Mantra 3

Sukta 103

Sanskrit (Devanagari)

अमी ये युधमायन्ति केतून् कृत्वानीकशः । इन्द्रस्तान् पर्यहार्दाम्न तानग्ने सं द्या त्वम्

IAST Transliteration

amī́ yé yúdham āyánti ketū́n kṛtvā́ anīkáśaḥ | índras tā́n páry-ahār dā́mnā tā́n agne sáṃ dyā́ tvám

English Translation (Griffith/Whitney)

Those who come on to battle, having set their signals, troop by troop—Indra hath smitten them round about with a cord; those, O Agni, do thou bind fast together.

Translation

Những kẻ tiến đến để giao chiến, đã dựng các dấu hiệu, kéo đến từng toán từng nhóm—Indra đã đánh và trói họ quanh bốn phía bằng sợi dây; hỡi Agni, chính ngươi hãy buộc chặt họ lại với nhau.

Word by Word

• अमी: these (those)
• अमी: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → अमु-

• ये: who
• ये: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• युधमायन्ति: advance to battle / come fighting
• युधमायन्ति: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: √या (गत्यर्थ) + युध् (समाहार/सहचर्य-पूर्वपद) → युधम्-आ-यान्ति

• केतून्: signals, banners
• केतून्: कर्म
• Type: Noun
• Root: केतु (प्रातिपदिक)

• कृत्वा: having made / having set up
• कृत्वा: (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Verb
• Root: √कृ (करणे)

• अनीकशः: in battle-arrays / troop by troop
• अनीकशः: (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: अनीक (प्रातिपदिक) + शस् (अव्ययीभाव/विभक्त्यर्थ-प्रत्यय)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• तान्: them
• तान्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पर्यहार्: drove away / carried off all around
• पर्यहार्: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: √हृ (हरणे/अपहरणे) + परि

• दाम्ना: with a cord / with a bond
• दाम्ना: करण
• Type: Noun
• Root: दामन् (प्रातिपदिक)

• तान्: them
• तान्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• सम्: together / completely
• सम्: (क्रियाविशेषणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: सम् (उपसर्ग)

• द्या: give (grant)
• द्या: (मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √दा (दाने) → देहि/ददाति; here: imperative stem द्या (Vedic injunctive/imperative form used with त्वम्)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic/Angirasa tradition (per anukramaṇī-type attribution)

Devata: Indra-Agni

Chandas: Anuṣṭubh (probable)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"raudra","emotional_arc":"From vigilance (enemy approaching) to assertive containment (cording and fastening).","listener_experience":"Heightened alertness followed by decisive closure.","intensity":8}