Mantra 2

Sukta 137

Sanskrit (Devanagari)

अभीशुना मेया आसन् व्यामेनानुमेयाः । केशा नडा इव वर्धन्तां शीर्ष्णस्ते असिताः परि

IAST Transliteration

abhī́śunā méyā āsan vyāménānuméyāḥ | kéśā naḍā́ iva vardhantāṃ śīrṣṇás te asitā́ḥ pári ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Measured as with reins, measured again by the span—let thy hairs grow like reeds, dark and abundant, all about thy head.

Translation

Được đo như bằng dây cương, lại được đo bằng gang tay: xin cho tóc ngươi mọc như lau sậy; quanh khắp đầu ngươi, đen sẫm và dày nhiều.

Word by Word

• अभीशुना: with a rein/bridle (as an instrument)
• अभीशुना: करण
• Type: Noun
• Root: अभीशु (प्रातिपदिक; ‘अभीशु’ = लगाम/रेन/अंकुश-रज्जु)

• मे: of me / for me
• मे: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• इयाः: goings/ways (movements)
• इयाः: कर्तृ (वाक्य-कर्तृ/विषय)
• Type: Noun
• Root: इय (प्रातिपदिक; ‘इय’ = गमन/प्रयाण/मार्ग-सम्बद्ध)

• आसन्: were
• आसन्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• व्यामेन: by extension/spread (as a means)
• व्यामेन: करण
• Type: Noun
• Root: व्याम (प्रातिपदिक; ‘व्याम’ = विस्तार/विस्तीर्णता/व्याप्ति)

• अनुमेयाः: measurable/ascertainable
• अनुमेयाः: विशेषण (इयाः-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनु-√मा (धातु ‘मा’ = मापन/मान; कृत्: मेय ‘to be measured/known’)

• केशाः: hairs
• केशाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: केश (प्रातिपदिक)

• नडाः: reeds/canes
• नडाः: उपमान (इव-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: नड (प्रातिपदिक; ‘नड’ = नल/सरकण्डा/रीड)

• इव: like/as
• इव: उपमान-निर्देशक
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)

• वर्धन्ताम्: let (them) grow/increase
• वर्धन्ताम्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वृध् (धातु)

• शीर्ष्णः: of the head
• शीर्ष्णः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Noun
• Root: शीर्षन् (प्रातिपदिक)

• ते: your
• ते: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• असि: you are
• असि: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• असिताः: black/dark
• असिताः: कर्तृ/विशेष्य (अध्याहृत ‘केशाः’)
• Type: Adjective
• Root: असित (प्रातिपदिक)

• परि: around, all about
• परि: उपसर्ग/क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

Attribution

Rishi: Atharvanic/anonymous (hymn-level attribution varies)

Devata: Keśa (hair) / Oṣadhi (implied)

Chandas: Anuṣṭubh (probable; confirm by metrical analysis)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From careful regulation (measuring) to quiet confidence in visible renewal.","listener_experience":"Calm assurance; a sense of orderly restoration and embodied dignity.","intensity":3}