Mantra 5
Sukta 139
Sanskrit (Devanagari)
यथा नकुलो विच्छिद्य संदधात्यहिं पुनः । एवा कामस्य विच्छिन्नं सं धेहि वीर्यावति
IAST Transliteration
yáthā nakuló vicchídya saṃdadhā́ty áhíṃ púnaḥ | evā́ kā́masya vicchínnaṃ sáṃ dhehi vī́ryāvati
English Translation (Griffith/Whitney)
As the mongoose, having rent apart, joins up again the serpent, even so, O mighty one, restore and knit together what of love is broken off.
Translation
Như cầy mangut, sau khi xé rời, lại nối con rắn trở lại, cũng vậy, hỡi đấng đầy uy lực, hãy phục hồi và kết nối điều đã bị đứt đoạn trong tình ái (kāma).
Word by Word
यथाjust as / as
यथा:
—
TypeIndeclinable
Rootयथा (avyaya)
नकुलःthe mongoose
नकुलः:
Kartā
TypeNoun
Rootनकुल (प्रातिपदिक)
विच्छिद्यhaving cut/severed
विच्छिद्य:
—
TypeVerb
Root√छिद् (छेदने) उपसर्ग: वि-
संदधातिputs together / joins
संदधाति:
Kriyā (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Root√धा (धारणे/स्थापने) उपसर्ग: सम्-
अहिम्the serpent
अहिम्:
Karma
TypeNoun
Rootअहि (प्रातिपदिक)
पुनःagain
पुनः:
—
TypeIndeclinable
Rootपुनः (avyaya)
एवso / just so
एव:
—
TypeIndeclinable
Rootएव (avyaya)
कामस्यof desire / of Kāma
कामस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
विच्छिन्नम्cut off / severed
विच्छिन्नम्:
Karma (विशेष्यस्य)
TypeAdjective/Participle
Rootवि-√छिद् → विच्छिन्न (कृदन्त-प्रातिपदिक)
संधेहिjoin together / restore
संधेहि:
Kriyā (आज्ञा)
TypeVerb
Rootसम्-√धा (स्थापने/संयोजने)
वीर्यावतिO powerful one / in the powerful (female) [i.e., the charm/herb]
वीर्यावति:
Adhikaraṇa (संबोधन/सम्बन्ध-स्थान)
TypeAdjective
Rootवीर्यावत् (प्रातिपदिक)
Attribution
Rishi: Atharvanic (anukramaṇī-dependent)
Devata: Saṃdhāna-śakti (restorative power), implicitly Kāma; addressed ‘vīryāvati’ as empowered agent
Chandas: Anuṣṭubh
Mantra Rasa
Primary: shringara
Secondary: adbhuta