Mantra 3

Sukta 140

Sanskrit (Devanagari)

उपहूतौ सयुजौ स्योनौ दन्तौ सुमङ्गलौ । अन्यत्र वां घोरं तन्वः१ परैतु दन्तौ मा हिंसिष्टं पितरं मातरं च

IAST Transliteration

upáhūtau sayújau syónau dántau sumáṅgalau | anyátra vā́ṃ ghóram tanvàḥ párāitu dantau mā́ hiṃsiṣṭaṃ pitáraṃ mātáraṃ ca ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Invoked and brought anear, united, kindly, auspicious, O ye two Teeth: elsewhere let your dreadful thing of the body depart. O ye two Teeth, harm not the father, harm not the mother also.

Translation

Được thỉnh gọi đến gần, đôi bạn đồng hành, hiền hòa, cát tường—hỡi hai chiếc Răng: điều ghê gớm trong thân các ngươi, hãy đi sang nơi khác. Hỡi hai chiếc Răng, chớ làm hại cha, chớ làm hại mẹ nữa.

Word by Word

• उपाहूतौ: (O) invoked/called near
• उपाहूतौ: सम्बोधन (आह्वान/सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: उप-आ-हू (√ह्वे/√हू) → उपाहूत (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• सयुजौ: (O) yoked together, paired
• सयुजौ: सम्बोधन
• Type: Adjective
• Root: सयुज (प्रातिपदिक; sa- ‘together’ + yuj ‘joined’)

• स्योनौ: (O) kindly/benign, gentle
• स्योनौ: सम्बोधन
• Type: Adjective
• Root: स्योन (प्रातिपदिक)

• दन्तौ: O two teeth
• दन्तौ: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: दन्त (प्रातिपदिक)

• सुमङ्गलौ: (O) very auspicious
• सुमङ्गलौ: सम्बोधन
• Type: Adjective
• Root: सुमङ्गल (प्रातिपदिक; सु- + मङ्गल)

• अन्यत्र: elsewhere
• अन्यत्र: अधिकारण (स्थान)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्यत्र (अव्यय)

• वाम्: of you two / you two
• वाम्: सम्बन्ध (genitive: ‘of you two’)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• घोरम्: terrible, dreadful
• घोरम्: कर्तृ (परैतु इत्यस्य) / कर्म (परैतु इत्यस्य) संदर्भानुसार
• Type: Adjective
• Root: घोर (प्रातिपदिक)

• तन्वः: of the body
• तन्वः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: तनू (प्रातिपदिक)

• परैतु: let it go away / depart
• परैतु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: परि-इ (√इ) → परैतु

• दन्तौ: O two teeth
• दन्तौ: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: दन्त (प्रातिपदिक)

• मा: do not
• मा: निषेध-सम्बन्ध (क्रियायाः)
• Type: Indeclinable
• Root: मा (निषेध-अव्यय)

• हिंसिष्टम्: you two should not harm
• हिंसिष्टम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √हिंस् (हिंस) → हिंसिष्टम्

• पितरम्: father
• पितरम्: कर्म (हिंसिष्टम्)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)

• मातरम्: mother
• मातरम्: कर्म (हिंसिष्टम्)
• Type: Noun
• Root: मातृ (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

Attribution

Rishi: Atharvanic domestic tradition

Devata: Dantau (Two Teeth) as personified agents; the ‘ghora’ aspect as the expelled harm

Chandas: Anuṣṭubh

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"bhayankara","emotional_arc":"Begins with gentle auspicious invitation, briefly confronts the dreadful aspect, then resolves into protection and calm.","listener_experience":"Relief: the frightening symptom is named and sent away; the child’s growth is affirmed as auspicious.","intensity":4}