Mantra 1

Sukta 85

Sanskrit (Devanagari)

मा चिदन्यद् वि शंसत सखायो मा रिषण्यत । इन्द्रमित् स्तोता वृषणं सचा सुते मुहुरुक्था च शंसत

IAST Transliteration

mā́ cid anyád ví śaṃsata sákhāyo mā́ ríṣaṇyata | índram íd stótā vṛ́ṣaṇaṃ sácā suté múhur ukthā́ ca śaṃsata ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Praise not, even in the least, another—O comrades, do ye no hurt: Indra alone, the Bull, let the singer praise; with the pressed Soma, again and again, recite the solemn hymns.

Translation

Hỡi các bằng hữu, chớ ca ngợi kẻ khác dù chỉ một chút, chớ làm điều tổn hại. Người ca tụng hãy chỉ tán dương Indra—Đấng Hùng Ngưu—mà thôi; cùng với Soma đã ép, hãy lặp đi lặp lại mà xướng tụng những thánh ca trang nghiêm.

Word by Word

• मा: do not
• मा: —
• Type: Indeclinable
• Root: मा (निषेध) / mā

• चित्: even
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित् (अव्यय) / cit

• अन्यत्: anything else; another (thing)
• अन्यत्: कर्म (शंसत इति क्रियायाः)
• Type: Adjective/Pronoun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक) / anya

• वि: apart; in various ways (intensifier)
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग) / vi

• शंसत: praise / proclaim (you all)!
• शंसत: —
• Type: Verb
• Root: √शंस् (स्तुतौ/कथने) / śaṃs

• सखायः: friends; companions
• सखायः: कर्तृ (शंसत इति)
• Type: Noun
• Root: सखि (प्रातिपदिक) / sakhi

• मा: do not
• मा: —
• Type: Indeclinable
• Root: मा (निषेध) / mā

• रिषण्यत: harm (you all)!
• रिषण्यत: —
• Type: Verb
• Root: √रिष् (हिंसायाम्/क्षतौ) / riṣ

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: कर्म (शंसत/स्तोता इत्यादि स्तुतिकर्मणि)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक) / indra

• इत्: indeed; just
• इत्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इत् (अव्यय) / it

• स्तोता: the praiser; singer
• स्तोता: कर्तृ (शंसत इत्यस्य निहितः/सम्बद्धः)
• Type: Noun (agent) / Kṛdanta
• Root: √स्तु (स्तुतौ) → स्तोतृ (कृदन्त-प्रातिपदिक) / stotṛ

• वृषणम्: the mighty/bull-like (one)
• वृषणम्: कर्म (इन्द्रम् विशेषयन्)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: वृषण (प्रातिपदिक) / vṛṣaṇa

• सचा: together with
• सचा: सह/साकं-भाव (सहचर्य)
• Type: Indeclinable
• Root: सचा (अव्यय) / sacā

• सुते: in/at the pressed (soma)
• सुते: अधिकरण (where/when: at the pressed soma)
• Type: Noun/Adjective
• Root: सुत (प्रातिपदिक; √सु ‘press’ → ‘pressed (soma)’) / suta

• मुहुः: again and again; repeatedly
• मुहुः: —
• Type: Indeclinable
• Root: मुहुः (अव्यय) / muhuḥ

• उक्था: hymns; recitations
• उक्था: कर्म (शंसत इति)
• Type: Noun
• Root: उक्थ (प्रातिपदिक) / uktha

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय) / ca

• शंसत: praise / proclaim (you all)!
• शंसत: —
• Type: Verb
• Root: √शंस् (स्तुतौ/कथने) / śaṃs

Attribution

Rishi: RV-source seer (Indra hymn tradition; AV 20 inherits RV arrangement).

Devata: Indra

Chandas: RV-derived meter (per source)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From warning/discipline to confident, repeated praise—settling into assured strength.","listener_experience":"Feels like a rallying instruction: unify, do not err, praise with force; steadies the group mind.","intensity":6}