• पृथिवी: Earth
• पृथिवी: Kartā
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• प्रचेतसौ: the two discerning/wise ones
• प्रचेतसौ: Kartā
• Type: Adjective
• Root: प्रचेतस् (प्र-√चित् ‘to perceive/know’ → प्रचेतस् ‘wise, discerning’)

• शुक्रः: bright; pure
• शुक्रः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: शुक्र (प्रातिपदिक)

• बृहन्: great; lofty
• बृहन्: Kartā
• Type: Adjective
• Root: बृहन्त् (प्रातिपदिक)

• दक्षिणया: with the right-hand (auspicious) power; with dakṣiṇā
• दक्षिणया: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: दक्षिणा (प्रातिपदिक)

• पिपर्तु: may (he/it) fill/bring to fulfillment
• पिपर्तु: —
• Type: Verb
• Root: √पॄ (पिपर्ति) ‘to fill, to bring across, to further’

• अनु: along; in accordance; after
• अनु: —
• Type: Indeclinable
• Root: अनु

• स्वधा: (according to) one’s own ordinance/power; svadhā
• स्वधा: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: स्वधा (प्रातिपदिक; वैदिके ‘स्व-धा’)

• चिकिताम्: may (he) take notice; may (he) be mindful
• चिकिताम्: —
• Type: Verb
• Root: √चित्/√चिकित् (वैदिक) ‘to perceive, to notice, to be mindful’

• सोमः: Soma
• सोमः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• अग्निः: Agni (Fire)
• अग्निः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• वायुः: Vāyu (Wind)
• वायुः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वायु (प्रातिपदिक)

• नः: for us; of us
• नः: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• पातु: may (he) protect
• पातु: —
• Type: Verb
• Root: √पा ‘to protect’

• सविता: Savitṛ (the Impeller)
• सविता: Kartā
• Type: Noun
• Root: सवितृ (प्रातिपदिक)

• भगः: Bhaga (the Bestower)
• भगः: Kartā
• Type: Noun
• Root: भग (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (specific r̥ṣi not stated in the provided excerpt)

Devata: Dyāvāpṛthivī; Soma, Agni, Vāyu, Savitṛ, Bhaga; Svadhā as sustaining power

Chandas: Mixed/Triṣṭubh-like cadence (probable; longer pādas suggest non-anuṣṭubh)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"From establishing a perimeter to confident invocation of multiple guardians.","listener_experience":"Grounded reassurance with a subtle martial confidence (being guarded on all sides).","intensity":6}