Mantra 1

Sukta 56

Sanskrit (Devanagari)

इन्द्रो मदाय वावृधे शवसे वृत्रहा नृभिः । तमिन्महत्स्वाजिषूतेमर्भे हवामहे स वाजेषु प्र नोऽविषत्

IAST Transliteration

índro madā́ya vāvṛdhe śávase vṛtra-hā́ nṛ́bhiḥ | tám ín mahát-svā́ji-sūtem árbhe havāmahe sá vā́jeṣu prá no 'viṣat ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Indra for rapture hath waxed strong, for might—the Vṛtra-slayer—with our heroes. Him, yea, the great, the winner of good prizes, even in the lesser need we call: in battles may he forward help us.

Translation

Indra đã lớn mạnh vì men hoan hỷ, vì uy lực—Đấng sát Vṛtra—cùng các dũng sĩ của chúng ta. Chính Ngài, bậc vĩ đại, kẻ đoạt phần thưởng tốt lành, ngay trong lúc thiếu thốn nhỏ nhoi chúng tôi cũng khẩn cầu; trong các trận chiến, xin Ngài che chở và trợ giúp chúng tôi tiến lên.

Word by Word

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• मदाय: for exhilaration/joy (intoxication)
• मदाय: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: मद (प्रातिपदिक)

• वावृधे: has grown/has become strong
• वावृधे: —
• Type: Verb
• Root: √वृध् (वर्धने)

• शवसे: for strength/might
• शवसे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: शवस् (प्रातिपदिक)

• वृत्रहा: Vr̥tra-slayer
• वृत्रहा: कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
• Type: Noun (epithet)
• Root: वृत्रहन् (प्रातिपदिक; वृत्र + √हन्)

• नृभिः: with men/with heroes
• नृभिः: करण
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)

• तम्: him
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इन्: indeed/just
• इन्: —
• Type: Indeclinable
• Root: इन् (निपात/अव्यय)

• महत्: great
• महत्: कर्म (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)

• स्वाजिषूतिम्: him of good impelling in battle / of good battle-aid
• स्वाजिषूतिम्: कर्म (विशेषण)
• Type: Noun (epithet)
• Root: स्वाजिषूति (प्रातिपदिक; स्व + आजि + सूति)

• अर्भे: in the small (contest)/in a minor (need)
• अर्भे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: अर्भ (प्रातिपदिक)

• हवामहे: we call/invoke
• हवामहे: —
• Type: Verb
• Root: √ह्वे (आह्वाने)

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वाजेषु: in prizes/contests
• वाजेषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: वाज (प्रातिपदिक)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र (उपसर्ग/निपात)

• नः: of us/our
• नः: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अविषत्: protected/aided
• अविषत्: —
• Type: Verb
• Root: √अव् (रक्षणे) / अवि- (to protect) + लुङ्

Attribution

Rishi: RV-derived Indra hymn lineage (as preserved in AV 20)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh/Jagatī-type RV meter (per RV source tradition)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From proclamation of Indra’s strength to intimate calling in small need, culminating in forward-driving protection in battle.","listener_experience":"Courage with buoyant momentum; sense of being accompanied and advanced by a powerful ally.","intensity":7}