Mantra 6

Sukta 61

Sanskrit (Devanagari)

स राजसि पुरुष्टुतँ एको वृत्राणि जिघ्नसे । इन्द्र जैत्रा श्रवस्यैऽ च यन्तवे

IAST Transliteration

sá rā́jasi puruṣṭutám éko vṛtrā́ṇi jighnase | índra jáitrāya śravasyài ca yántave

English Translation (Griffith/Whitney)

He, in the bright realm, the Much-extolled, alone thou smitest down the Vṛtras: O Indra, that we may attain to victory and to glorious fame.

Translation

Trong cõi sáng rực, Đấng được tán dương nhiều nhất—chỉ một mình Ngài đánh hạ các Vṛtra. Hỡi Indra, để chúng con đạt đến chiến thắng và danh tiếng vinh hiển.

Word by Word

• सः: he
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• राजसि: in the (mid-)region/atmosphere
• राजसि: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: रजस् (प्रातिपदिक)

• पुरुष्टुतम्: much-praised
• पुरुष्टुतम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: पुरुष्टुत (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषणम्)

• एकः: alone/one
• एकः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)

• वृत्राणि: Vṛtras/obstacles (demons)
• वृत्राणि: Karma
• Type: Noun
• Root: वृत्र (प्रातिपदिक)

• जिघ्नसे: you strike/you slay
• जिघ्नसे: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु) [जिघ्न- = हन् धातोः desiderative-प्रयोगः]

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: (सम्बोधन)
• Type: Noun (vocative)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• जैत्राय: for victory / for the victorious (one)
• जैत्राय: Sampradāna
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: जैत्र (प्रातिपदिक; ‘victorious’)

• श्रवस्यै: for fame/glory
• श्रवस्यै: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: श्रवस्य (प्रातिपदिक; ‘fame, glory’)

• च: and
• च: (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (निपात)

• यन्तवे: to go/for going (to set forth)
• यन्तवे: Prayojana
• Type: Verbal noun (infinitive)
• Root: यम् (धातु) → यन्तु (कृदन्त-प्रातिपदिक; infinitive in -तवे)

Attribution

Rishi: Ṛgvedic provenance (adopted into AV20).

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh/Jagatī-type (RV-style).

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From luminous assurance to decisive conquest, ending in the uplift of victory and public honor.","listener_experience":"A surge of courage and legitimacy—‘we are backed by the obstacle-breaker.’","intensity":7}