Mantra 5

Sukta 61

Sanskrit (Devanagari)

यस्य द्विबर्हसो बृहत् सहो दाधार रोदसी । गिरींरज्राँ अपः स्वर्वृषत्वना

IAST Transliteration

yásya dvibárhaso bṛhát sáho dādhā́ra ródasī | girī́n vájrān ápaḥ svàr vṛ́ṣatvanā

English Translation (Griffith/Whitney)

Whose doubly-exalted, vast might hath propped the Two Worlds—mountains, the thunderbolts, the waters, and the light of heaven—by his bull-like potency.

Translation

Sức mạnh rộng lớn, được tôn cao gấp đôi của Ngài đã chống đỡ Hai Thế Giới—núi non, chày sét (vajra), các dòng nước và ánh sáng trời—bằng uy lực như bò đực của Ngài.

Word by Word

• यस्य: whose
• यस्य: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-

• द्विबर्हसः: having twofold support/strength
• द्विबर्हसः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: द्वि-बर्हस् (प्रातिपदिक; ‘twofold/with two supports/strengths’)

• बृहत्: great
• बृहत्: कर्म (सहः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: बृहन्त् (प्रातिपदिक)

• सहः: might, power
• सहः: कर्म
• Type: Noun
• Root: सहस् (प्रातिपदिक)

• दाधार: has held, upheld
• दाधार: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √धृ (धारणे)

• रोदसी: the two worlds (heaven and earth)
• रोदसी: कर्म
• Type: Noun
• Root: रोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; द्यावापृथिव्यौ)

• गिरीन्: mountains
• गिरीन्: कर्म
• Type: Noun
• Root: गिरि (प्रातिपदिक)

• अज्रान्: firm, unbroken
• अज्रान्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: अज्र (प्रातिपदिक; ‘unbroken, firm/unyielding’)

• अपः: waters
• अपः: कर्म
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• स्वः: heaven, the celestial light
• स्वः: कर्म (अर्थतः गन्तव्य/विषय)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वर्/स्वः (अव्यय; ‘heaven, light’)

• वृषत्वना: with (his) virile/fertilizing power
• वृषत्वना: करण
• Type: Noun (instrumental of abstract/quality)
• Root: वृषत्वन (प्रातिपदिक; ‘with bull-like/virile force, with fertilizing might’)

Attribution

Rishi: Ṛgvedic provenance (adopted into AV20).

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh/Jagatī-type (RV-style; exact identification depends on RV source lineation).

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"adbhuta","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"Awe at world-supporting power → confidence in protected stability and abundance.","listener_experience":"Vastness, steadiness, uplift; sense of being held by a strong order.","intensity":6}